Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Phe Cộng hòa tăng áp lực đòi Tổng thống Trump sớm kết thúc chiến tranh Iran

Thứ Sáu, 13/03/2026

Áp lực từ các nghị sĩ đảng Cộng hòa đối với Tổng thống Donald Trump đang gia tăng, khi nhiều người trong đảng này kêu gọi Nhà Trắng sớm chấm dứt cuộc chiến với Iran.



Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bài phát biểu về chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, tại Washington DC. Ảnh: ANI/TTXVN


Theo tờ El Pais, giá xăng tăng cùng nguy cơ xung đột kéo dài đang làm suy giảm sự ủng hộ dành cho tổng thống, đồng thời đe dọa triển vọng tranh cử của nhiều nghị sĩ đang chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử năm nay.

Trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bước sang tuần thứ ba, các cuộc tranh luận tại Washington, D.C. xoay quanh câu hỏi khi nào và như thế nào chiến sự sẽ kết thúc. Tổng thống Trump hôm 9/3 cho rằng một kết thúc đang đến gần, viện dẫn sự hỗn loạn trên thị trường. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định điều đó chỉ xảy ra khi Tehran “đầu hàng vô điều kiện”. Trong một cuộc phỏng vấn với trang tin Axios, nhà lãnh đạo Mỹ lại nói chiến dịch sẽ chấm dứt khi chính ông quyết định.

Những phát biểu mâu thuẫn này làm gia tăng sự mơ hồ về mục tiêu và thời gian của cuộc chiến. Chỉ trong tuần đầu tiên, ông Trump đã đưa ra hàng loạt lý do khác nhau cho việc phát động chiến dịch quân sự. Thời gian dự kiến cho cuộc chiến cũng thay đổi liên tục: từ “vài ngày”, “bốn tuần” rồi “năm tuần”, cho đến “bao lâu cũng được”. Hôm 11/3, khi phát biểu tại Cincinnati, bang Ohio, ông Trump thậm chí mô tả chiến dịch nhằm vào Tehran chỉ là “một sự gián đoạn nhỏ kéo dài hai tuần”.

Dù còn nhiều điều chưa rõ, có một thực tế ngày càng rõ ràng: cuộc chiến không mang lại lợi ích chính trị cho các nghị sĩ Cộng hòa, những người đang bước vào năm bầu cử. Một số người bắt đầu công khai gây sức ép để tổng thống tìm cách kết thúc xung đột.

Trong cuộc bầu cử tháng 11 tới, toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện Mỹ và 1/3 số ghế tại Thượng viện sẽ được bầu lại. Một cuộc chiến ở Trung Đông - điều mà ông Trump từng hứa sẽ không xảy ra nếu ông trở lại Nhà Trắng - khó có thể trở thành thông điệp tranh cử hấp dẫn, đặc biệt khi nó có thể đẩy lạm phát và giá xăng tăng cao.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Josh Hawley của bang Missouri cho rằng cuộc chiến nên sớm đi đến hồi kết. Phát biểu tại một sự kiện của trang tin nghị viện Punchbowl News, ông nói: “Chúng ta càng sớm đạt được điều mà tổng thống đã nói hôm qua - một kết thúc rõ ràng và mang tính quyết định - thì càng tốt”. Sau đó, trên kênh Fox News, ông cho rằng đã đến lúc “tuyên bố chiến thắng” và cảm ơn các binh sĩ vì sự phục vụ của họ.

Chiến dịch quân sự hiện bước sang ngày thứ 13, với khu vực tác chiến tập trung quanh eo biển Hormuz, nơi những diễn biến căng thẳng đang làm dấy lên lo ngại về tác động đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Tại một cuộc họp kín của các nghị sĩ Cộng hòa do Viện Quốc hội tổ chức ở Doral, bang Florida, ông Trump tuyên bố rằng “cuộc chiến đã rất hoàn chỉnh”. Tại diễn đàn này, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson gọi cuộc xung đột - thuật ngữ mà ông cố tránh - chỉ là “một biến động tạm thời”. Nghị sĩ Lisa McClain mô tả tình hình là “khoảnh khắc nhất thời”, trong khi nghị sĩ Nicole Malliotakis cho rằng những biến động kinh tế do chiến tranh gây ra sẽ chỉ mang tính “ngắn hạn”.

Trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhiều nghị sĩ Cộng hòa tỏ ra thoải mái hơn với thông điệp mà ông Trump đưa ra cách đây vài tuần trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang trước Quốc hội. Khi đó, ông nhấn mạnh giá xăng đã giảm mạnh so với thời chính quyền tiền nhiệm Joe Biden.

Tuy nhiên, theo dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình tại Mỹ vào chiều 11/3 (theo giờ địa phương) đã lên tới 3,58 USD/gallon, mức cao nhất trong 21 tháng sau 11 ngày tăng liên tiếp.

Những con số này khiến một số cố vấn Nhà Trắng kín đáo khuyến nghị tổng thống tìm cách rút khỏi cuộc chiến, với lập luận rằng quân đội đã đạt được phần lớn mục tiêu. Theo tờ Wall Street Journal, các cố vấn lo ngại rằng một cuộc xung đột kéo dài có thể làm suy giảm sự ủng hộ của cử tri đối với chiến dịch quân sự của ông Trump, trong khi các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ không ủng hộ việc nước này tham gia chiến tranh với Iran.

Tuy vậy, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt bác bỏ các thông tin này, gọi đó là “những tin đồn vô căn cứ từ các nguồn ẩn danh”. Bà khẳng định các trợ lý hàng đầu của tổng thống đang tập trung đảm bảo Chiến dịch "Cơn cuồng nộ dữ dội" tiếp tục thành công và việc kết thúc chiến dịch sẽ do tổng tư lệnh quyết định.

Dù vậy, trong nội bộ đảng Cộng hòa vẫn xuất hiện những tiếng nói khác nhau. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham – một trong những đồng minh trung thành nhất của ông Trump – thậm chí kêu gọi Saudi Arabia và các quốc gia Arab khác tham gia chiến dịch của Mỹ và Israel. Ông còn tuyên bố sẽ kêu gọi cử tri tại South Carolina sẵn sàng gửi con em của họ tới Middle East chiến đấu.

Phát biểu này đã vấp phải chỉ trích ngay trong chính đảng Cộng hòa. Hai nghị sĩ Nancy Mace và Anna Paulina Luna cho rằng nếu ông Graham muốn tham chiến trong một cuộc xung đột ở nước ngoài, “ông ấy nên là người đầu tiên tình nguyện”.

Thu Hằng

[music123]

Công nghệ Trung Quốc nâng tầm tên lửa Iran

Anh Tuấn Thứ sáu, 13/3/2026

Nhiều chuyên gia cho rằng Iran đang sử dụng hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu vượt trội GPS về số lượng vệ tinh, cường độ tín hiệu và độ chính xác định vị ở nhiều khu vực.


Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào Israel cũng như các cơ sở quân sự Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh.

Dù Israel và các nước vùng Vịnh đã đánh chặn được nhiều mục tiêu, một số tên lửa vẫn xuyên thủng hệ thống phòng thủ, gây thiệt hại đáng kể và thương vong.

Theo các chuyên gia quân sự, tên lửa của Iran đã được nâng cấp lớn đến từ việc ứng dụng cho phép xác định vị trí cực kỳ chính xác. Bí mật đằng sau ứng dụng này chính là công nghệ vệ tinh của Trung Quốc, thứ ban đầu được thiết kế nhằm phục vụ quân đội.

"Mắt thần" Trung Quốc

Mỹ là quốc gia đi tiên phong trong việc phát triển công nghệ định vị, bằng sự kiện phóng vệ tinh đầu tiên tạo nên Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS) vào năm 1978.

Tuy nhiên, GPS đang dần trở nên kém phổ biến tại một số khu vực, khi nhiều chuyên gia cho rằng hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu (Beidou) của Trung Quốc đã vượt qua GPS về số lượng vệ tinh, cường độ tín hiệu và độ chính xác định vị ở nhiều khu vực.



Mô hình hệ thống định vị Beidou được trưng bày tại một triển lãm ở Trung Quốc. Ảnh: CGTN.


Thực tế, Trung Quốc phát triển Bắc Đẩu như một phần để giảm sự phụ thuộc công nghệ vào Mỹ. Quốc gia châu Á lo ngại rằng trong tình huống xung đột, Mỹ có thể cắt quyền truy cập, làm tê liệt các chiến dịch quân sự.

Nếu điều này xảy ra sẽ là một thảm họa, bởi định vị vệ tinh có nhiều ứng dụng quân sự quan trọng, từ vũ khí dẫn đường đến tên lửa hành trình.

Bắc Đẩu hiện có 56 vệ tinh trên quỹ đạo, gần gấp đôi so với con số 31 vệ tinh của GPS. Chòm sao mà công nghệ định vị này sử dụng cũng mới hơn, trong khi GPS vẫn đang sử dụng các vệ tinh từ thập niên 1990.

Ngoài ra, Bắc Đẩu được hỗ trợ bởi số lượng trạm giám sát nhiều gấp gần 10 lần so với GPS. Độ chính xác định vị đạt dưới 1 m cho người dùng phổ thông và có thể lên tới 1 cm cho mục đích quân sự. Trong khi đó, GPS thường chỉ đạt độ chính xác trong vòng 3 m.

Giống các hệ thống định vị vệ tinh khác, Bắc Đẩu hoạt động bằng cách truyền tín hiệu thời gian từ vệ tinh tới các thiết bị thu trên mặt đất hoặc trên phương tiện. Bằng cách tính toán thời gian tín hiệu từ nhiều vệ tinh tới thiết bị thu, hệ thống có thể xác định vị trí địa lý với độ chính xác cao.

Bắc Đẩu hiện tương thích với 288 triệu smartphone, phần lớn là sản phẩm của Huawei và Xiaomi. Hệ thống được dùng để xác định vị trí hơn 1.000 tỷ lần mỗi ngày. Theo thống kê, người dùng tại Trung Quốc di chuyển hơn 4 tỷ km mỗi ngày với sự hỗ trợ của công nghệ này.

Dẫn đường tên lửa chính xác hơn bao giờ hết

Trong một chương trình phỏng vấn phát sóng mới đây, cựu Giám đốc tình báo đối ngoại Pháp Alain Juillet cho rằng khả năng Iran được tiếp cận hệ thống định vị vệ tinh Hệ thống vệ tinh dẫn đường Bắc Đẩu của Trung Quốc là rất lớn.



Theo ông, độ chính xác của các đòn tấn công tên lửa Iran đã cải thiện rõ rệt kể từ cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel vào tháng 6/2025.

“Bất ngờ của cuộc chiến này là tên lửa Iran chính xác hơn nhiều so với cuộc xung đột cách đây 8 tháng. Điều đó đặt ra nhiều câu hỏi về hệ thống dẫn đường của các loại tên lửa này”, ông Juillet nói. Ông từng giữ chức Giám đốc tình báo tại Tổng cục An ninh Đối ngoại giai đoạn 2002-2003.

Iran chưa xác nhận thông tin này, và cũng chưa rõ liệu nước này có thể chuyển toàn bộ hệ thống dẫn đường quân sự sang một mạng lưới vệ tinh khác trong thời gian ngắn kể từ cuộc chiến năm ngoái hay không.

Tuy nhiên, một số chuyên gia tin rằng Iran đã nỗ lực tích hợp các hệ thống định vị của Trung Quốc trong thời gian dài hơn nhiều trước đó.

“Vào năm 2015, Iran được cho là đã ký một bản ghi nhớ về việc tích hợp hệ thống Bắc Đẩu-2 vào cơ sở hạ tầng quân sự của mình – đặc biệt là để cải thiện khả năng dẫn đường tên lửa với tín hiệu chính xác hơn nhiều so với hệ thống GPS dân sự mà lực lượng vũ trang nước này từng sử dụng trước đây”, nhà nghiên cứu Theo Nencini tại nền tảng nghiên cứu ChinaMed Project cho biết.

Theo nhà phân tích quân sự - chính trị tại Brussels Elijah Magnier, cho đến nay, phần lớn chuyên gia vẫn cho rằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran chủ yếu dựa vào hệ thống dẫn đường quán tính.

“Các hệ thống này xác định vị trí của vũ khí bằng cách đo gia tốc và chuyển động thông qua các cảm biến tích hợp như con quay hồi chuyển và gia tốc kế”, Magnier nói với Al Jazeera.

Ưu điểm của hệ thống quán tính là độc lập và khó bị gây nhiễu từ bên ngoài. Tuy nhiên, theo nhà phân tích quân sự này, hệ thống này có nhược điểm lớn là chỉ cần sai số nhỏ sẽ tích lũy theo thời gian và khoảng cách, khiến độ chính xác giảm dần.

Tín hiệu định vị vệ tinh là lời giải cho vấn đề này. “Thông thường, tên lửa sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính để duy trì quỹ đạo tổng thể, trong khi tín hiệu vệ tinh tinh chỉnh đường đi và tăng cường độ chính xác khi nhắm mục tiêu. Cách tiếp cận này mang lại sự cải thiện đáng kể về độ chính xác", ông Magnier giải thích.

Với độ chính xác vượt trội so với GPS, vốn thuộc sở hữu chính phủ Mỹ và từng được quân đội Iran sử dụng, hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu nếu được nước này áp dụng sẽ đem tới lợi thế to lớn. Ngoài ra, Bắc Đẩu cũng được cho là có khả năng lọc nhiễu và chống “đánh lừa tín hiệu”.



Hình ảnh sau khi Iran phóng tên lửa vào Israel vào ngày 28/2, nhìn từ miền trung Israel. Ảnh: Reuters.



“Không giống như các tín hiệu GPS dân sự từng bị tê liệt vào năm 2025, tín hiệu B3A cấp quân sự của của hệ thống Bắc Đẩu-3 về cơ bản là không thể bị gây nhiễu”, nhà phân tích quân sự Patricia Marins cho biết.

Quan trọng hơn, Bắc Đẩu cũng có một kênh liên lạc bằng tin nhắn ngắn, cho phép người điều khiển liên lạc với máy bay không người lái hoặc tên lửa ở khoảng cách xa tới 2.000 km khi đang bay. Marins giải thích điều này có nghĩa là vũ khí sử dụng Bắc Đẩu định vị có thể được điều hướng lại sau khi phóng.

Theo các nhà phân tích, nếu Iran thực sự sở hữu công nghệBắc Đẩu, đó sẽ là một bước ngoặt lớn trong cuộc chiến.

“Sự phát triển của hệ thống định vị vệ tinh đã làm thay đổi cục diện chiến tranh hiện đại. Năng lực tấn công chính xác - vốn trước đây chỉ thuộc về một số cường quốc quân sự - đang được định hình lại nhờ hạ tầng định vị vệ tinh toàn cầu.

Với việc giúp các loại vũ khí tầm xa trở nên chính xác và có khả năng chống nhiễu tốt hơn, hệ thống như Bắc Đẩu sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền tảng công nghệ trong những cuộc xung đột đương đại”, Magnier nhận định.

[music123]

Iran tung “đội sát thủ tinh nhuệ” bảo vệ tân lãnh tụ tối cao

Xuân Mai

11/03/2026


- Một đơn vị chống khủng bố tinh nhuệ đã được triển khai để bảo vệ tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei sau vụ ám sát cha ông.


Theo Fox News, lực lượng này được biết đến với tên gọi NOPO. Lực lượng Đặc nhiệm Chống khủng bố mặc sắc phục đen này được giao nhiệm vụ bảo vệ nhà lãnh đạo tối cao Iran mới được bầu chọn, sau khi cuộc không kích của Mỹ và Israel vào khu phức hợp ở Tehran ngày 28-2 giết chết Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.



Tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei. Ảnh: AP

Ông Ali Safavi, một nhân vật đối lập người Iran, đang ở Paris - Pháp, cho biết NOPO được thành lập vào năm 1991. Ban đầu, NOPO là "hạt nhân" của Sư đoàn 28 Ruhollah thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), thường đảm nhận các chiến dịch giải cứu con tin.

Lịch sử của đơn vị này cũng bao gồm các đợt triển khai để đối phó với những mối đe dọa an ninh nội bộ. Họ thường xuyên được điều động để trấn áp các cuộc biểu tình.

Ông Safavi giải thích NOPO là từ viết tắt trong tiếng Ba Tư của Nirouyeh Vijeh Pasdaran Velayat - nghĩa là Lực lượng Đặc nhiệm bảo vệ Lãnh đạo Tối cao.

NOPO hiện phát triển thành một đơn vị có tính chuyên môn cao, tách biệt với IRGC.

Ông Safavi cho hay NOPO chỉ bao gồm 6 lữ đoàn. Trong đó, 4 lữ đoàn đóng quân ở Tehran, một ở Mashhad và một ở Isfahan, với trang bị cực kỳ tốt. Theo ông, lực lượng này có tính sát thương cao hơn, tàn nhẫn hơn và được huấn luyện bài bản hơn nhiều so với IRGC, đồng thời có lòng trung thành tuyệt đối với riêng lãnh tụ tối cao.

Cũng theo ông Safavi, ông Ali Khamenei khi tại thế không tin tưởng bất kỳ lực lượng an ninh nào khác trong việc bảo vệ mình, ngoài NOPO. Ông Safavi còn cho rằng một số thành viên của NOPO đã thiệt mạng trong vụ ám sát ông Ali Khamenei nhưng lực lượng này vẫn đang duy trì hoạt động toàn diện.


Việc kế vị của ông Mojtaba Khamenei diễn ra giữa bối cảnh cuộc chiến với Mỹ và Israel đang tiếp diễn. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có tin tức chính thức từ ông Mojtaba Khamenei và ông cũng chưa xuất hiện kể từ khi được bầu chọn.

Theo The Times of Israel, truyền hình nhà nước Iran đưa tin ông Mojtaba Khamenei đã bị thương trong cuộc xung đột nhưng thông tin này chưa được xác nhận.

Thông tin mới nhất do con trai tổng thống Iran đăng tải trên Telegram cho biết tân Lãnh tụ Tối cao bị thương nhưng vẫn “an toàn và khỏe mạnh”.

Ông Yousef Pezeshkian, cố vấn chính phủ và là con trai tổng thống Iran, viết trên Telegram ngày 11-3: “Tôi nghe tin ông Mojtaba Khamenei đã bị thương. Tôi đã hỏi một số người quen có mối liên hệ. Họ nói với tôi rằng ông ấy vẫn an toàn và khỏe mạnh”.

Theo truyền thông Mỹ, ông Mojtaba Khamenei bị thương ngay trong ngày đầu tiên Mỹ và Israel tấn công vào Iran. Những cuộc tấn công này tước đi sinh mạng của cha, mẹ và vợ con ông Mojtaba Khamenei.

[music123]

Mỹ nổ súng khi tàu Iran áp sát tàu sân bay USS Abraham Lincoln

Thu Hương

13/03/2026

- Hai quan chức Mỹ cho biết một tàu Iran đã tiếp cận quá gần tàu sân bay USS Abraham Lincoln trên biển Ả Rập và bị lực lượng Mỹ nổ súng.

Chia sẻ với CBS News, các quan chức này cho biết một tàu chiến Mỹ trước tiên đã khai hỏa vào tàu Iran bằng pháo hải quân Mark-45 cỡ 5 inch.

Đây loại pháo tự động tiêu chuẩn được lắp trên tàu khu trục và tuần dương của Hải quân Mỹ từ đầu thập niên 1970. Tuy nhiên, các phát bắn đã không trúng mục tiêu.

Sau đó, một trực thăng mang tên lửa Hellfire được điều động và bắn hai quả tên lửa trúng tàu Iran. Hiện chưa rõ tình trạng con tàu và thủy thủ đoàn Iran sau vụ việc. Sự cố xảy ra vào đầu tuần này.

Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại biển Ả Rập nhằm hỗ trợ các chiến dịch quân sự của Mỹ chống Iran. Đi cùng tàu sân bay này có hai tàu khu trục là USS Spruance và USS Michael Murphy. Ngoài ra, theo thông tin tuần trước, còn có sáu tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường khác của Mỹ hoạt động trong khu vực.

Chưa rõ loại trực thăng tham gia vụ tấn công. Hải quân Mỹ có thể sử dụng trực thăng MH-60R Seahawk hoặc trực thăng tấn công AH-1Z Viper, đều có khả năng mang tên lửa Hellfire. Trong đó MH-60R Seahawk thường đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như chống ngầm và chống tàu mặt nước.

Khi được hỏi về vụ việc, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ không xác nhận chi tiết. Một quan chức quốc phòng nói với CBS News: "Chúng tôi không có thông tin để cung cấp về việc này".



Tàu sân bay USS Abraham Lincoln và máy bay ném bom B-52H Stratofortress. Ảnh: AP.

USS Abraham Lincoln là một trong hai tàu sân bay Mỹ được triển khai tới Trung Đông. Nhóm tác chiến của con tàu đến khu vực vào cuối tháng 1, nằm trong lực lượng hải quân mà Tổng thống Donald Trump mô tả là một "hạm đội khổng lồ".


Căng thẳng giữa hai nước đã gia tăng từ trước khi chiến sự bùng nổ. Đầu tháng 2, một máy bay không người lái Shahed-139 của Iran được cho là đã "tiếp cận một cách hung hăng" tàu sân bay Mỹ và thực hiện các động tác "cơ động không cần thiết".

Người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ khi đó cho biết máy bay không người lái này đã bị một tiêm kích Mỹ bắn hạ.

Kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bắt đầu, lực lượng Mỹ đã làm hư hại hoặc phá hủy hơn 90 tàu của Iran, theo số liệu do Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ công bố.