Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Vì sao chiến thắng của Taliban tại Kabul được so với sự kiện Sài Gòn thất thủ?

8/17/21



Hình ảnh chiếc trực thăng đang hạ cánh trên nóc đại sứ quán Mỹ ở Kabul

Khi Mỹ tiếp tục rút quân khỏi thủ đô Afghanistan, mạng xã hội tràn ngập hình ảnh chiếc trực thăng sơ tán người khỏi đại sứ quán Mỹ ở Kabul.

Đó là một hình ảnh quen thuộc đối với một số người.

Quay trở lại năm 1975, nhiếp ảnh gia Hulbert van Es đã chụp được một bức ảnh mang tính biểu tượng về những người xô đẩy nhau để lên một chiếc trực thăng đỗ trên một sân thượng ở Sài Gòn, khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc.

Các nhà phân tích và các nhà lập pháp Hoa Kỳ - cả Đảng Cộng hòa và Dân chủ - đã so sánh cái gọi là sự sụp đổ của Sài Gòn với việc Taliban tiếp quản Kabul.

Sài Gòn thất thủ

Chiến tranh Việt Nam là một cuộc xung đột giữa chính phủ cộng sản Bắc Việt Nam với Nam Việt Nam và đồng minh của chính quyền Nam Việt Nam là Hoa Kỳ.

Cuộc xung đột này kéo dài gần 20 năm - gây tốn kém cho Hoa Kỳ, và gây chia rẽ cực độ trong lòng nước Mỹ.

Cụm từ "sự thất thủ của Sài Gòn" ám chỉ việc lực lượng cộng sản của Quân đội Nhân dân Việt Nam, còn được gọi là Việt Cộng đánh chiếm Sài Gòn, thủ đô của miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ.

Sài Gòn bị Việt Cộng chiếm vào ngày 30/4/1975.



Trong bức ảnh mang tính biểu tượng năm 1975, dòng người tiến lên một trực thăng trên nóc một tòa nhà ở Sài Gòn

Trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, miền Bắc được Liên Xô và các đồng minh cộng sản khác hỗ trợ, trong khi miền Nam được hỗ trợ bởi các lực lượng phương Tây - bao gồm hàng trăm nghìn quân Mỹ.

Mỹ rút quân khỏi miền Nam Việt Nam vào năm 1973, hai năm sau nước này tuyên bố đầu hàng sau khi quân miền Bắc chiếm Sài Gòn - sau này đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh, theo tên cố lãnh đạo miền Bắc Việt Nam.

Giống như Kabul, Sài Gòn thất thủ nhanh hơn nhiều so với dự kiến của Mỹ.

Hoa Kỳ phản ứng bằng cách bỏ đại sứ quán của mình ở Sài Gòn và di tản hơn 7.000 công dân Mỹ, người Nam Việt Nam và các công dân nước ngoài khác bằng trực thăng - một cuộc tháo chạy được gọi là Chiến dịch Gió lốc.

Có công bằng khi so sánh với Kabul?

Vào giai đoạn cuối, chiến tranh Việt Nam ngày càng không được ủng hộ ở Hoa Kỳ và nó đã cướp đi sinh mạng của hơn 58.000 người Mỹ và thiệt hại hàng tỷ đôla.

Đối với một số người, sự thất thủ của Sài Gòn là một đòn giáng mạnh vào vị thế của Mỹ trên trường thế giới.

Dân Afghanistan hoảng loạn bỏ chạy bất chấp hứa hẹn của 'đầy tớ' Taliban

Trong nhiều thập kỷ kể từ đó, thuật ngữ Hội chứng Việt Nam đã xuất hiện - biểu thị sự miễn cưỡng của cử tri Mỹ trong việc cam kết sức mạnh quân sự ở nước ngoài.

Nhiều nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ đã vạch ra sự tương đồng giữa Sài Gòn và Kabul.

"Đây là Sài Gòn của Joe Biden," Elise Stefanik, chủ tịch Hội nghị Hạ viện của Đảng Cộng hòa đã tweet. "Một thất bại thảm hại trên đấu trường quốc tế sẽ không bao giờ bị quên lãng."

Tháng trước, Tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, đã bác bỏ sự so sánh này.

"Tôi không thấy điều đó đang diễn ra," Tướng Milley nói với các phóng viên. "Tôi có thể sai, ai mà biết được, bạn không thể đoán trước được tương lai, nhưng ... Taliban không phải là quân đội Bắc Việt Nam. Đó không phải là tình thế như vậy."

Đặt sang một bên chủ nghĩa tượng trưng, có sự khác biệt lớn giữa hai điều này.

Sự thất thủ của Sài Gòn diễn ra hai năm sau khi lực lượng Hoa Kỳ rút khỏi Việt Nam. Trong khi đó, cuộc di tản của Mỹ khỏi Kabul đang diễn ra trong khi Mỹ chuẩn bị rời Afghanistan.

BBC

[music123]

Bức ảnh chuyến bay chật cứng người Afghanistan gây ấn tượng mạnh

8/17/21

Đây là một trong những bức ảnh gây ấn tượng mạnh nhất trong những ngày Taliban tiếp quản Afghanistan. Hàng trăm người dân nước này chen chúc trên một chuyến bay chở hàng của quân đội Mỹ để chạy khỏi quân Taliban.



Những gương mặt, phần lớn là nam giới, nhưng có cả phụ nữ và trẻ em, ngước nhìn lên camera, với những biểu cảm trộn lẫn lo lắng và có lẽ cả phần thở phào nhẹ nhõm.

Bức ảnh này, chưa được BBC kiểm chứng, được đăng trên trang Defense One, một trang web phân tích quân sự Mỹ,

Hôm Chủ nhật, hàng trăm người dân Afghanistan hoảng loạn leo lên phần thang trượt, mở lưng chừng của chiếc phi cơ thuộc Không lực Hoa Kỳ C-17.

Phi hành đoàn đã quyết định cất cánh, thay vì buộc họ phải xuống, trang web này dẫn lời một quan chức Mỹ.

Khoảng 640 người có mặt trên khoang, là số lượng lớn nhất một chiếc C-17 Globemaster từng vận tải.

Con số này không thua nhiều với con số hành khách kỷ lục được chở bằng máy bay từ trước tới nay - một chiếc Boeing 747 của Israel từng chở trên 1000 người Do Thái tị nạn từ về nước Ethiopia hồi 1991.

Quan chức quân sự Mỹ được trang Defense One dẫn lời nói rằng chuyến bay từ Kabul tới Qatar là một trong vài chuyến bay đưa hàng trăm người Afghanistan ra khỏi Kabul.

Bức ảnh, không được Lầu Năm góc chính thức công bố, đối nghịch với cảnh tượng hỗn loạn được chụp ở sân bay Kabul hôm thứ Hai khi người Afghanistan hoảng sợ tìm mọi cách chạy thoát khỏi viễn cảnh bị Taliban cai trị. Quân đội Mỹ vận lộn để giữ kiểm soát.


Các hình ảnh hôm thứ Hai cho thấy người dân chạy theo chiếc phi cơ trên đường băng. Quân đội Mỹ nói các binh lính đã bắn hai người đàn ông mang vũ khí, và tin tức nói có ba người tử vong do rơi từ máy bay xuống sau khi cố đeo bám bên dưới, lúc máy bay mới cất cánh.

Mặc dù các chuyến không vận giải cứu được nhiều người trông đợi, số người được đưa ra khỏi Afghanistan chỉ là giọt nước giữa đại dương so với số người mong được rời đi vì lo sợ Taliban.

Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người tị nạn (UNHCR), kêu gọi các quốc gia không ép buộc những người Afghanistan trước đây được coi là không cần bảo vệ phải về nước.

Ước tính khoảng 550.000 người Afghanistan đã bị mất nhà cửa do xung đột kể từ đầu năm nay.

Khoảng 20-30.000 người vượt biên giới mỗi tuần, đại diện của UNHCR tại Afghanistan, bà Caroline Van Buren nói với hãng CNN. Thống kê của chính phủ nói chừng 120,000 người đổ về Kabul khi lực lượng Taliban tới gần.

Nhiều người sống trong sợ hãi vì họ đã từng làm việc với các lực lượng do quân đội Mỹ chỉ huy, đặc biệt là những người làm phiên dịch hay hợp đồng. Cách đối xử tàn bạo của Taliban với phụ nữ khi họ nắm quyền những năm 1990, và cách họ dùng các biện pháp trừng phạt dã man cũng khiến nhiều người bỏ chạy.

Hồi đầu tháng Tám, Nhà Trắng tuyên bố kế hoạch đưa hàng ngàn người Afghanistan có liên hệ với Hoa Kỳ sang định cư. Hôm thứ Hai, Tổng thống Biden tuyên bố Mỹ sẽ chi 500 triệu USD viện trợ cho người tị nạn Afghanistan.

Hoa Kỳ đã tái định cư hơn 2000 người Afghanistan theo chương trình Thị thực Nhập cư Đặc biệt và có kế hoạch giúp thêm hàng ngàn người nữa, các quan chức nước này cho biết.

Các quốc gia khác cũng đang trợ giúp, trong đó có Đức. Thủ tướng Angel Merkel nói với các lãnh đạo đảng của bà rằng Đức có thể sẽ cần giúp di tản 10.000 người, trong đó có 2.500 nhân viên hỗ trợ.

Tuần trước, Anh đã đưa 289 người ra khỏi Afghanistan. Hàng trăm người nữa sẽ được đưa ra trong 24 giờ tới, Ngoại tưởng Anh Dominic Raab nói trong chương trình BBC Breakfast.

Nhưng tình hình hỗn loạn ở Afghanistan làm dấy lên lo ngại sẽ có một làn sóng di cư mới vào châu Âu. Một biểu hiện rõ là quyết định tăng cường an ninh biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ ở đường biên với Iran, nơi Thổ Nhĩ Kỳ đang xây một bức tường bê tông kiên cố.



Hình ảnh vệ tinh chụp sân bay Kabul

BBC

[music123]

Chuyến bay của Air India trong ngày định mệnh ở Kabul


Sơn Trần theo BBC Thứ ba, 17/8/2021

Mọi thứ thay đổi chóng vánh với phi hành đoàn chuyến bay của Air India từ thủ đô Delhi đến Kabul hôm 15/8.


Khi chiếc máy bay của Air India chở theo 40 hành khách chuẩn bị hạ cánh xuống sân bay Kabul chiều 15/8, kiểm soát viên không lưu địa phương xác nhận cho phép nó hạ cánh.

Đó là một buổi chiều oi bức, với nhiệt độ lên tới 35 độ C.




Một chiếc trực thăng Chinook của quân đội Mỹ trên bầu trời Kabul hôm 15/8. Ảnh: AP.

Diễn biến quá nhanh

Tuy nhiên, 6 thành viên phi hành đoàn không hề biết rằng ở dưới mặt đất, mọi thứ đang thay đổi một cách chóng vánh. Các chiến binh Taliban đã tiến vào thủ đô Kabul sau khi chính phủ Afghanistan sụp đổ.

Đó là dấu chấm hết cho cuộc chiến được phát động bởi Mỹ và các đồng minh cách đây 20 năm.

Khi các phi công chuẩn bị cho máy bay hạ cánh, họ được kiểm soát viên không lưu yêu cầu ở lại trên bầu trời mà không đưa ra lý do nào.

Suốt 90 phút sau đó, chiếc máy bay phải lượn vòng quanh bầu trời Kabul ở độ cao 5.000 m.

Do đã lường trước được những khó khăn về mặt liên lạc, điều thường xuyên xảy ra khi hạ cánh xuống Kabul, chiếc máy bay đã mang theo lượng nhiên liệu nhiều hơn mức cần thiết.

Các phi công cho biết hoạt động đường không ở Kabul thường rất bận rộn. Vào thời gian này trong năm, việc hạ cánh ở thành phố còn gặp một thách thức khác: Đó là những cơn gió mạnh và gió giật.

Khi đó, có ít nhất 2 hãng hàng không nước ngoài đang bay lòng vòng trên bầu trời Kabul để chờ được hạ cánh.

Chiếc Airbus A320 của Air India cuối cùng cũng chạm đất vào lúc 15h30 giờ địa phương. Đường bay Delhi - Kabul thường kéo dài từ 105 đến 120 phút, nhưng trong chiều chủ nhật đó, phải mất ba tiếng rưỡi để chiếc máy bay có thể hạ cánh.

Một số hành khách trên máy bay cho biết họ có thể cảm nhận được sự căng thẳng đang diễn ra ở mặt đất, nhưng không rõ về nguyên nhân.

Các binh sĩ xuất hiện trên đường băng, trong khi đó những chiếc C-17 Globemaster và trực thăng Chinook liên tiếp đáp xuống rồi lại bay đi.

Những chiếc máy bay dân sự của Pakistan và Qatar cũng được nhìn thấy trên đường băng.

"Chúng tôi nghe được rằng các nhân viên sân bay đang ẩn náu ở đó, và có một lượng lớn người đang cố gắng để vào được sân bay", một hành khách chia sẻ.


Người dân Afghanistan vượt qua hàng rào để tìm đường vào bên trong sân bay Kabul. Ảnh: Reuters.


Sau khi máy bay hạ cánh, phi hành đoàn ở lại trên máy bay - theo quy định sẵn có mỗi khi họ đáp xuống Kabul.

Sau khi chờ hơn một tiếng rưỡi trên đường băng, chiếc máy bay của Air India cất cánh rời đi với 129 hành khách. Trong số này có nhiều quan chức chính phủ Afghanistan, ít nhất hai thành viên quốc hội và một cố vấn cấp cao của cựu tổng thống.

Một số khác dường như đã lỡ chuyến bay vì họ bị mắc kẹt do tắc đường ở thủ đô Kabul.

"Tôi chưa từng thấy cảnh những công dân của một quốc gia tuyệt vọng muốn rời khỏi đất nước của họ đến vậy. Khi họ bước lên máy bay, bạn có thể thấy sự tuyệt vọng đó trong mắt họ", một hành khách nói.

Phần lớn hành khách là người Afghanistan đang cố rời khỏi đất nước của họ. Cũng có một số ít là các công dân Ấn Độ.

Đến tối 15/8, sự tuyệt vọng càng tăng thêm khi hàng nghìn người Afghanistan đã đổ tới sân bay Kabul để rời khỏi đất nước. Đàn ông, phụ nữ và trẻ em xuất hiện trên khắp sân bay, ngay cả trên đường băng. Các hãng hàng không lớn cũng điều chỉnh đường bay của họ để tránh không phận Afghanistan.

Air India vẫn khai thác các chuyến bay hàng tuần đến thủ đô Kabul, nhưng mọi thứ hiện nay đều không chắc chắn. Một phát ngôn viên của hãng cho biết theo lịch trình, vẫn có một chuyến bay thương mại đến Kabul vào chiều 16/8.

"Nhưng nếu không phận bị đóng cửa, chúng tôi sẽ không thể hoạt động", phát ngôn viên cho biết.

Chỉ còn lại sự tuyệt vọng

Tình hình tại sân bay Kabul thậm chí còn tồi tệ hơn vào lúc này, nhiều người dân thậm chí đã cố bám lấy một chiếc máy bay quân sự của Mỹ khi nó đang cất cánh trên đường băng.

Khi sự hỗn loạn lan rộng, quân đội Mỹ đã kiểm soát khu vực dân sự của sân bay Kabul. Trong khi đó nhiều người chen lấn và tìm cách trèo lên hai chiếc máy bay thương mại đang đậu cạnh nhà ga.

Do hoạt động hàng không dân sự tạm thời đã bị dừng lại, trong khi các máy bay quân sự chỉ đón những công dân nước ngoài, nhiều người Afghanistan nhận ra rằng cơ hội của họ là rất mong manh.

Sau khi Taliban xuất hiện ở dinh tổng thống, còn tổng thống Ashraf Ghani đã rời khỏi đất nước, việc tiếp cận sân bay Hamid Karzai - nằm cách trung tâm Kabul 5 km - chỉ có thể được thực hiện thông qua các chốt kiểm soát do Taliban thiết lập.




Các chiến binh Taliban bên ngoài sân bay. Ảnh: Reuters.


Sự tuyệt vọng hiện lên rõ rệt và nhiều người đã rơi nước mắt, cũng có những báo cáo về tiếng súng nổ ra ở sân bay trong ngày hôm nay.

Hai mươi năm sau khi Mỹ xâm lược Afghanistan, sân bay Kabul vào lúc này là một trong những địa điểm cuối cùng ở thủ đô không bị Taliban kiểm soát.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết tất cả các nhân viên đại sứ quán và gia đình đã được sơ tán đến sân bay, dưới sự bảo vệ của các binh sĩ Mỹ.

Nhưng đối với hàng nghìn người dân Afghanistan, họ không có lối thoát nào khác.

[music123]

Nhân chứng kể lại khung cảnh kinh hoàng ở sân bay Kabul


Duy Anh Thứ tư, 18/8/2021

Những người Afghanistan đã được di tản tới Đức miêu tả lại khung cảnh hỗn loạn ở sân bay Hamid Karzai khi hàng nghìn người tìm cách thoát thân.


Sau khi hạ cánh tại sân bay Frankfurt trên một chuyến bay từ Uzbekistan ngày 18/8, các nhân chứng người Afghanistan cho biết họ là số ít được quân đội các nước NATO di tản sau khi Taliban tràn vào Kabul, Reuters đưa tin.

"Chúng tôi phải rất cố gắng mới có thể đến sân bay. Con trai tôi bị xô ngã, chúng tôi đều rất sợ hãi, nhưng may là đã vượt qua", một phụ nữ trả lời bằng tiếng Đức.

"Một lính Mỹ tốt bụng nhận ra chúng tôi hoàn toàn kiệt sức. Cậu ấy lấy hộ chiếu của chúng tôi và nói là cần kiểm tra xác thực. Rồi cậu ấy nói tất cả đều ổn và cho chúng tôi vào trong. Nhiều người khác phía sau chúng tôi khóc òa, họ nằm cả ra đất. Cảnh tượng ấy thật rùng rợn", nhân chứng nói thêm.



Một binh sĩ chĩa súng vào người di tản tại sân bay Kabul. Ảnh: AFP.


Người phụ nữ này cùng chồng và con trai thuộc nhóm đầu tiên được quân đội Đức di tản khỏi Afghanistan bởi từng cộng tác với lực lượng nước ngoài.

Một nhân chứng cho biết các binh sĩ phụ trách an ninh tại sân bay Kabul đã phải bắn chỉ thiên để vãn hồi trật tự, khiến những người có mặt ở sân bay càng thêm sợ hãi và bắt đầu gào thét.

Tại sân bay Frankfurt, nhiều người vỡ òa vì đã được an toàn. Một số khác tìm cách liên lạc với gia đình vẫn kẹt lại ở Afghanistan.

"Mọi người đều muốn rời đi. Mỗi ngày qua đi lại tồi tệ hơn một ngày trước đó. Chúng tôi đã tự cứu lấy bản thân, nhưng không thể cứu được những người khác trong gia đình", một người đàn ông nói.

Tại một cuộc họp của đảng Dân chủ Cơ đốc giáo cầm quyền, Thủ tướng Angela Merkel cho biết Đức cần cấp quy chế tị nạn cho khoảng 10.000 người Afghanistan. Đây là những người từng cộng tác với quân đội Đức, hoặc làm việc cho các cơ quan phát triển, các nhà hoạt động nhân quyền, luật sư.