Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Trùm Wagner Prigozhin chết, tướng Surovikin bị bắt ảnh hướng đến cuộc chiến Nga-Ukraine thế nào?

Phương Đăng (theo The Guardian)
Thứ sáu, ngày 25/08/2023

Cái chết của ông trùm Yevgeny Prigozhin trong vụ tai nạn máy bay thảm khốc đã được tiết lộ cùng ngày tướng Sergei Surovikin bị Tổng thống Putin cách chức và bị bắt vì có liên quan đến cuộc nổi dậy của lính đánh thuê Wagner. Điều này dự báo điều gì?



Cái chết của ông trùm Wagner Prigozhin và việc tướng Surovikin bị bắt được cho là sẽ ảnh hướng đáng kể đến cuộc chiến Nga-Ukraine. Ảnh IT

Theo The Guardian, đầu tiên, việc ông trùm Prigozhin tử nạn và tướng Surovikin bị bắt đã đánh dấu chiến thắng của một cánh quyền lực cũ ở Điện Kremlin cũng như báo hiệu Moscow đang thay đổi chiến lược trong cuộc chiến ở Ukraine.

Lực lượng lính đánh thuê Wagner của Prigozhin từng dẫn đầu cuộc tấn công vào Bakhmut, lãnh thổ duy nhất Nga đã giành được trong năm nay và đồng minh của ông trùm này là tướng Surovikin, Tư lệnh Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga, từng được bổ nhiệm làm tổng chỉ huy của toàn bộ cánh quân Nga tại Ukraine.


Tuy nhiên, mọi chuyện đã thay đổi kể từ khi ông Prigozhin phát động cuộc binh biến nhằm lật đổ Bộ trưởng Quốc phòng kỳ cựu Sergei Shoigu và Tổng Tham mưu trưởng Valery Gerasimov ở Điện Kremlin song thất bại.

Lực lượng Wagner bao gồm 15.000 người bắt đầu vắng mặt trong các trận chiến ở Ukraine kể từ cuối tháng 5, và sau cuộc binh biến đã bị giải tán một cách hiệu quả.

Sau khi tướng Surovikin bị cách chức và bị bắt vì có mối quan hệ thân thiết với Prigozhin, bộ chỉ huy quân sự của Nga ở Ukraine giờ đây rõ ràng đã được củng cố xung quanh Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu và Tham mưu trưởng Valery Gerasimov.

Cái chết của ông Prigozhin đã đánh dấu sự kết thúc của sự phụ thuộc của Điện Kremlin vào các nhóm quân sự tự do trong cuộc chiến ở Ukraine, củng cố sự kiểm soát trực tiếp của nhà nước - cụ thể là Bộ Quốc phòng Nga.

Cái chết của ông Prigozhin cũng giúp củng cố sự đoàn kết ở Moscow, nơi đóng vai trò trung tâm trong nỗ lực chiến tranh của Nga. Bà Orysia Lutsevych, Phó giám đốc Chatham House - một viện chính sách ở London, Anh bình luận: “Cuộc chiến này sẽ kết thúc như thế nào? Những gì xảy ra bên trong nước ở Nga cũng quan trọng không kém những gì xảy ra trên chiến trường”.


Theo các nhà phân tích, trong khi cuộc phản công của Ukraine vẫn đang tiến chậm ở mặt trận nam Zaporizhzhia và cả ở phía đông xung quanh Bakhmut, thì người Nga đã quyết định rằng, họ không chỉ ở chế độ phòng thủ nữa.

Vào đầu tháng 8, lực lượng Nga đã tiến hành một cuộc tấn công dữ dội vào Kupiansk, ở tỉnh Kharkov, phía bắc của mặt trận miền đông và hướng tới Lyman. Lãnh thổ Nga giành được khá khiêm tốn nhưng Ukraine đã buộc phải củng cố phòng tuyến của mình.

[music123]

Các thủ lĩnh khác của Wagner trong vụ rơi máy bay là ai?


Quốc Đạt
Thứ sáu, 25/08/2023

Chiếc máy bay rơi gần Moscow vào tối 23/8 được cho là chở theo một số lãnh đạo khác của công ty quân sự tư nhân Wagner ngoài ông Prigozhin, trong đó có Dmitry Utkin và Valery Chekalov.



Một bộ phận của chiếc chuyên cơ rơi gần làng Kuzhenkino, Nga (Ảnh: Shutterstock).

Ngoài thủ lĩnh nổi tiếng Yevgeny Prigozhin, công ty quân sự tư nhân Wagner còn một số lãnh đạo cấp cao khác. Hai trong số họ cũng có tên trong danh sách những hành khách đi cùng ông Prigozhin trên chuyến bay xấu số bị rơi vào tối 23/8 tại tỉnh Tver.

Dàn lãnh đạo vẫn còn một số chỉ huy kỳ cựu nhưng họ thiếu sức thu hút, sức mạnh kinh tế và mối liên hệ chính trị giống ông Prigozhin.

Dmitry Utkin

Dmitry Utkin - người chỉ huy của Wagner - thường được coi là nhà sáng lập hoặc đồng sáng lập ra lực lượng quân sự tư nhân này. Dù vậy, vai trò chính xác của ông Utkin vẫn còn chưa rõ ràng, theo Guardian.

Năm 2020, trang web điều tra Bellingcat cho biết họ có dữ liệu nguồn mở cho thấy ông Utkin "được dùng như bình phong".

Cùng năm ấy, báo cáo khác của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), một viện chính sách của Mỹ, cho rằng "không thể xác minh được liệu ông Utkin là người khởi xướng thành lập nhóm Wagner hay chỉ là bình phong".

Ông Prigozhin vào tháng 9/2022 từng thừa nhận thành lập nhóm Wagner từ tháng 5/2014. Mỹ và EU đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với ông Prigozhin và ông Utkin vì vai trò của Wagner ở Ukraine.

Sinh năm 1970, ông Utkin là cựu sĩ quan trong cơ quan tình báo quân sự GRU của Nga, từng phục vụ trong 2 cuộc chiến Chechnya và ở Syria. Ông cũng nằm trong số các thành viên Wagner tham gia hoạt động của Nga ở miền đông Ukraine từ năm 2014 và đã được Điện Kremlin khen thưởng.



Chân dung thủ lĩnh Yevgeny Prigozhin và Dmitry Utkin được đặt tại một đài tưởng niệm tự phát ở Novosibirsk, Nga (Ảnh: AFP).

Vào đầu những năm 2000, ông Utkin phục vụ 10 năm trong vai trò chỉ huy Lữ đoàn Spetsnaz số 2 của GRU ở biên giới Estonia rồi khi giải ngũ. Theo vợ cũ, ông Utkin nhớ cuộc sống nơi chiến trường.

Người đàn ông này hiếm khi lên tiếng hoặc xuất hiện công khai. Lần cuối cùng người ta nhìn thấy ông Utkin là trong video do ông Prigozhin đăng vào tháng 7.

Trong video này, ông Prigozhin đang nói chuyện với binh sĩ Wagner ở Belarus sau cuộc nổi dậy ở Nga vào 1 tháng trước. Ông Prigozhin sau đó giới thiệu một người đàn ông tên Utkin. Theo Guardian, đây cũng là lần đầu tiên ông Utkin được ghi hình nói chuyện với binh sĩ của mình.

"Đây chưa phải là kết thúc mà chỉ là sự khởi đầu của tác phẩm vĩ đại nhất thế giới, và nó sẽ tiếp tục sớm thôi", ông Utkin nói trong video. "Chào mừng tới địa ngục".

Valery Chekalov

Valery Chekalov, đồng minh lâu năm của ông Prigozhin từ những năm 2000, cũng có tên trong danh sách 7 hành khách trên chiếc máy bay xấu số.

Theo BBC, ông Chekalov, 47 tuổi, là người phụ trách hoạt động kinh doanh phi quân sự của ông Prigozhin. Guardian cho rằng ông Chekalov giám sát công ty cung cấp thực phẩm của ông Priogzhin - công ty chuyên cung cấp thực phẩm cho trường học khắp nước Nga và cả quân đội.

Ông Chekalov còn được cho là nắm quyền quản lý một số hoạt động kinh doanh của ông Prigozhin ở Syria, bao gồm đầu tư vào dầu mỏ.



Valery Chalekov (Ảnh: Sky News).

Theo Guardian, ông Chekalov còn phụ trách sắp xếp việc đi lại của ông Prigozhin, khiến ông trở thành một trong số ít người biết về hành tung của thủ lĩnh Wagner. Ông cũng phụ trách đảm bảo an ninh cho ông Prigozhin.

Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với ông Chekalov vào tháng 7 vì mối liên hệ với ông Prigozhin và vì đã tạo điều kiện cho việc vận chuyển đạn dược đến Nga.

Evgeniy Makaryan

Một số chỉ huy kỳ cựu của Wagner cũng được Rosaviatsia liệt vào danh sách có trên chiếc máy bay rơi, bao gồm Evgeniy Makaryan.

Ông Makaryan gia nhập Wagner vào năm 2016, từng tham chiến tại Syria. Ông được cho là đã bị thương trong trận Khasham, nơi hàng trăm lính Wagner thiệt mạng sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào lực lượng thân Tổng thống Assad.

Theo Sky News, ông Makaryan được cho là vệ sĩ của ông Prigozhin. Ông Makaryan vẫn là chỉ huy trong nhóm Wagner dù ít người biết về vai trò chính xác của người đàn ông này.

Theo Guardian, BBC, Sky News

[music123]

Trùm Wagner chết, dân Trung Quốc bỗng nhớ tới vụ rơi máy bay của nguyên soái Lâm Bưu

Liên Thành 8/26/23



Thủ lĩnh tổ chức lính đánh thuê Wagner, ông Yevgeny Prigozhin được cho là đã bị ám sát. (Ảnh: Twitter).



Vụ tai nạn máy bay của thủ lĩnh tổ chức lính đánh thuê Wagner, ông Yevgeny Prigozhin, là thân tín của Tổng thống Nga Putin, đã khiến cả thế giới chấn động.

Cư dân mạng Trung Quốc so sánh vụ tai nạn máy bay của ông trùm Wagner với vụ tai nạn máy bay rơi ở Mông Cổ năm 1971 của cựu lãnh đạo số 2 Trung Quốc Lâm Bưu (Lin Biao).

Nhà chức trách Nga cho biết, một chiếc máy bay tư nhân bị rơi ở phía bắc Matxcova vào tối ngày 23/8 và không một ai sống sót. Ông trùm Wagner Prigozhin nằm trong số các nạn nhân đó.

Tin tức liên quan đã gây ra các cuộc thảo luận sôi nổi trên Internet giữa các dân mạng Trung Quốc. Nhiều người gọi đây là vụ Lâm Bưu phiên bản Nga.



Lâm Bưu và Mao Trạch Đông. (Ảnh: XINHUA).


Dư luận ồn ào đã sớm thu hút sự chú ý của chính quyền Trung Quốc. Ngay lập tức, họ đã có những động thái nhằm hạn chế và phong tỏa thông tin.

Theo truyền thông Nga, trước khi xảy ra vụ tai nạn, ông Prigozhin đã ở Matxcova để họp với các quan chức Bộ Quốc phòng Nga.

Phản ứng về vụ tai nạn, Đài BBC của Anh chỉ ra rằng ở Nga, hầu hết người dân không ngạc nhiên trước sự cố, và nhiều người đã đến tòa nhà trụ sở Wagner để đặt hoa tưởng niệm.


Ông Prigozhin, 62 tuổi, đã dẫn đầu một cuộc nổi dậy chống lại các nhân vật cấp cao nhất trong quân đội Nga vào ngày 23 và 24 tháng 6 năm nay. Khi đó, Tổng thống Putin gọi cuộc binh biến là “sự phản quốc” và là “cú đâm sau lưng”. Ông nói cuộc binh biến này có thể đẩy nước Nga vào nội chiến và thề sẽ trả thù.

Nhiều nhà phân tích đã cảnh báo ông trùm Wagner phải cẩn thận trong suốt quãng đời còn lại.

Vụ tai nạn máy bay của ông Prigozhin đã gây ra các cuộc thảo luận sôi nổi trên Internet Trung Quốc. Nhiều chủ đề liên quan đã xuất hiện trên danh sách tìm kiếm nóng của Baidu và Weibo. Trong số đó, chủ đề “Xác nhận Prigozhin thiệt mạng trong vụ tai nạn máy bay” đã có 530 triệu lượt xem tính đến chiều ngày 24/8.

Nhiều cư dân mạng suy đoán rằng ông Putin phải chịu trách nhiệm về vụ tai nạn của ông Prigozhin.

Có cư dân mạng đặt câu hỏi rằng: “Điều kỳ lạ trong vụ việc này là ông Prigozhin có hai chiếc máy bay đặc biệt cùng kiểu dáng. Ông thường xuyên thay đổi hành trình tạm thời để tránh bị ám sát, nhưng lần này ông lại không làm vậy. Rốt cuộc ông đã nhận được lệnh gì mà lại thực hiện chuyến bay tử thần này?”.

Có không ít cư dân mạng đồn đoán ông Prigozhin đã bị ông Putin trừ khử khi bình luận:

-“Cái chết điển hình, còn là tiêu diệt theo nhóm!”

– “Tên đầu sỏ thổ phỉ đã bị chủ nhân thủ tiêu”

– “Khi Prigozhin đồng ý đàm phán hòa bình thì đã nghĩ tới kết cục rồi. Làm sao một người chuyên chế như Putin có thể bỏ qua cho ông ta, người đã biến bản thân Putin thành trò đùa quốc tế”

Cũng có người hỏi rằng: “Làm sao họ có thể yên tâm mà ngồi lên máy bay?”; “Có phải là bị bắt cóc chăng?”.

Điều đáng nói, cái chết của ông trùm Wagner khiến nhiều người nhớ đến cựu lãnh đạo số 2 Trung Quốc Lâm Bưu gặp nạn ở Mông Cổ năm 1971.

Nhà quan sát Trung Quốc Patrick Chovanec đã viết trên mạng xã hội Twitter rằng: “Mang bóng dáng của vụ Lâm Bưu”.

Cựu phóng viên Trung Quốc An Thế viết trên Twitter: “Những kẻ âm mưu trên toàn thế giới đều học hỏi một chút lịch sử của ĐCSTQ. Nếu ‘đầu bếp’ từng tìm hiểu phần lịch sử về Lâm Bưu thì có lẽ đã ở Châu Phi luôn và không trở về nước để tham gia vào vụ lộn xộn ở Ukraina. Quá thảm, đương nhiên cũng đáng”.

Nhiều cư dân mạng cho rằng đây là vụ Lâm Bưu phiên bản Nga khi bình luận: “Đây không phải là kết cục của ông phó thống soái năm đó sao? Lịch sử tương tự đến mức kinh ngạc”; “Không cùng cấp bậc nhưng cũng khiến người ta liên tưởng tới vụ đó”.

Tuy nhiên, khi các chủ đề liên quan tiếp tục lan rộng, việc tìm kiếm “Prigozhin phiên bản Lâm Bưu của Trung Quốc” trên Weibo đã không hiển thị kết quả nào, nhưng nếu tìm kiếm cụm từ “Phó thủ tướng Lâm”, có thể tìm thấy các bình luận từ cư dân mạng về sự kiện này.

Ông Lâm Bưu là một trong những nguyên soái khai quốc của ĐCSTQ. Ông từng là “chiến hữu thân cận” của nhà lãnh đạo Mao Trạch Đông và là lãnh đạo số 2 trong đảng.

Ngày 13/9/1971, khi ông và gia đình bỏ trốn khỏi Trung Quốc bằng máy bay, máy bay đã bị rơi ở Undur Khan, Mông Cổ. Nguyên nhân vụ tai nạn tới nay vẫn là một bí ẩn.Ông Lâm Bưu là người kế nhiệm cựu lãnh đạo đảng Mao Trạch Đông, điều này được ghi rõ trong điều lệ đảng. Tuy nhiên, sau khi Lâm tử nạn, ĐCSTQ đã mô tả ông là “kẻ đi theo địch và phản quốc, tự chuốc lấy diệt vong”.

[music123]

TT Putin ra lệnh các chiến binh Wagner ký lời thề trung thành sau khi Prigozhin thiệt mạng

26/08/2023
Reuters/VOA




Một chiến binh Wagner thăm một góc tưởng niệm nhà sáng lập Yevgeny Prigozhin ở Saint Petersburg, Nga.


Tổng thống Vladimir Putin mới đây ra lệnh cho các chiến binh Wagner ký lời thề trung thành với nhà nước Nga sau vụ tai nạn máy bay thảm khốc được cho là đã làm thiệt mạng Yevgeny Prigozhin, thủ lĩnh có tính khí thất thường của đội quân đánh thuê.

Ông Putin ký sắc lệnh đưa đến sự thay đổi và có hiệu lực ngay lập tức vào thứ Sáu 25/8.

Cơ quan quản lý hàng không Nga nói rằng Prigozhin có mặt trên một máy bay tư nhân bị rơi vào tối hôm 23/8 ở phía tây bắc Moscow và không ai sống sót. Sự việc xảy ra đúng 2 tháng sau khi ông này cầm đầu một cuộc binh biến bất thành nhằm vào các viên chỉ huy quân đội. Điện Kremlin chưa xác nhận dứt khoát về cái chết của Prigozhin với lý do cần phải chờ kết quả xét nghiệm.

Việc ông Putin đưa ra lời tuyên thệ bắt buộc đối với nhân viên của hãng Wagner và các nhà thầu quân sự tư nhân khác là một động thái rõ ràng nhằm đặt những nhóm như vậy dưới sự kiểm soát chặt chẽ hơn của nhà nước.
Sắc lệnh, được công bố trên trang web của Điện Kremlin, bắt buộc bất kỳ ai thực hiện công việc thay mặt cho quân đội hoặc hỗ trợ cho "chiến dịch quân sự đặc biệt" ở Ukraine, theo cách gọi của Nga, đều phải nghiêm túc tuyên thệ trung thành với Nga.

Sắc lệnh nói rằng lời thề này là một bước nhằm củng cố nền tảng tinh thần và đạo đức của việc bảo vệ đất nước Nga. Lời thề bao gồm một dòng viết rằng những người thực hiện lời thề sẽ tuân thủ nghiêm ngặt mệnh lệnh của các chỉ huy và lãnh đạo cấp cao.

Các chính trị gia và giới bình luận phương Tây đã nói bóng gió nhưng không đưa ra bằng chứng rằng ông Putin đã ra lệnh giết Prigozhin để trừng phạt ông ta vì đã phát động cuộc nổi dậy ngày 23-24/6 chống lại ban lãnh đạo quân đội, đó cũng là thách thức lớn nhất đối với sự cai trị của ông Putin kể từ khi ông lên nắm quyền vào năm 1999.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói hôm 25/8 rằng lời cáo buộc đó và nhiều lời buộc tội khác tương tự đều sai sự thật.