Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Mỹ bác đề xuất chuyển urani đã làm giàu của Iran sang Nga

3/14/26

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất của người đồng cấp Nga Vladimir Putin về việc chuyển lượng urani đã làm giàu của Iran sang Nga trong khuôn khổ một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột Mỹ-Israel với Iran.



Bên trong một cơ sở hạt nhân của Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Trang tin Axios ngày 11/3 cho biết trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ, Tổng thống Putin đã nêu một số ý tưởng nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông, trong đó có đề xuất liên quan việc chuyển urani. Tuy nhiên, ông Trump đã từ chối và nêu một số ý tưởng của mình. Axios cũng dẫn lời một quan chức Mỹ nhấn mạnh lập trường của Mỹ là cần bảo đảm lượng urani này được kiểm soát an toàn.

Hiện chưa rõ Iran có chấp nhận đề xuất trên của Nga hay không. Tuy nhiên, trong vòng đàm phán cuối cùng trước khi nổ ra xung đột, Iran cũng bác ý tưởng chuyển urani ra nước ngoài và đề xuất pha loãng lượng urani này ngay tại các cơ sở trong nước dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA).

Trong một diễn biến liên quan, chính quyền Tổng thống Trump đang cân nhắc triển khai lực lượng tác chiến đặc biệt vào Iran để bảo đảm an toàn hạt nhân hoặc thu giữ lượng urani làm giàu cao của nước này. Trả lời phỏng vấn Fox News ngày 13/3 về khả năng Mỹ thu hồi lượng urani đã làm giàu từ Iran, ông Trump tuyên bố: “Chúng ta không tập trung vào điều đó. Nhưng vào một thời điểm nào đó, có thể chúng ta sẽ làm vậy".

Bích Liên (TTXVN)

[music123]

Vượt quá khả năng: Tổng thống Trump gặp khó ở eo biển Hormuz?

Thứ Bảy, 14/03/2026 1

Khi eo biển Hormuz gần như tê liệt và giá dầu vượt 100 USD, thực tế chiến trường đang đặt ra thách thức lớn cho tuyên bố lạc quan của Tổng thống Trump về tình hình xung đột với Iran.



Tổng thống Mỹ Donald Trump giám sát chiến dịch quân sự tấn công Iran tại Washington, ngày 2/3/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Theo tờ National (UAE) ngày 13/3, cuộc xung đột tại Iran đã qua tuần thứ 2 trong kế hoạch "4 tuần" của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, những diễn biến thực tế tại eo biển Hormuz và tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu đang cho thấy sự phức tạp vượt xa những gì nhà lãnh đạo Mỹ hình dung ban đầu.

Eo biển Hormuz tê liệt và nguy cơ từ thủy lôi

Một trong những lý do khiến các đời tổng thống Mỹ trước đây ngần ngại hành động quân sự đối với Iran chính là vai trò chiến lược của eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường thủy hẹp, đóng vai trò đường dẫn chính cho dầu mỏ từ UAE, Saudi Arabia, Kuwait, Qatar, Iraq, Bahrain và chính Iran. Hiện tại, tuyến đường này đã bị phong toả.

Các công ty vận tải biển không còn mạo hiểm cho tàu đi qua do lo ngại trở thành mục tiêu bị tấn công, trong khi Hải quân Mỹ không thể thực hiện nhiệm vụ hộ tống khi các hoạt động chiến đấu cường độ cao vẫn đang diễn ra. Minh chứng cho sự nguy hiểm này là việc ít nhất 3 tàu đã bị tấn công trong tuần qua. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đưa ra cảnh báo về việc chặn "thậm chí chỉ một lít dầu" được vận chuyển khỏi Trung Đông.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết hôm 12/3 rằng Iran có thể đã rải thủy lôi - một chiến thuật gây tê liệt hoàn toàn hoạt động hàng hải. Dù Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phủ nhận, nhưng thông điệp từ nhà lãnh đạo tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei khẳng định quan điểm eo biển này nên tiếp tục bị "đóng cửa".

Bất chấp việc giải phóng lượng dự trữ dầu toàn cầu ở mức kỷ lục, giá dầu đã bị đẩy lên trên 100 USD/thùng. Tại Mỹ, người tiêu dùng đang đối mặt với mức giá xăng cao nhất kể từ tháng 8/2022. Giá dầu tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn gây tác động dây chuyền, đẩy lạm phát lên cao, cản trở tăng trưởng kinh tế và làm chậm quá trình tuyển dụng lao động.

Sự lạc quan của ông Trump và những giả định bị phá vỡ

Trái ngược với thực tế kinh tế, Tổng thống Trump vẫn khẳng định vị thế của Mỹ đang "rất tốt". Ông lập luận rằng với tư cách là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Mỹ sẽ "kiếm được rất nhiều tiền" khi giá dầu tăng.

Tuy nhiên, các chuyên gia và quan chức trong chính quyền Mỹ bắt đầu thừa nhận những sai sót trong dự tính. Về quân sự: Bộ trưởng Chiên tranh Pete Hegseth thừa nhận Mỹ chưa lường trước được hết phản ứng của Iran.

Về lý do chiến tranh: Dù ông Trump tuyên bố Iran là "mối đe dọa", chính quyền vẫn chưa đưa ra bằng chứng xác thực. Về tiền lệ: Giả định việc lật đổ chính quyền Iran sẽ dễ dàng như trường hợp Venezuela đã bị phá vỡ.

Tờ National lưu ý cuộc chiến khó có khả năng kết thúc trong khung thời gian 4 tuần như dự kiến ban đầu. Mỗi ngày xung đột kéo dài là một gánh nặng đè lên nền kinh tế toàn cầu. Đối với ông Trump và đảng Cộng hòa, thời điểm này vô cùng nhạy cảm khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 năm nay đang đến gần. Lịch sử cho thấy các cuộc xung đột tại Trung Đông thường kéo dài nhiều năm chứ không chỉ vài tuần, tạo ra một bài học thực tế đầy thách thức cho những tính toán của Tổng thống Trump.

Công Thuận

[music123]

Nhiều tàu Ấn Độ an toàn đi qua Eo biển Hormuz, Iraq phải tìm kiếm tuyến thay thế

Thứ Bảy, 14/03/2026

Trong khi Iran cho phép một số tàu Ấn Độ đi qua Eo biển Hormuz một cách an toàn, Iraq lại phải nỗ lực tìm kiếm các tuyến thay thế cho Eo biển Hormuz để xuất khẩu dầu.



Tàu thuyền đậu ngoài khơi Fujairah, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), trong bối cảnh Iran hạn chế hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz, ngày 3/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN


Kênh Al Jazeera ngày 14/3 dẫn lời Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali cho biết Tehran đã cho phép một số tàu của Ấn Độ an toàn đi qua Eo biển Hormuz với phạm vi hạn chế, nhưng ông không nêu rõ có bao nhiêu tàu được phép đi qua.

Theo Al Jazeera, Đại sứ Fathali đưa ra phát biểu nêu trên khi tham dự một hội nghị do đài phát thanh - truyền hình India Today tổ chức tại New Delhi.

Động thái này được xem là một ngoại lệ hiếm hoi so với các hạn chế rộng rãi đối với hoạt động hàng hải qua tuyến đường thủy này, vốn phần lớn đã bị Iran ngăn chặn trong bối cảnh xung đột đang diễn ra với Mỹ và Israel.

Trong khi đó, Bộ Dầu mỏ Iraq cho biết họ đang nỗ lực tìm kiếm các phương án thay thế trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu dầu qua Eo biển Hormuz bị đình trệ.

Bộ Dầu mỏ Iraq cho biết thêm công tác bảo trì đang được tiến hành để khôi phục đường ống dẫn dầu giữa thành phố Kirkuk của Iraq và trung tâm dầu mỏ Ceyhan tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về các kế hoạch cụ thể.

Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Hai tuyến hàng hải của Eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.

Kể từ khi IRGC tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz vào ngày 2/3, không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công gần đây vào Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này, hoạt động giao thông thương mại gần như biến mất.

Theo dữ liệu của hệ thống theo dõi tàu MarineTraffic, số lượng tàu chở dầu qua lại đã giảm khoảng 90% chỉ trong vài ngày sau khi xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran bắt đầu.

Báo The Wall Street Journal của Mỹ cho biết hơn 1.000 tàu chở hàng đã không thể đi qua hành lang vận tải sau khi Iran trên thực tế đóng cửa tuyến đường thủy.

Giá dầu Brent đã tiến gần mốc 100 USD/thùng khi các nhà giao dịch đánh giá nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu sự gián đoạn tại eo biển này kéo dài thì nền kinh tế thế giới, đặc biệt là ở châu Á và châu Âu, có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Sự tắc nghẽn ở Eo biển Hormuz đã khiến chi phí vận tải biển và bảo hiểm tăng mạnh, đồng thời đẩy giá dầu toàn cầu đi lên, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy kinh tế tiềm tàng trên phạm vi toàn cầu.

Hãng tin Reuters của Anh dẫn ước tính của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho hay, cứ mỗi 10% giá dầu tăng thêm, lạm phát toàn cầu sẽ bị đẩy lên thêm 0,4 điểm phần trăm và làm giảm sản lượng kinh tế toàn cầu khoảng 0,2%.

Ngoài năng lượng, gián đoạn tại Eo biển Hormuz còn ảnh hưởng đến thị trường phân bón toàn cầu, khi có khoảng 30% lượng phân bón xuất khẩu của thế giới được vận chuyển qua tuyến đường này.

Trang Nikkei Asia dẫn dữ liệu của công ty nghiên cứu vận tải Kpler cho biết, tính đến ngày 10/3, có 21 tàu hàng rời chở urê, lưu huỳnh, phốt phát và các loại phân bón khác đang bị đình trệ trong khu vực. Tổng khối lượng hàng hóa ước tính khoảng 980.000 tấn.

Trong số này có các tàu treo cờ Panama và Malta và khoảng một nửa được cho là đang trên hành trình tới các thị trường châu Á.

Vì thế, việc gián đoạn vận chuyển khiến chi phí sản xuất nông nghiệp tăng lên và có nguy cơ đẩy giá lương thực tăng cao, đặc biệt tại các quốc gia nghèo.

Thành Nam

[music123]

Iran cảnh báo về đòn ‘trả đũa bằng máu’ cho việc ám sát Lãnh tụ Tối cao

Thứ Bảy, 14/03/2026

Đại sứ Iran tại Liên bang Nga cảnh báo Mỹ sẽ phải đối mặt với “sự trả đũa nghiêm khắc” nếu nhắm mục tiêu vào Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.



Ngày 12/3/2026, Đại giáo chủ mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, đã ra thông điệp đầu tiên kể từ khi nhậm chức, kêu gọi phản kháng, đồng thời ra lệnh tiếp tục đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng qua Eo biển Hormuz. Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi và được cho là bị thương trong một cuộc không kích, vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được đề cử làm Đại giáo chủ mới vào ngày 8/3 vừa qua. Trong thông điệp, ông nhấn mạnh các nước Vùng Vịnh cần đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ trên lãnh thổ của họ. Ảnh: AA/TTXVN


Ngày 14/3, Đại sứ Iran tại Liên bang Nga cảnh báo rằng Mỹ sẽ phải đối mặt với “sự trả đũa nghiêm khắc” nếu tìm cách ám sát Lãnh tụ Tối cao mới của Iran là ông Mojtaba Khamenei, đồng thời cho biết người Iran muốn “trả thù bằng máu” cho cái chết của cha ông Mojtaba Khamenei, cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.

“Chúng tôi muốn trả thù bằng máu cho lãnh tụ của mình”

Theo háo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 14/3, ông Kazem Jalali, Đại sứ Iran tại Moskva, đưa ra phát biểu này trong một cuộc phỏng vấn với hãng truyền thông Liên bang Nga Sputnik.

Khi được hỏi phản ứng của Iran sẽ như thế nào nếu Mỹ và Israel tìm cách ám sát Lãnh tụ Tối cao mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, Đại sứ Jalali nói: “Bạn đang thấy phản ứng của Iran ngay hôm nay”.

Ông Jalali tuyên bố: “Chúng tôi muốn trả thù bằng máu cho lãnh tụ của mình. Người dân đang tức giận và yêu cầu trả thù cho sự đổ máu. Đương nhiên, người Mỹ đã phải đối mặt và sẽ tiếp tục phải đối mặt với sự trả đũa nghiêm khắc trong tương lai”.

Đại sứ Jalali cho biết thêm rằng quyết định về việc trừng phạt những người chịu trách nhiệm cho cái chết của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei sẽ được đưa ra tại Tehran “vào thời điểm thích hợp”.

Nhà ngoại giao này mô tả vụ sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran là một yếu tố gây bất ổn với những hậu quả khó có thể dự đoán.

Trước đó vào ngày 13/3, Mỹ thông báo treo thưởng 10 triệu USD cho thông tin về tân Lãnh tụ Tối cao Iran, Mojtaba Khamenei, cùng một số quan chức cấp cao khác, cho rằng họ có liên quan đến các hoạt động của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Mojtaba Khamenei cùng với chín quan chức khác đã được đưa vào chương trình Rewards for Justice, chương trình cung cấp các khoản khuyến khích tài chính cho những thông tin giúp cơ quan chức năng xác định vị trí hoặc truy tố các cá nhân bị cáo buộc liên quan đến các hoạt động khủng bố.

Trong số các quan chức được nêu tên có Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni và Bộ trưởng Tình báo Esmail Khatib.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết những cá nhân được nêu trong thông báo có liên hệ với cơ cấu chỉ huy của IRGC.

Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến khích những người có thông tin liên quan gửi thông tin thông qua các kênh được mã hóa, bao gồm Tor và ứng dụng nhắn tin Signal.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, những người cung cấp thông tin tình báo hữu ích có thể đủ điều kiện nhận tiền thưởng và được hỗ trợ tái định cư theo chương trình Rewards for Justice.



Tổng thống Mỹ Donald Trump giám sát chiến dịch quân sự tấn công Iran tại Washington, ngày 2/3/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN
Đại sứ Iran bác bỏ cáo buộc âm mưu ám sát của Tổng thống Trump

Ông Jalali cũng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Tehran đã lên kế hoạch ám sát ông.

“Nước Cộng hòa Hồi giáo Iran không hề tìm cách ám sát Tổng thống Mỹ và đang tìm cách trừng phạt ông thông qua các tòa án quốc tế”, ông Jalali nói với hãng truyền thông Liên bang Nga RIA Novosti.

Ông Jalali cho rằng Tổng thống Trump đưa ra những tuyên bố như vậy nhằm tăng sự ủng hộ dành cho bản thân, đồng thời lưu ý rằng các cơ quan tình báo Mỹ cũng chưa xác nhận cáo buộc của Tổng thống Trump.

Đàm phán với Washington không nằm trong chương trình nghị sự của Tehran

Đại sứ Jalali cũng nói rằng trong bối cảnh xung đột đang diễn ra, không ai ở Tehran nghĩ đến việc đàm phán với Washington.

“Nhiệm vụ hàng đầu của đất nước là bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ”, ông Jalali nói.

Tuy nhiên, ông Jalali lưu ý là trong lịch sử, Iran chưa bao giờ rời bỏ bàn đàm phán, đồng thời nói thêm rằng: “Nước Cộng hòa Hồi giáo Iran chưa bao giờ rời khỏi bàn đàm phán, bởi vì họ tin tưởng vào bản chất của chương trình hạt nhân của mình và không thấy có trở ngại nào đối với các biện pháp xây dựng lòng tin cũng như tính minh bạch liên quan đến chương trình đó”.

Ông Jalani mô tả Iran hiện đang phải chịu “sự gây hấn tàn bạo” từ Mỹ và Israel.

Kể từ khi Israel và Mỹ phát động các cuộc tấn công phối hợp nhằm vào Iran vào ngày 28/2, ít nhất 1.200 người ở Iran đã thiệt mạng, trong đó có Lãnh tụ Tối cao khi đó là Ali Khamenei, các hành động thù địch cũng leo thang.

Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào Israel, Jordan, Iraq và các quốc gia vùng Vịnh có đặt các tài sản quân sự của Mỹ.

Thành Nam