Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Washington tuyên bố chiến thắng, Nga và Israel nói gì?

BẢO MINH
08/04/2026

Sáng 8/4 (giờ Việt Nam), cả Mỹ và Iran đều xác nhận về thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Không lâu sau khi công bố thỏa thuận ngừng bắn, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, Washington đã giành được "chiến thắng tổng thể và toàn diện".



ổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, nước này sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng tắc nghẽn giao thông ở eo biển Hormuz sau thỏa thuận ngừng bắn với Iran. (Nguồn: Anadolu)
Người đứng đầu Nhà Trắng cho rằng, Trung Quốc đã thúc đẩy Iran ngồi vào bàn đàm phán về lệnh ngừng bắn. Ông Trump dự kiến sẽ tới Bắc Kinh vào tháng 5 để hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Theo hãng thông tấn Anadolu, về eo biển Hormuz, theo Tổng thống Trump, Mỹ sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng tắc nghẽn giao thông ở tuyến hàng hải quan trọng này.

Ông nói rõ: "Sẽ có rất nhiều hành động tích cực! Sẽ kiếm được rất nhiều tiền. Iran có thể bắt đầu quá trình tái thiết. Chúng tôi sẽ chất đầy các loại vật tư cần thiết và chỉ 'ở lại' đó để bảo đảm mọi việc diễn ra suôn sẻ".

Ông chủ Nhà Trắng mô tả thời điểm này như một "thời kỳ hoàng kim" tiềm năng của Trung Đông và báo hiệu sự can thiệp liên tục của Mỹ nhằm bảo đảm tuyến đường hàng hải quan trọng này.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng ca ngợi thỏa thuận ngừng bắn này là một "chiến thắng" dành cho Mỹ.

Trên mạng xã hội X, bà Leavitt viết: "Đây là một chiến thắng cho Mỹ mà Tổng thống Trump và quân đội tuyệt vời của chúng ta đã đạt được. Thành công của quân đội Mỹ đã tạo ra đòn bẩy tối đa, cho phép Tổng thống Trump và đội ngũ của ông tiến hành các cuộc đàm phán khó khăn, mà giờ đây đã mở ra cơ hội cho một giải pháp ngoại giao và hòa bình lâu dài".

Về phía Israel, Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết, nước này ủng hộ quyết định của Tổng thống Trump về việc tạm ngừng các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran trong hai tuần.

Tuy nhiên, văn phòng trên đã bác thông tin của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn, về việc thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực trên tất cả các khu vực xung đột, bao gồm cả Lebanon. Biển Đông

Cơ quan trên cho biết, thỏa thuận ngừng bắn hai tuần "không bao gồm Lebanon".

Cũng trong ngày 8/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nêu rõ, ngay từ đầu, Nga đã tuyên bố cần phải chấm dứt ngay lập tức các hành động chống lại Iran và bắt đầu một "giải pháp chính trị và ngoại giao thực sự", cũng như khẳng định không có giải pháp quân sự nào cho tình hình này.

Căng thẳng khu vực leo thang kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công chung chống lại Iran vào ngày 28/2, khiến hơn 1.340 người thiệt mạng, trong đó có cả Lãnh tụ tối cao lúc bấy giờ là Ayatollah Ali Khamenei.

Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhắm vào Israel cũng như Jordan, Iraq và các quốc gia vùng Vịnh có đặt các cơ sở quân sự của Mỹ. Nước này cũng hạn chế sự di chuyển của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Bất chấp lệnh ngừng bắn, sáng 8/4, Bahrain đã ghi nhận các vụ nổ tại thủ đô Manama của Bahrain. Bộ Nội vụ quốc gia vùng Vịnh này cho biết, lực lượng phòng vệ dân sự đã khống chế thành công một đám cháy bùng phát tại một cơ sở "bị nhắm mục tiêu bởi hành động gây hấn của Iran", không có thương vong được ghi nhận.

Phóng viên AFP cho biết, họ nhìn thấy khói bốc lên từ một khu vực trên đảo Sitra, gần Manama, nơi bố trí các cơ sở năng lượng chủ chốt của Bahrain.

[music123]

Kế hoạch 10 điểm của Iran gồm những gì và liệu Mỹ có đồng ý?

BẢO MINH | 08/04/2026


Một đề xuất ngừng bắn “khả thi” từ Iran đã khiến Mỹ tạm hoãn kế hoạch leo thang quân sự?



Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông đã nhận được một đề xuất ngừng bắn 'khả thi' từ phía Iran. (Nguồn: Ảnh tạo bằng AI)

Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu hạ nhiệt này là một kế hoạch 10 điểm với những điều kiện được đánh giá là cứng rắn và nhạy cảm, đặt ra câu hỏi lớn: Mỹ có sẵn sàng chấp nhận?

Sau gần một năm đàm phán giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và Iran về tình trạng chương trình hạt nhân của Tehran, khác biệt sâu sắc trong yêu cầu và giới hạn nhượng bộ của mỗi bên vẫn là rào cản đối với một thỏa thuận lâu dài.

Tuy nhiên, khi thông báo tạm dừng kế hoạch leo thang tấn công trên lãnh thổ Iran tối thứ Ba (7/4), Tổng thống Donald Trump cho biết, ông đã nhận được một đề xuất ngừng bắn “khả thi” từ phía Tehran.

Chi tiết cụ thể của kế hoạch nhiều khả năng sẽ được hoàn thiện trong các vòng đàm phán tiếp theo. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã mời các phái đoàn tới Islamabad để đối thoại vào ngày 10/4. Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran nhanh chóng tuyên bố chiến thắng với thông điệp: “Ông Trump chấp nhận các điều kiện của Iran để chấm dứt xung đột”.

Vậy những điều khoản đó là gì và liệu Mỹ có thể chấp nhận?

Đề xuất 10 điểm

Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran chỉ chấp nhận chấm dứt xung đột khi các điều khoản được hoàn tất phù hợp với kế hoạch hòa bình 10 điểm đã được chuyển tới Mỹ thông qua trung gian Pakistan.

Dù chưa có bản chính thức nào của đề xuất được công bố, nhưng bản tóm tắt do Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran đưa ra nhấn mạnh các một số điểm chính sau: Chấm dứt cuộc xung đột chống lại tất cả các thành phần của Trục kháng chiến, Mỹ rút quân chiến đấu khỏi tất cả các căn cứ và điểm triển khai trong khu vực

Đối với eo biển Hormuz, việc kiểm soát quá cảnh qua tuyến hàng hải này cần được thực hiện phối hợp với lực lượng vũ trang Iran. Bên cạnh đó, cần thiết lập một nghị định thư an toàn cho việc quá cảnh tại eo biển Hormuz, "bảo đảm sự kiểm soát của Iran theo nghị định thư đã được thỏa thuận".

Các nội dung khác bao gồm Iran được bồi thường đầy đủ, gỡ bỏ mọi phong tỏa với các tài sản của Iran ở nước ngoài, đồng thời bãi bỏ tất cả các lệnh trừng phạt và nghị quyết chính và thứ cấp của Hội đồng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.Toán học

Hội đồng An ninh tối cao Iran cũng nhấn mạnh về "việc phê chuẩn tất cả các mục này trong một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc". Việc thông qua nghị quyết sẽ chuyển tất cả các thỏa thuận này thành luật quốc tế ràng buộc, "tạo ra một thắng lợi ngoại giao lớn cho Iran".

Lập trường của Mỹ
Hiện chưa rõ Mỹ có chấp nhận bất kỳ điều kiện nào trong số này hay không, kể cả về nguyên tắc. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết, đề xuất 10 điểm của Tehran, cùng với kế hoạch 15 điểm do Mỹ đưa ra, sẽ là “cơ sở” cho các cuộc thảo luận ở Islamabad những ngày tới.

Yêu cầu kiểm soát eo biển Hormuz được đánh giá là đặc biệt nhạy cảm. Đây là tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu và gần như bị gián đoạn kể từ khi bubgf phát cuộc xung đột đã kéo dài 5 tuần qua. Trước đó, Iran không nắm quyền kiểm soát khu vực này.

Theo một số nguồn tin, đề xuất của Tehran bao gồm việc áp phí khoảng 2 triệu USD đối với hoạt động vận tải qua eo biển. Khoản thu này sẽ được chia sẻ với Oman và sử dụng để tái thiết đất nước sau các cuộc không kích kéo dài của Mỹ và Israel.Tin tức 24h

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy đã lập tức cảnh báo trên CNN: “Chưa rõ mức độ xác thực, nhưng nếu thỏa thuận trao cho Iran quyền kiểm soát eo biển, đó sẽ là thảm họa đối với thế giới”.

Đối với yêu cầu bồi thường, trong nhiều năm, ông Trump từng chỉ trích cựu Tổng thống Barack Obama vì chuyển hàng trăm triệu USD tiền mặt bị phong tỏa cho Iran trong khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Do đó, khả năng Washington đồng ý chi trả bồi thường cho Tehran hiện được đánh giá là khó xảy ra.

Tương tự, việc rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi các căn cứ tại Trung Đông cũng đi ngược lại chính sách đối ngoại kéo dài hàng thập kỷ của Washington, dù Mỹ nhiều lần phát tín hiệu muốn giảm hiện diện quân sự tại khu vực này.

Đáng chú ý, đề xuất của Iran không đề cập việc chấm dứt chương trình hạt nhân, một ưu tiên lâu dài của chính quyền ông Trump.

Dù vậy, Giám đốc chương trình Iran tại Viện Trung Đông Alex Vatanka nhận định, dù còn tồn tại khác biệt lớn giữa hai bên, vẫn có khả năng đạt được thỏa thuận, đặc biệt là về một lệnh ngừng bắn lâu dài. Ông nói với The Nation: “Họ đang trao đổi theo cách ít nhất có thể đạt được một khuôn khổ cơ bản, từ đó tiếp tục xây dựng”.

Chuyên gia người Mỹ gốc Iran cũng bày tỏ nhẹ nhõm trước bước đột phá này sau một ngày căng thẳng: “Hiện có một cơ hội để ngăn chặn thảm họa và chúng ta đã ở rất gần kịch bản đó. Những gì ông Trump từng đề cập có thể đã dẫn tới hậu quả thảm khốc cho toàn bộ khu vực”.

[music123]

Tranh cãi kịch bản Iran – Oman thu phí qua Hormuz trong hai tuần ngừng bắn

Thứ Tư, 08/04/2026

Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần, thông tin về khả năng Iran cùng Oman thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã làm dấy lên nhiều tranh cãi, không chỉ về mặt địa chính trị mà còn liên quan trực tiếp tới luật hàng hải quốc tế.

Tehran ra điều kiện mở lại eo biển chiến lược Hormuz

Ngày 8/4, theo các hãng tin như Reuters, Times of India, Iran hiện đang tìm cách hợp thức hóa quyền kiểm soát của mình đối với eo biển Hormuz. Trong các đề xuất gắn với khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình dài hạn, Tehran muốn có thẩm quyền thu phí quá cảnh đối với các tàu đi qua eo biển huyết mạch này.

Thậm chí, một nguồn thạo tin còn nhấn mạnh, trong hai tuần ngừng bắn với liên minh Mỹ – Israel, Iran cùng Oman có thể xem xét triển khai cơ chế cấp phép hoặc thu phí ngay lập tức. Mức phí được cho là không cố định, có thể thay đổi tùy theo loại tàu, hàng hóa và điều kiện thực tế.



Theo các học giả, bằng cách tận dụng quyền kiểm soát địa lý đối với một “yết hầu” chiến lược, Tehran có thể tạo nguồn thu, đồng thời gia tăng đòn bẩy đối với các quốc gia phụ thuộc vào nguồn năng lượng đi qua khu vực. Ảnh: Sana


Các báo cáo trước đó mà Times of India nêu ra cũng cho rằng, một số tàu có thể đã phải trả các khoản tiền lớn lên tới hàng triệu USD, để đảm bảo hành trình an toàn qua Hormuz trong thời gian xung đột diễn ra.

Kịch bản thu phí tại Hormuz trong hai tuần ngừng bắn nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh cãi. Theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, các eo biển phục vụ hàng hải quốc tế phải bảo đảm quyền “quá cảnh tự do và không bị gián đoạn”. Cụ thể, các quốc gia ven eo biển không được phép áp đặt phí chỉ để tàu đi qua, mà chỉ có thể thu phí đối với các dịch vụ cụ thể như hoa tiêu, lai dắt và các khoản phí này phải được áp dụng công bằng.

Tuy nhiên, việc thực thi các quy định vẫn rất phức tạp, đặc biệt khi cả Iran và Mỹ đều chưa chính thức phê chuẩn UNCLOS 1982, dù trên thực tế vẫn tuân thủ nhiều nguyên tắc của công ước. Theo giới chuyên gia, luật pháp quốc tế trên biển phần lớn phụ thuộc vào sự đồng thuận và hợp tác, hơn là các cơ chế cưỡng chế.

"Khái niệm thu phí qua lại tồn tại trong vận tải biển toàn cầu, nhưng chỉ trong những bối cảnh cụ thể. Các kênh đào nhân tạo như Suez ở Ai Cập hay kênh đào Panama đều thu phí quá cảnh vì đây là các công trình do con người xây dựng và được quốc gia vận hành bảo trì", bài viết của Times of India có đoạn.

Trước đó, The Guardian dẫn nguồn thạo tin cho hay, Tehran chỉ chấp nhận kết thúc xung đột khi các điều khoản hòa bình phù hợp với một kế hoạch gồm 10 điểm, được cho là đã chuyển tới Nhà Trắng thông qua trung gian Pakistan.

Danh sách này bao gồm nhiều yêu cầu mà Mỹ từng bác bỏ, trong đó đáng chú ý là dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt sơ cấp và thứ cấp đối với Iran, cho phép Tehran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz, yêu cầu Mỹ rút toàn bộ lực lượng quân sự khỏi Trung Đông, chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Iran và các lực lượng đồng minh.

Ngoài ra, Iran cũng yêu cầu giải phóng các tài sản bị phong tỏa, đồng thời đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua nghị quyết nhằm ràng buộc bất kỳ thỏa thuận nào đạt được. Một chi tiết gây chú ý là trong phiên bản tiếng Ba Tư, theo The Guardian, kế hoạch có đề cập tới việc chấp nhận làm giàu uranium cho chương trình hạt nhân của Iran.

Được biết, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng ngày cho biết, nước này ủng hộ quyết định của Mỹ về việc tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong hai tuần. Tuy nhiên, thỏa thuận này không bao gồm Lebanon, trái với tuyên bố trước đó từ phía Pakistan.

Kim Ngọc

[music123]

Quá trình đàm phán Mỹ - Iran sẽ diễn ra thế nào?

4/8/26

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf dự kiến ​dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Iran trong cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance.


Reuters dẫn theo hãng tin ISNA của Iran, cho biết Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf dự kiến dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Iran trong cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance tại Islamabad vào thứ Sáu tuần này (10/4).

Trước đó, Thủ tướng Pakistan đã mời các phái đoàn từ Iran và Mỹ đến Islamabad để đàm phán. Pakistan đề xuất lệnh ngừng bắn hai tuần để tạo điều kiện cho các hoạt động ngoại giao.

Cả Tổng thống Donald Trump và Iran đều coi thỏa thuận ngừng bắn vào phút chót là một chiến thắng cho họ. Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời chấm dứt cuộc xung đột leo thang đang làm đảo lộn nền kinh tế toàn cầu và gây ra một cuộc khủng hoảng dầu mỏ lịch sử.



Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf.

Tuy Mỹ - Iran ngừng bắn, theo văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Israel sẽ đình chỉ các cuộc tấn công nhằm vào Iran nhưng Lebanon không phải là một phần của thỏa thuận.

Hiện chính quyền Tổng thống Trump được cho là đang chuẩn bị cho các cuộc đối thoại trực tiếp tại Pakistan.

Theo tuyên bố của Hội đồng an ninh Quốc gia Tối cao Iran, các cuộc đàm phán sẽ được tổ chức tại Islamabad nhằm hoàn tất các chi tiết trong vòng 15 ngày.

Iran đã thông qua Pakistan gửi tới Mỹ một kế hoạch gồm 10 điểm, nhấn mạnh các nội dung then chốt như: kiểm soát việc đi lại qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của Iran; chấm dứt chiến sự chống lại toàn bộ “trục kháng chiến”; rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi các căn cứ và vị trí trong khu vực; thiết lập cơ chế lưu thông an toàn tại eo biển Hormuz nhưng vẫn đảm bảo quyền kiểm soát của Iran; bồi thường đầy đủ cho Iran; dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt trực tiếp và gián tiếp cũng như các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc; giải phóng toàn bộ tài sản của Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài; và cuối cùng là thông qua tất cả các nội dung này trong một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an.

"Ở cấp cao nhất, Iran quyết định tiến hành đàm phán trong hai tuần tại Islamabad, hoàn toàn dựa trên các nguyên tắc nêu trên. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chiến sự đã kết thúc; Iran chỉ chấp nhận chấm dứt chiến sự khi các nguyên tắc này được xác nhận đầy đủ và chi tiết", theo tuyên bố.

Các cuộc đàm phán kéo dài trong hai tuần nhưng có thể tiếp tục nếu hai bên đồng thuận. Iran cho biết vẫn xem các cuộc đàm phán hiện tại là "sự tiếp nối của chiến trường trên mặt trận chính trị", khẳng định luôn trong trạng thái sẵn sàng đáp trả nếu đối phương "sai lầm".

Trong khi đó, theo CNN, mặc dù Mỹ chấp nhận kế hoạch của Iran như một bước khởi đầu, Tehran vẫn xem xét đề xuất 15 điểm của Washington. Những yêu cầu trong đề xuất 15 điểm này được cho là bao gồm: Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, giao nộp uranium được làm giàu cao, hạn chế khả năng phòng thủ của Tehran, chấm dứt các nhóm ủy nhiệm trong khu vực và mở lại eo biển Hormuz.

PHƯƠNG ANH (Nguồn: Reuters, CNN )