Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Afghanistan trong vòng vây Taliban và Sài Gòn năm 1975 có gì khác biệt?

Minh Dũng 15/08/21



Sài Gòn 1975 và Afghanistan hiện có sự khá tương đồng (Ảnh NTDVN tổng hợp)


Trong vòng 1 tuần quân Taliban lần lượt đã chiếm từng thành phố của Afghanistan và thế tiến của họ giống như chẻ tre khi các thành phố thuộc quân chính phủ lần lượt bị thất thủ. Tất cả các thành phố lớn của nước này đều dễ dàng bị đánh bại trước đà tiến quân gần như không thể cản của Taliban. Và thủ đô Kabul đang trong vòng vây của phiến quân.

Tình báo Mỹ đã từng nói rằng thủ đô Kabul sẽ bị thất thủ trong 90 ngày sau khi vây hãm 30 ngày. Trước đó CIA đánh giá rằng, phiến quân Taliban phải mất 6 tháng mới có thể đạt được mục tiêu này.

Trước đó, các cuộc không kích hạn chế của Mỹ vào Afghanistan bằng máy bay không người lái, máy bay ném bom B-52 và máy bay chiến đấu AC-130 trong những ngày gần đây để giải cứu một số thành phố bị Taliban bao vây nhưng vẫn không tránh khỏi sụp đổ.

Tuần trước, Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani đã đổ lỗi cho quyết định rút quân "đột ngột" của Hoa Kỳ là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng của an ninh ở nước này.

Một quan chức Mỹ nói với báo giới rằng “mọi thứ đang đi sai hướng”.

Trong khi đó hàng trăm nghìn người dân nước này phải chạy trốn do chiến sự leo thang. Tại thủ đô Kabul tràn ngập người di tản. Tại biên giới với các quốc gia láng giềng, dòng người dân chạy di tản

Nhà Trắng phải gửi 5.000 lính thủy quân lục chiến đến Afghanistan để giúp người Mỹ di tản khỏi nước này.

Với những diễn biến chiến sự đang diễn biến tại quốc gia Trung Á này, người ta không thể không liên tưởng tới Sài Gòn năm 1975.

Tất nhiên có nhiều điểm tương đồng nhưng cũng có nhiều điểm khác biệt giữa hai cuộc chiến này.



Cảnh người di tản trên nóc tòa Đại sứ Mỹ tại Sài Gòn năm 1975 (Ảnh: Hugh Van Es, Getty Image)

Cuộc chiến lâu dài và dai dẳng

Trong cả hai cuộc chiến này, người Mỹ can thiệp khá dài, với độ dài cùng là 20 năm. Tuy nhiên tính việc can dự và chiến đấu trực tiếp thì quân đội Mỹ ở Afghanistan lâu hơn, đúng 20 năm. Riêng cuộc chiến tại Việt Nam, người Mỹ đưa đưa quân đội trực tiếp chính thức từ năm 1965 và rút quân vào năm 1973.

Với cuộc chiến khủng bố toàn cầu, mà Afghanistan chỉ là một phần chính, Mỹ đưa quân lật đổ Taliban khi nhóm phiến quân này chứa chấp trùm khủng bố Bin Laden. Với cuộc chiến ở Afghanistan, quân đội Mỹ bước đầu đã thành công khi lật đổ được chính quyền Taliban nhưng Bin Laden đã trốn thoát. Mãi đến tận 10 năm sau, vào năm 2011 người Mỹ mới tiêu diệt được trùm khủng bố này trên đất nước láng giềng Pakistan.

Các nước liên quan trong cuộc chiến khủng bố cũng không nằm ngoài 1 quốc gia, ngoài Afghanistan, còn gồm cả Iraq, Pakistan và một số quốc gia Trung Đông.



Đối với cuộc chiến Việt Nam là cuộc chiến ý thức hệ, cuộc chiến tranh lạnh giữa hai phe Cộng Sản và Tự do. Mỹ đưa quân vào miền Nam Việt Nam cũng với mục đích là ngăn chặn làn sóng cộng sản như những quân bài Domino tràn xuống Đông Nam Á.

Cả hai quốc gia đều là di sản của những cuộc chiến trước đó. Với Việt Nam thì Mỹ gần như theo sau người Pháp, còn với Afghanistan thì trước đó là Liên Xô.

Phạm vi của chiến tranh Việt Nam là ở Đông Dương, gồm cả Lào và Campuchia. Việt Nam chia làm 2 phe thì Lào và Campuchia cũng chia thành 2 phe, phe cộng sản và phe chống cộng. Do đó, bản thân cuộc chiến về ý thức hệ thể hiện rất rõ ở cuộc chiến này.

Cả hai cuộc chiến này, Mỹ đều được đồng minh ủng hộ và gửi quân tham chiến. Tại cuộc chiến Việt Nam, nhiều đồng minh Mỹ cũng tham chiến như Hàn Quốc, Úc, New Zealand, Thái Lan, Philippines... Còn tại cuộc chiến Afghanistan, Mỹ cũng có quân đội khối NATO hỗ trợ.

Còn quân đội Bắc Việt có được chuyên gia Liên Xô, Trung Quốc hỗ trợ.

Nhưng có điểm khác biệt là tại cuộc chiến Việt Nam, phân định rất rõ giới tuyến. Việt Nam bị chia cắt tạm thời thành 2 quốc gia và được ngăn bởi vĩ tuyến 17. Ngoài Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở phía Bắc Việt Nam, thì lãnh thổ Nam Việt Nam tồn tại 2 chính thể gồm Việt Nam Cộng hòa thân Mỹ và Cộng hòa Miền Nam Việt Nam. Quân Bắc Việt sử dụng đường mòn Hồ Chí Minh trên cả đất Lào để di chuyển quân vào Nam Việt Nam. Còn tại Afghanistan, cuộc chiến diễn ra trên cả nước Afghanistan.

Tuy vậy, có một điểm giống nhau là quân Bắc Việt có những căn cứ tại vùng nông thôn miền Nam Việt Nam. Tương tự vậy, Taliban chiếm vùng nông thôn hẻo lánh ở Afghanistan.

Do chiếm cứ vùng nông thôn, nên chiến thuật cả hai sử dụng là chiến tranh du kích. Hình thức này khá hiệu quả và gây tổn thất cho lực lượng chiếm đóng của Mỹ.

Còn có điểm khác biệt lớn nữa là quân đội Bắc Việt có nhiều trận chiến đối kháng trực tiếp với quân đội Mỹ, như Chiến dịch Tết Mậu Thân (1968), Trận Khe Xanh, cũng như các trận đánh với Quân đội Việt Nam Cộng hòa, như chiến dịch Lam Sơn 719 (Chiến dịch đường 9 - Nam Lào), hay trận An Lộc.

Mỹ cũng thực hiện một số chiến dịch ném bom miền Bắc Việt Nam như Chiến dịch Sấm rền, Chiến dịch Chiến dịch Linebacker.



Do vậy tính khốc liệt và thương vong của Chiến tranh Việt Nam lớn hơn nhiều. Ước tính có hơn 3 triệu nhân mạng bị chết của tất cả các bên, gồm cả dân thường. Dân thường thiệt mạng dao động từ 966.000 đến 3 triệu, 58.220 quân nhân Hoa Kỳ thiệt mạng, và 1.626 người khác vẫn mất tích.

Còn thương vong trong cuộc chiến tại Afghanistan tương đối nhỏ. Tính đến tháng 5/2020 có 3.502 lính của liên quân đã thiệt mạng tại Afghanistan, trong đó lính Mỹ chết 2.355, lính Anh chết 456.

Xây dựng quân đội và nguồn tài chính

Tại quốc gia chiếm đóng, Hoa Kỳ đã giúp đỡ xây dựng quân đội địa phương, với nỗ lực quân tại đây có thể tự lực chiến đấu với đối phương.

Tại Afghanistan, người Mỹ đã giành 20 năm để xây dựng, giúp đỡ quân đội nước này. Hiện tại thời điểm quân chính phủ có 300.000 so với quân của Taliban chỉ có khoảng 75.000. Theo ước tính, Chính phủ Mỹ cũng đã chi hơn 143 tỷ USD vào các nỗ lực tái thiết tại Afghanistan, trong đó có 88 tỷ USD chi vào huấn luyện và cung cấp trang thiết bị cho lực lượng an ninh Afghanistan.

Từ khi bắt đầu vào năm 2001 đến tháng 4 năm 2021, cuộc chiến ở Afghanistan đã tiêu tốn của người nộp thuế Hoa Kỳ khoảng 2,261 nghìn tỷ đô la, theo ước tính của Đại học Brown.

Tương tự ở Nam Việt Nam, người Mỹ đã giúp xây dựng và hỗ trợ Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Năm 1970, quân đội Nam Việt Nam đứng thứ 4 thế giới.

Với cuộc chiến Việt Nam, từ năm 1953 đến năm 1975, Hoa Kỳ ước tính đã chi 168 tỷ đô la cho cuộc chiến (tương đương 1,4 nghìn tỷ đô la vào năm 2020).

Còn Taliban có nguồn tiền chính từ buôn bán ma túy. Quân đội Mỹ cho biết, 60% tài chính của tổ chức này là từ hoạt động ma túy. Số tiền còn lại đến từ khai thác mỏ, tiền thuế tại những địa phương mà phiến quân này chiếm đóng, tiền ủng hộ của cá nhân từ các nước Ả Rập, Pakistan, Qatar và từ chính phủ các nước như Iran, Nga, Pakistan.

Trong cuộc chiến Việt Nam, phía Quân đội Bắc Việt được phe XHCN ủng hộ. Liên Xô và Trung Quốc gần như cung cấp mọi vũ khí, hậu cần, nguyên liệu, tài chính cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa để duy trì cuộc chiến.



Phong trào Phản chiến

Cuộc chiến Việt Nam có điểm khác biệt là Bắc Việt Nam được cả khối CNXH và nhiều phong trào thế giới thứ 3 ủng hộ. Ngay trong lòng nước Mỹ cũng có phong trào phản chiến, kéo dài từ thập niên 60 đến hết cuộc chiến. Đặc biệt sau Trận Mậu thân (1968), phong trào này diễn ra rất mạnh. Nó không chỉ diễn ra tại Hoa Kỳ, mà còn xuất hiện cả ở nhiều nước phương Tây khác. Phong trào phản chiến đóng vai trò chính trị quan trọng, góp phần lớn trong việc khiến Mỹ ký hiệp định hòa bình và rút quân khỏi lãnh thổ Việt Nam vào năm 1973.

Đối với phiến quân Taliban thì gần như không được ủng hộ trên thế giới. Trong 5 năm cầm quyền ngắn ngủi tại Afghanistan từ năm 1996 đến năm 2001, tổ chức này chỉ được nước láng giềng Pakistan công nhận. Nước Mỹ hiện cũng đã cảnh báo Taliban rằng, nếu họ chiếm quyền lực bằng vũ lực, họ cũng không được Mỹ và quốc tế công nhận.

Lực lượng biệt kích của Quân đội Quốc gia Afghanistan đi dọc trên một con đường trong bối cảnh giao tranh đang diễn ra giữa Taliban và lực lượng an ninh Afghanistan tại huyện Enjil, tỉnh Herat, vào ngày 1/8/2021. (Hoshang Hashimi / AFP qua Getty Images)
Lực lượng biệt kích của Quân đội Quốc gia Afghanistan đi dọc trên một con đường trong bối cảnh giao tranh đang diễn ra giữa Taliban và lực lượng an ninh Afghanistan tại huyện Enjil, tỉnh Herat, vào ngày 1/8/2021. (Hoshang Hashimi / AFP qua Getty Images)
Rũ bỏ

Có thể quá mệt mỏi với cuộc chiến dài ngày, gây tổn thất về nhân mạng cũng như tài chính, nước Mỹ đã quyết định rút lui.

Trước khi rút quân, cả 2 cuộc chiến người Mỹ đều kỳ hiệp định hòa bình để chấm dứt chiến tranh.

Với cuộc chiến Việt Nam, Hiệp định Hòa bình Paris 1973 được ký bởi 4 bên, gồm Mỹ, Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, Việt Nam Cộng Hòa và Cộng hòa Miền nam Việt Nam. Còn với cuộc chiến tranh chống khủng bố, Hiệp Định Doha 2020 được ký giữa Hoa Kỳ và Taliban.

Cả hai Hiệp định Hòa bình có điểm chung là: 1. Mỹ rút quân, 2. Các bên ngừng bắn, 3. Đàm phán nội bộ các bên còn lại để đạt được hòa bình.

Người Mỹ đã tôn trọng hiệp định hòa bình khi rút quân ở cả hai cuộc chiến. Tuy vậy, trong cả hai cuộc chiến thì các bên còn lại đều vi phạm Hiệp định Hòa bình. Đặc biệt là thỏa thuận ngừng bắn và thỏa thuận về cam kết không thôn tính lẫn nhau. Hai năm sau khi quân đội Mỹ rút lui, Quân đội Bắc Việt đã chiếm Sài Gòn, tái thống nhất lãnh thổ. Tại Afghanistan, trong khi Mỹ đang rút quân, Taliban vẫn tiến hành tấn công quân chính phủ Afghanistan hiện đang tiến vào thủ đô Kabul. Có vẻ như số phận của Kabul giống hệt như của Sài Gòn năm 1975.

Tổng thống Hoa Kỳ, Joe Biden cho biết ông không hối hận về quyết định rút quân khi nhấn mạnh rằng quân Afghanistan phải “chiến đấu vì quốc gia của mình”.

Khi được hỏi liệu có điểm giống nhau giữa cuộc chiến Hoa Kỳ tại Việt Nam và cuộc chiến ở Afghanistan khi trong những ngày này tình hình ở Afghanistan giống hệt như Nam Việt Nam năm 1975, ông Biden đã đưa quan điểm khác biệt.

“Không hề liên quan chút nào”, ông Biden nói. “Taliban không phải là quân đội Bắc Việt”. “Sẽ không có chuyện quý vị chứng kiến người được chở đi từ mái nhà đại sứ quán của Hoa Kỳ ở Afghanistan”.

Di sản của hai cuộc chiến

Có thể nói, cả hai cuộc chiến gây ra vết thương trong lòng nước Mỹ. Với người Mỹ, cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 kiến gần 3.000 người thiệt mạng là một vết thương khó lành, và hệ lụy của nó kéo dài và dai dẳng. Ngoài Al-Qaeda, những thập niên sau đó, người Mỹ vẫn phải chiến đấu với những tổ chức khủng bố trên toàn cầu khác, gần nhất là nhà nước khủng bố hồi giáo IS.

Cuộc chiến Việt Nam khiến nước Mỹ tổn thất hơn 58.000 quân. Chiến tranh Việt Nam gây di chứng nặng nề cho nước Mỹ, từ vấn đề xã hội, văn hóa, kinh tế, cho đến học thuyết quân sự của nước này. Nước Mỹ luôn ám ảnh với cuộc chiến ở Việt Nam qua nhiều thế hệ và có ảnh hưởng rất lớn tới các cuộc chiến tranh sau này.

Mỹ đã thua cuộc ở Việt Nam, hình ảnh người Mỹ phải di tản trên nóc tòa Đại sứ Mỹ tại Sài Gòn năm 1975 là một biểu tượng thất bại, mà trong mắt nhiều người đó là một thất bại nhục nhã.

Tuy vậy, chỉ hơn 15 năm sau, Hoa Kỳ đã giành chiến thắng trong Chiến tranh lạnh khi Liên Xô chính thức sụp đổ. Trước đó, biểu tượng của cuộc chiến tranh lạnh, bức tường Berlin chia cắt nước Đức làm 2 nơi, cũng bị kéo đổ. Như một câu nói nổi tiếng, “Chúng tôi thua một trận đánh, nhưng chúng tôi thắng cuộc chiến tranh”. Hoa Kỳ thua 1 trận đánh (Chiến tranh Việt Nam), nhưng họ đã thắng 1 cuộc chiến tranh (Chiến Tranh Lạnh).

Với cuộc chiến chống khủng bố, người Mỹ tuyên bố chiến thắng từ năm 2002, nhưng cuộc chiến kéo dài đến tận 20 năm cho đến tận bây giờ. Khủng bố có lẽ không phải là một kẻ thù nguy hiểm của họ nữa. Nhưng hiện tại nước Mỹ có một cuộc chiến còn khó khăn hơn nhiều. Cuộc chiến trong lòng nước Mỹ, nó diễn ra giữa người Mỹ với người Mỹ, giữa truyền thống và tự do, cuộc chiến chống lại phe muốn biến nước Mỹ thành một nước xã hội chủ nghĩa.

Minh Dũng

Bài viết này chỉ thể hiện quan điểm và góc nhìn cá nhân của tác giả, không đại diện cho quan điểm của tòa soạn.

[music123]

Taliban bao vây tứ phía, dân bán tháo tài sản để mua vé máy bay chạy khỏi Afghanistan

Minh Hạnh Theo AP 8/15/21



Người dân đẩy hành lý vào sân bay Kabul. Ảnh: AP


TPO - Những người may mắn mua được vé máy bay rời khỏi Kabul đã nói lời chào tạm biệt đẫm nước mắt với những người thân yêu mà họ bỏ lại phía sau. Họ biết rằng mình gần như không còn cơ hội trở lại vì các tay súng Taliban đang rầm rập tiến về thành phố lớn nhất của Afghanistan.

Naweed Azimi, người đàn ông chuẩn bị bay đến Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) cùng vợ và 5 đứa con, cho biết: “Tôi đã gói ghém bất cứ thứ gì có thể để bắt đầu cuộc sống mới, tránh khỏi cuộc chiến này.” Azimi lo sợ sẽ bị Taliban ám sát vì từng làm việc với NATO dưới tư cách nhà thầu phụ.

Trong bối cảnh Taliban chiếm được phần lớn các thành phố biên giới và kiểm soát phần lớn các cửa khẩu, người dân Afghanistan và các nhân viên của Mỹ không đủ can đảm để lái xe rời khỏi đất nước. Lúc này, họ chỉ có một con đường duy nhất, là lên máy bay tháo chạy khỏi Afghanistan từ sân bay Kabul.

Sân bay quốc tế Kabul có tên chính thức là sân bay Hamid Karzai - tên tổng thống đầu tiên của đất nước sau khi Taliban bị lật đổ hồi năm 2001. Sân bay nằm ở phía Đông Bắc thủ đô Kabul. Đường băng duy nhất của sân bay đủ dài cho máy bay quân sự. Sân bay có thể chứa hơn 100 máy bay trên mặt đất.


Trong một ngày bình thường, nhà chờ sân bay Kabul sẽ chật kín người Afghanistan cùng những người mặc quân phục và nhân viên cứu trợ từ khắp nơi trên thế giới.

Nhưng khi 2/3 số thủ phủ ở Afghanistan thuộc về Taliban, sân bay Kabul chỉ còn lại những gương mặt hoảng loạn. Các chuyến bay của hãng hàng không Airana và Kam Air của Afghanistan đều đã kín chỗ cho đến tuần sau. Những người may mắn mua được vé máy bay cũng phải làm xét nghiệm COVID-19 để có thể rời đi.

Farid Ahmad Younusi, một doanh nhân người Afghanistan cho biết: “Tôi chưa bao giờ thấy sự vội vã như vậy ở sân bay.” Younusi đã bỏ lại cơ nghiệp trị giá một triệu đô la, và chạy trốn khỏi Kandahar vì bị Taliban truy lùng. “Tất cả những gì tôi xây dựng trong 20 năm qua giờ đã thuộc về Taliban.”

Những người có mặt tại sân bay Kabul tối thứ Sáu cho biết họ đã phải trả 375 đô la Mỹ trở lên cho chuyến đi từ thành phố Kunduz trên những con đường không trải nhựa để tránh các trạm kiểm soát của Taliban. Thông thường, chuyến đi này sẽ chỉ tiêu tốn khoảng 40 đô la.

Ngồi chờ tại sân bay, Yousuf Baghban cho biết “xe chạy liền mạch không nghỉ”. “Vì nếu bạn dừng lại, bạn có thể sẽ bị bắt.”



Người dân tìm mọi cách để đến được sân bay Kabul. Ảnh: AP



Ảnh: AP



Ảnh: AP








Ảnh: AP

Hiện tại, các chuyến bay thương mại vẫn tiếp tục đến và đi từ sân bay Kabul. Nhưng các hành khách lo ngại Taliban có thể ập đến bất cứ lúc nào và yêu cầu đóng cửa không phận Afghanistan.

Một hành khách có tên Tawfiq Beg cho biết Taliban đã giết chết chú của anh - một chỉ huy dân quân - cách đây ba tuần. Cha của Beg đã bán một số mảnh đất của gia đình với giá chỉ bằng một nửa để có đủ tiền mua vé rời khỏi quê hương. “Đây có thể sẽ là lời từ biệt cuối cùng”, Beg nói.

[music123]

Các quốc gia hối hả di tản nhân viên ngoại giao khỏi Kabul


August 15, 2021

WASHINGTON, DC (AP) – Một giới chức Mỹ hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Tám, xác nhận rằng các nhà ngoại giao Mỹ đang được đưa từ tòa đại sứ ở Kabul ra phi trường khi Taliban đã đặt chân đến ngưỡng cửa thành phố.

Giới chức này cho biết trực thăng quân sự Mỹ đang bay như con thoi giữa tòa đại sứ và phi trường, để đưa các nhân viên ngoại giao tới nơi này, chờ được di tản. Chỉ một số nhỏ giới chức thật cần thiết sẽ được giữ lại để điều hành tòa đại sứ và chỉ ra đi vào phút cuối.



Cổng vào tòa đại sứ Mỹ ở Kabul đóng chặt sau khi nhân viên di tản. (Hình: Wakil Kohsar/AFP via Getty Images)

Nguồn tin trên không cho biết chi tiết nào khác, nhưng xác nhận rằng việc duy trì hoạt động của tòa đại sứ từ phi trường Kabul nằm trong kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước.

Tại Vatican, Đức Giáo Hoàng Francis hôm Chủ Nhật nói rằng ngài “chia sẻ sự lo ngại về tình hình Afghanistan,” giữa khi Taliban mở cuộc tổng phản công, nhanh chóng chiếm giữ hầu hết lãnh thổ.

Tại Quảng Trường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng kêu gọi mọi người cầu nguyện “để chấm dứt tiếng súng và để có được giải pháp tại bàn hội nghị.”



Phi cơ vận tải Airbus A400M của Không Quân Đức chuẩn bị lên đường sang Kabul để di tản kiều dân. (Hình: Julian Stratenschulte/dpa via AP)


Ngài nói thêm rằng “Chỉ với cách này, người dân Afghanistan, cả nam lẫn nữ, người già và trẻ nhỏ, mới có thể trở về nhà, để sống trong bình yên và an toàn, với sự tương kính lẫn nhau.”

Chính phủ Đức hiện đang gửi các phi cơ vận tải quân sự sang Kabul để bắt đầu di tản nhân viên tòa đại sứ từ ngày Thứ Hai.



Hãng thông tấn DPA của Đức hôm Chủ Nhật nói rằng, các nhân viên bản xứ cũng sẽ được di tản, dưới sự bảo vệ của lính nhảy dù Đức.

Các phi cơ quân sự này dự trù sẽ chở người di tản từ Kabul đến một căn cứ ở Trung Á, và các phi cơ thuê bao sẽ chở họ từ nơi này về Đức.




Một phi cơ của hãng hàng không Úc Qatar Airways cất cánh từ phi trường Kabul. (Hình: Wakil Kohsar/AFP via Getty Images)

Tại Rome, tin tức từ truyền thông Ý hôm Chủ Nhật nói rằng đa số nhân viên tòa đại sứ Ý ở Kabul hiện đang được đưa vào phi trường Kabul để chuẩn bị di tản.

Bản tin của tờ Corriere della Sera hôm Chủ Nhật nói rằng khoảng 50 nhân viên tòa đại sứ cùng 30 nhân viên người Afghanistan và gia đình của họ được di tản, cùng với lực lượng an ninh bảo vệ tòa đại sứ.



Bộ Quốc Phòng Ý nói, 228 cộng tác viên người Afghanistan và gia đình của họ đã được đưa về Ý, gọi đây là “trách nhiệm tinh thần” để có hành động bảo vệ những người đã trợ giúp Ý và có thể bị Taliban trả thù.



Người dân Afghanistan xếp hàng dài chờ xin sổ thông hành ra khỏi nước.(Hình: Paula Bronstein /Getty Images)

Tại Moscow, hãng thông tấn Tass của nhà nước Nga hôm Chủ Nhật nói rằng phía Taliban hứa sẽ bảo đảm an toàn cho tòa đại sứ Nga ở Kabul.

Tass trích thuật lời phát biểu của Suhail Shaheen, một phát ngôn viên của Taliban, nói rằng Taliban “có mối quan hệ tốt đẹp với Nga” và có chính sách bảo vệ an toàn cho tòa đại sứ Nga cũng như các tòa đại sứ khác.



Đại sứ Nga ở Kabul hôm Chủ Nhật nói không có kế hoạch di tản tòa đại sứ và nơi đây vẫn hoạt động bình thường.

Tại Tirana, thủ đô của Albania, thủ tướng quốc gia này xác nhận sẽ cho hàng trăm người Afghanistan từng cộng tác với lực lượng bảo vệ hòa bình Liên Hiệp Quốc và gia đình của họ tạm trú trong khi chờ đợi được Mỹ đưa đi.

Tại London, truyền thông Anh tường thuật rằng đại sứ Anh tại Afghanistan sẽ được di tản khỏi quốc gia này vào chiều tối ngày Thứ Hai.

Tuần trước, khoảng 600 lính Anh được đưa đến Kabul để giúp di tản khoảng 3,000 kiều dân Anh và chừng 2,000 người Afghanistan từng làm việc cho quân đội Anh. (V.Giang) [kn]




Phi trường Kabul đóng cửa, Mỹ khuyến cáo kiều dân ẩn náu tại chỗ

KABUL, Afghanistan (AP) — Các giới chức quân sự cao cấp Mỹ vào trưa Chủ Nhật, 15 Tháng Tám, giờ miền Đông nước Mỹ, nói rằng phi trường quốc tế Kabul nay đóng cửa, khiến các chuyến bay dân sự không hoạt động nhưng cầu không vận di tản do quân đội Mỹ thực hiện vẫn được tiếp tục.

Việc ngưng các chuyến bay dân sự đã cắt đứt một trong những con đường thoát khỏi Afghanistan cho những người dân lo ngại sẽ bị đe dọa tính mạng dưới chế độ Taliban.



Một đơn vị lính Anh tới Kabul hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Tám. (Hình: Leading Hand Ben Shread/Ministry of Defence via AP)

Tòa đại sứ Mỹ ở Kabul nay ngưng mọi hoạt động và khuyến cáo kiều dân Mỹ ở yên tại chỗ, không nên tìm cách ra phi trường vì có tiếng súng nổ ở nơi này.

Trước đó trong ngày là cảnh tượng hỗn loạn tại phi trường, khi dân chúng chen lấn lên các chuyến bay cuối cùng rời khỏi Afghanistan. Hình ảnh loan truyền rộng rãi trên mạng xã hội cho thấy nhân viên phi trường vất vả chặn đám đông cố tràn lên phi cơ đậu ở bãi đáp, trong khi một người đàn ông bị thương ở chân nằm gần đó. Trên phi đạo bên cạnh, chiếc phi cơ của Không Quân Mỹ đang đáp xuống.



Trong phát biểu hôm Chủ Nhật, Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ, ông Lloyd Austin nói rằng “Tuy Ngũ Giác Đài đã có các kế hoạch dự trù cho nhiều trường hợp, việc Taliban không gặp sức kháng cự nào từ lực lượng quân chính phủ Afghanistan là điều vô cùng đáng buồn.”

Ông Austin nói thêm: “Họ có đủ mọi ưu thế, họ có 20 năm được liên quân đồng minh huấn luyện và trang bị, một không lực tân tiến, trang bị đầy đủ. Nhưng chúng ta không thể mua được ý chí và cũng không mua được sự lãnh đạo. Và đó thật sự là điều không thấy có trong tình hình hiện nay.”



Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Lloyd Austin. (Hình: AP Photo/Kevin Wolf, File)

Trong khi đó, một giới chức Taliban nói rằng lực lượng này sẽ sớm tuyên bố sự hồi phục của Tiểu Vương Quốc Hồi Giáo Afghanistan (Islamic Emirate of Afghanistan), tên trước đây của quốc gia này dưới thời Taliban, từ dinh tổng thống bỏ trống ở thủ đô Kabul.

Trước đó, phát ngôn viên Taliban Zabihullah Mujahid nói lực lượng Taliban sẽ tiến vào các khu vực trong thủ đô Kabul mà lực lượng an ninh chính quyền đã từ bỏ, “để duy trì trật tự và bảo vệ tài sản dân chúng.”



Theo Zabihullah Mujahid, tuy Taliban đã ra thông cáo nói sẽ chờ bên ngoài thủ đô Kabul chứ không muốn tiến vào nơi đây bằng võ lực. Tuy nhiên, do có các báo cáo cho thấy không còn sự hiện diện của cảnh sát và các nhân viên an ninh khác nên họ phải vào “để ngăn chặn việc cướp phá, hôi của.” (V.Giang) [kn]

[music123]

Ngoại trưởng Mỹ Blinken: Kabul không phải là Sài Gòn


Trả lời phỏng vấn của CNN, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết Washington đã cảnh báo cảnh báo Taliban về một "phản ứng nhanh chóng và dứt khoát" nếu lực lượng này gây trở ngại cho các nhân viên Mỹ tham gia chiến dịch di tản ở Kabul.

Ông Blinken cũng lưu ý rằng: "Đây (Kabul) không phải là Sài Gòn".

Tuyên bố của ông Blinken được cho là nhấn mạnh rằng Washington đã thành công trong sứ mệnh ngăn chặn các cuộc tấn công vào đất Mỹ từ Afghanistan.

Trước tuyên bố của ông Blinken, mạng xã hội Twitter và một số kênh truyền thông Mỹ đã "dậy sóng" khi hàng loạt bức ảnh trực thăng CH-46 và UH-1 tham gia Chiến dịch "Gió lốc" tháng 4/1975 được đem ra so sánh với ảnh CH-47 ở Kabul.

Một số tài khoản còn gọi chiến dịch di tản đang diễn ra ở Kabul là "Sài Gòn của (Tổng thống Mỹ) Biden".



Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken.




Một bức ảnh so sánh giữa CH-46 ở Sài Gòn năm 1975 và CH-47 ở Kabul năm 2021 được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội Twitter.

Ảnh: Chiến dịch di tản tại Đại sứ quán Mỹ tại Kabul


Ít phút trước, một số hình ảnh chụp bên ngoài và trong khuôn viên tòa Đại sứ quán Mỹ tại Thủ đô Kabul của Afghanistan đã được đăng tải lên mạng xã hội Twitter.

Có thể thấy công tác di tản vẫn diễn ra khẩn trương.


.
Một trực thăng CH-47 Chinook chở theo nhân viên ĐSQ Mỹ rời khỏi Kabul. Ảnh do người dân Afghanistan chụp lại bên ngoài khuôn viên.



Đám khói bốc lên khi tài liệu trong ĐSQ Mỹ ở Kabul được tiêu hủy.



Trực thăng CH-47 Chinook hạ cánh xuống đón nhân viên ĐSQ Mỹ tại Kabul dưới sự bảo vệ của lính Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ. Ảnh chụp trong khuôn viên ĐSQ.



Một chiếc CH-46 của Không quân Afghanistan tham gia di tản nhân viên ĐSQ Mỹ. Ảnh do người dân chụp.



Một bức ảnh được chụp khoảng 1 giờ trước cho thấy trời cũng đã tối ở Kabul. Ảnh do lính Mỹ chụp.



Một chiếc CH-47 trên bầu trời Kabul. Ảnh do lính Mỹ chụp.



Vận tải cơ A-400 của Không quân Đức hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Kabul chiều nay.



Bên cạnh CH-46 và CH-47, trực trăng UH-60 Black Hawk cũng tham gia chiến dịch di tản. Ảnh do người dân chụp.

TỔNG HỢP



Mỹ hạ cờ tại đại sứ quán ở thủ đô Kabul


Phạm Ân Thứ hai, 16/8/2021

Lá cờ Mỹ tại khuôn viên đại sứ quán ở Kabul đã được hạ xuống, đánh dấu bước cuối cùng trong quá trình sơ tán nhân viên ngoại giao Mỹ tại Afghanistan.

Hoạt động sơ tán nhân viên ngoại giao và công dân Mỹ đang gấp rút diễn ra. Một số ít nhân viên cốt cán sẽ tạm thời ở lại sân bay Kabul, theo CNN.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Anh cho biết đại sứ nước này tại Afghanistan vẫn ở Kabul và "đang làm tất cả để tạo điều kiện cho công dân Anh rời Afghanistan".

Ngoại trưởng Anh Dominic Raab bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về tương lai của Afghanistan, đồng thời kêu gọi "cộng đồng quốc tế đoàn kết để tuyên bố với Taliban rằng bạo lực phải chấm dứt", theo Guardian.

Anh sẽ gửi khoảng 600 binh sĩ đến Afghanistan để hỗ trợ công dân sơ tán, trong bối cảnh lo ngại về tình hình an ninh ở quốc gia Nam Á ngày càng tăng.




Các chuyến bay sơ tán người của trực thăng vận tải quân sự Mỹ trên bầu trời Kabul hôm 15/8. Ảnh: Reuters.
Thụy Điển bắt đầu sơ tán tất cả nhân viên ngoại giao nước này ở Kabul ngay trong ngày 15/8.

Bộ Ngoại giao Đức đóng cửa cơ quan đại diện ngoại giao ở Kabul và yêu cầu công dân Đức rời khỏi Afghanistan, theo Reuters. Đức sẽ gửi máy bay vận tải quân sự đến Kabul để bắt đầu sơ tán nhân viên ngoại giao kể từ ngày 16/8.

Bộ Ngoại giao Canada thông báo cơ quan đại diện ở Kabul tạm ngừng hoạt động, và cho biết nhân viên nước này “đã an toàn trên đường trở về Canada".

Ngoại trưởng Canada Marc Garneau nhận định: "Tình hình ở Afghanistan đang diễn biến khó lường, đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với khả năng đảm bảo an toàn và an ninh".

Ngoại trưởng Đan Mạch Jeppe Kofod cũng cho biết sẽ phối hợp với phía Na Uy để đưa nhân viên hai nước rời khỏi Afghanistan. Cả hai cũng đang đóng cửa các đại sứ quán ở Kabul.

Bộ Ngoại giao Pháp nhắc lại yêu cầu đối với công dân Pháp, rằng họ cần phải rời khỏi Afghanistan "càng sớm càng tốt".



Các tay súng Taliban xuất hiện tại Quảng trường Pashtunistan ở Jalalabad hôm 15/8. Ảnh: Reuters.


Hiện tại, Đại sứ quán Hà Lan tại Kabul đã chuyển đến địa điểm mới gần sân bay, cách trung tâm thành phố 6 km về phía đông bắc.

Tây Ban Nha cho biết nước này sẽ đẩy nhanh kế hoạch sơ tán công dân và nhân viên Afghanistan làm việc cho Tây Ban Nha.

Theo CNN, khung cảnh hỗn loạn đang diễn ra tại sân bay Kabul, trong khi tắc đường ở nhiều tuyến giao thông dẫn ra sân bay. Hầu hết người nước ngoài đang cố gắng tìm một chuyến bay để rời khỏi nước này.

Trong khi đó, Estonia và Na Uy đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc họp khẩn về tình hình Afghanistan càng sớm càng tốt.

Phái bộ hỗ trợ của Liên Hợp Quốc tại Afghanistan nhấn mạnh rằng nếu xung đột không hạ nhiệt, 390.000 người nhiều khả năng sẽ phải di tản.

Đại diện NATO cho biết vẫn duy trì sự hiện diện ngoại giao ở Afghanistan và tiếp tục các hoạt động tại sân bay Kabul.

Interfax đưa tin Nga "sẵn sàng hợp tác” với chính phủ lâm thời của Afghanistan. Trước đó, nguồn tin của hãng thông tấn nhà nước TASS cho biết Taliban hứa đảm bảo an toàn cho Đại sứ quán Nga ở Kabul.



******

Frenzy of Helicopters Over U.S. Embassy As The Taliban Enters Kabul





Taliban seize power in Afghanistan as President flees country - BBC News





Taliban on brink of seizing Afghanistan as president flees





Taliban race to complete Afghanistan takeover | DW News