8/19/26
NHẬT BẢN 5h30, hai con ba và 5 tuổi của chị Thu Tâm thức dậy chơi với mèo, thỉnh thoảng chạy lại ôm mẹ bên bếp lửa, trước khi cả nhà cùng đi bộ giữa rừng lúc 6h.
Buổi sáng cuối tuần của gia đình người Việt ở tỉnh Chiba bắt đầu khi xung quanh còn yên tĩnh. Sau chuyến đi bộ, họ trở về khu nhà giữa rừng, nơi rau củ được trồng theo vụ, gà cung cấp trứng, củi được chất trong kho.
Gia đình chị Tâm sống giữa thiên nhiên. Ảnh: NVCC
Mỗi thời điểm trong năm, khu rừng lại mang đến cho gia đình những sản vật khác nhau. Tháng 4 có mơ, măng; tháng 5 có dâu tằm; tháng 7 có gừng Nhật; tháng 10 là mùa hồng treo gió; đến tháng 12 có xà lách xoong và kiwi. Trong vườn, rau được để mọc xen cùng cỏ, đến mùa có gì thì thu hoạch thứ đó để sử dụng, không đặt nặng năng suất hay mục tiêu kiếm tiền từ việc trồng trọt.
Gần đây, chị Tâm cùng các con dành một tháng nuôi tằm, thu được khoảng 120 chiếc kén. Sau khi tằm kết kén và hóa nhộng, chị lấy nhộng ra chế biến thành thực phẩm, phần kén rỗng được giữ lại, ngâm trong nước ấm rồi dùng để massage mặt. Chị chỉ giữ lại một vài kén nguyên vẹn, chờ khoảng 12 ngày để bướm thoát ra, tiếp tục vòng đời mới.
"Mình nuôi để thấy sự kỳ diệu của tự nhiên", chị nói.
Chị Tâm cho các con trải nghiệm nuôi tằm. Ảnh: NVCC
Đó là một phần cuộc sống mà chị Lê Thu Tâm, sinh năm 1993, quê Lâm Đồng, cùng chồng xây dựng từ năm 2024, sau khi rời khu đô thị Kisarazu để chuyển tới khu nhà rộng khoảng 6.600 m2 giữa thiên nhiên ở Chiba.
Trước đó, chị làm nhân viên văn phòng kiêm phiên dịch, chồng làm tại công ty chuyên sản xuất cấu kiện gỗ và lắp đặt công trình. Khi đó, nhà họ chỉ cách nơi làm việc và các tiện ích khoảng 5 phút lái xe. Tuy nhiên, cả hai muốn có một không gian gần thiên nhiên hơn và từng bước xây dựng khả năng tự chủ trong đời sống.
Sau thời gian chuẩn bị và tìm kiếm nhiều nơi trong tỉnh Chiba, từ vùng biển lên núi rồi vào rừng, họ chọn khu đất có ba phía bao quanh bởi cây xanh, một phía giáp đường lớn. Bên trong có đồi tre, cây gỗ lâu năm, vài nhà kho và hai căn nhà lớn. Từ nhà ra bờ biển mất khoảng 40 phút lái xe.
Theo chị Tâm, khu nhà được chủ cũ xây dựng từ năm 1993, với số tiền đầu tư khi đó ước tính tương đương khoảng 20 tỷ đồng. Vợ chồng chị mua lại với giá khoảng 1/6 mức đầu tư ban đầu.
Hiện, chồng chị vẫn làm việc tại thành phố, cách nhà khoảng 28 km, còn chị chuyển sang làm việc online để có thêm thời gian chăm con và vun vén khu đất. Vì thế, theo chị, cuộc sống tự cung tự cấp mà gia đình hướng tới không đồng nghĩa tách khỏi xã hội hay ngừng kiếm tiền, mà chỉ là từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.
Gia đình chị Tâm. Ảnh: NVCC
Họ đốn củi trong khu đất, chất vào kho dự trữ, đốt một phần thành than dùng nấu ăn và phòng trường hợp thiên tai gây gián đoạn điện, gas. Hệ thống giếng cũng đang được hoàn thiện để gia đình chủ động nguồn nước, hướng tới giảm sử dụng nước máy. Trong sinh hoạt hàng ngày, tro được tận dụng làm nước giặt, bồ hòn được ủ thành chất tẩy rửa. Rác hữu cơ trở thành thức ăn cho ruồi lính đen, ấu trùng sau đó được dùng nuôi gà.
Chị Tâm nói gia đình không đặt mục tiêu khai thác tối đa khu đất. Một phần đồi được giữ lại cho động vật hoang dã như lợn rừng, hươu, chồn, chim trĩ và khỉ. Chúng đôi khi xuống phá vườn nên vợ chồng chị làm hàng rào đơn giản quanh khu vực trồng trọt.
"Tiêu chí sống của gia đình mình là không làm gì tổn hại đến thiên nhiên và môi trường đất", chị nói.
Đằng sau việc trồng rau, dự trữ củi hay tìm nguồn nước riêng là quan niệm sống mà chị Tâm xác định rõ hơn khi bước vào tuổi U40. Chị vẫn muốn gia đình làm việc, kiếm tiền khi xã hội vận hành bình thường, đồng thời chuẩn bị một nền tảng để "ngay cả khi hệ thống gặp trục trặc, gia đình mình vẫn có thể sống khỏe, sống đủ và không hoảng loạn".
Theo chị, những biến động lớn có thể là dịch bệnh, chiến tranh, thiên tai, còn ở phạm vi một gia đình có thể là mất việc, ốm đau hoặc một cú sốc bất ngờ. Vì vậy, những giá trị chị ưu tiên hiện nay là sức khỏe, thức ăn, nước sạch, nơi trú ẩn an toàn, kỹ năng, gia đình và cộng đồng. Cách sống này cũng trở thành môi trường lớn lên của hai con trai.
Các loại rau củ, trứng do gia đình tự nuôi trồng. Ảnh: NVCC
Vợ chồng chị hướng tới việc để các con tự do phát triển, lấy các con làm trung tâm và cha mẹ đồng hành. Những việc như nuôi tằm, chăm gà, chia thức ăn cho các con vật nhỏ, ngồi bên bếp lửa hay ngắm sao cùng bố mẹ trở thành trải nghiệm để trẻ quan sát thiên nhiên và học các kỹ năng trong đời sống.
Từ khi chia sẻ cuộc sống giữa rừng, chị Tâm nhiều lần nhận câu hỏi vì sao gia đình không trở về Việt Nam nếu đã lựa chọn cách sống như vậy.
"Điều quan trọng là xác định được lối sống thôi, còn ở đâu cũng không thành vấn đề", chị nói. Theo chị, bố mẹ hai bên cũng không quá mong các con trở về bởi nếu sống ở Việt Nam, vợ chồng chị có lẽ vẫn lựa chọn về một vùng gần rừng.
Ở tuổi U40, chị cho rằng tiền bạc, danh lợi hay việc sống theo tiêu chuẩn số đông chỉ là những giá trị bên ngoài, nếu chúng không phù hợp với điều bản thân thực sự mong muốn.
"Một đời không ngắn cũng không dài, không mong hoàn mỹ, chỉ mong sống gần nhất với chân tâm của mình", chị nói.
Khu vực trồng rau của gia đình.
Gia đình nuôi gà lấy trứng.
Chiếc bếp củi "tự chế" từ phế liệu của chồng chị Tâm.
Dâu tằm thu hoạch trong khu vườn.
Cây kiwi ra quả vào tháng 12.
Cây ớt chuông và cà tím mọc tự nhiên.
Những quả hồng thu hoạch trong vườn nhà.
Hai con 5 tuổi và ba tuổi của chị Tâm.
Một buổi chiều ra vườn chơi của gia đình. Ảnh: NVCC
Phạm Linh
