Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Ông Trump cảnh báo ớn lạnh: Mỹ đang bị ép phải "xóa sổ" Iran

Phương Đăng (theo Mediaite)

Chủ nhật, ngày 28/06/2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/6 tuyên bố quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt không kích đáp trả nhằm vào Iran sau khi Tehran tiếp tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cảnh báo Washington có thể sẽ bị "buộc phải hoàn tất công việc" và xóa sổ Cộng hòa Hồi giáo Iran nếu các hành động khiêu khích tiếp diễn.



Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh Reuters

Theo ông Trump, Iran một lần nữa đã phá vỡ lệnh ngừng bắn, đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán đang diễn ra nhằm chấm dứt cuộc chiến.

Ông cho rằng nếu Iran tiếp tục vi phạm, Mỹ có thể sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc kết thúc chiến dịch quân sự mà Washington đã khởi động.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Máy bay Mỹ vừa tấn công các kho chứa tên lửa và máy bay không người lái của Iran, cùng các trạm radar ven biển, vì Iran một lần nữa vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Rất có thể họ sẽ không bao giờ rút ra bài học!".

Sau đó ông chủ Nhà Trắng tiếp tục cảnh báo: "Có thể sẽ đến lúc chúng ta không còn có thể tiếp tục kiềm chế hay hành động một cách hợp lý nữa, và sẽ buộc phải hoàn tất bằng biện pháp quân sự công việc mà chúng ta đã khởi đầu rất thành công. Nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không còn tồn tại".

Mỹ không kích nhiều mục tiêu quân sự của Iran



Phát biểu của ông Trump được đưa ra chỉ ít lâu sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu của Iran.

Theo CENTCOM, chiến dịch được thực hiện "để đáp trả trực tiếp các hành động gây hấn liên tiếp của Iran đối với hoạt động hàng hải thương mại".

Thông báo cho biết: "Iran đã có cơ hội tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn nhưng đã lựa chọn không làm như vậy khi lực lượng của họ phóng một máy bay không người lái tấn công cảm tử".

Đòn đáp trả sau vụ tấn công tàu ở eo biển Hormuz


Theo phóng viên quốc phòng Jennifer Griffin của Fox News, các cuộc không kích là phản ứng trước việc Iran tấn công một con tàu hoạt động tại eo biển Hormuz vào sáng cùng ngày.

Bà cho biết vụ việc xảy ra vào khoảng 4 giờ 30 sáng, khi một con tàu bị tấn công gần eo biển Hormuz. Đây là con tàu thứ hai trong vòng hai ngày trở thành mục tiêu tại khu vực này.

Theo một quan chức Mỹ, đây là đêm thứ hai liên tiếp quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch ném bom nhằm vào Iran.

Bà Griffin cho biết thêm rằng, chiến dịch lần này có quy mô lớn hơn đáng kể so với đợt không kích đêm trước, vốn kéo dài khoảng một giờ.

Theo nguồn tin của bà, phía Mỹ đã tạo cơ hội để Iran chấm dứt các hành động quân sự nhưng Tehran không tận dụng, mà tiếp tục tấn công thêm một tàu chở dầu khác tại eo biển Hormuz.

Con tàu này được cho là chở khoảng 200.000 thùng dầu, và nếu vụ tấn công gây ra sự cố nghiêm trọng, hậu quả đối với tuyến hàng hải chiến lược này có thể rất lớn.

Nguồn tin cũng cho biết Iran cùng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã sử dụng các máy bay không người lái cảm tử để tấn công các tàu thương mại hoạt động trong khu vực.

Ông Trump từng nhiều lần cảnh báo Iran

Đây không phải lần đầu tiên Tổng thống Trump đưa ra lời đe dọa cứng rắn nhằm vào Tehran.

Trong giai đoạn trước của cuộc xung đột, ông từng tuyên bố rằng "cả một nền văn minh sẽ chết trong đêm nay" nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau phát biểu đó, các bên đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, và ông Trump sau đó đã rút lại lời đe dọa.

[music123]

Iran tuyên bố sẽ 'một mình kiểm soát' Hormuz trong 30 ngày

6/28/26

Ngoại trưởng Araghchi tuyên bố Iran sẽ kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz trong 30 ngày tới và không cần bên nào khác tham gia.

"Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục nằm dưới sự giám sát và quản lý hoàn toàn của Iran trong 30 ngày tới. Sau khi mọi trở ngại được dỡ bỏ, toàn bộ năng lực của tuyến hàng hải sẽ được khôi phục", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu hôm nay khi đang thăm Iraq.

Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh trách nhiệm quản lý Hormuz thuộc về Iran và "không có quốc gia hay bên thứ ba nào can dự". Ông cảnh báo mọi hành động đơn phương đi ngược thỏa thuận hiện hành sẽ chỉ khiến tình hình thêm phức tạp và làm chậm tiến trình mở lại eo biển.

Ông Araghchi cũng kêu gọi các bên tuân thủ biên bản ghi nhớ về lộ trình hòa bình và không để thỏa thuận đi chệch hướng.



Tàu thương mại di chuyển gần eo biển Hormuz vào ngày 11/3. Ảnh: Reuters

Tuyên bố được đưa ra giữa lúc căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng. Tehran đã tiến hành các đòn đáp trả nhằm vào căn cứ của Washington tại Kuwait và Bahrain, sau khi Mỹ không kích các mục tiêu trên lãnh thổ Iran.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, trước đó thông báo đã tấn công nhiều kho tên lửa, máy bay không người lái và các trận địa radar ven biển của Iran để đáp trả vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào tàu chở dầu Kiku treo cờ Panama tại eo biển Hormuz.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ triển khai các biện pháp kiểm soát giao thông qua eo biển Hormuz và xử lý cứng rắn hơn với những tàu vi phạm quy định.

Iran cũng phản đối Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) không tiến hành tham vấn trước khi công bố hành lang hàng hải mới để đi qua eo biển Hormuz, khẳng định chỉ đảm bảo an toàn cho tàu thuyền trên tuyến lưu thông dọc bờ biển Iran.



Vị trí Iran và eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Theo bản ghi nhớ đạt được hồi đầu tháng 6, Iran đồng ý bảo đảm tàu thương mại được đi lại an toàn và miễn phí qua eo biển Hormuz trong thời hạn 60 ngày.

Tehran và Washington những ngày qua liên tục cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn. Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran sẽ "không còn tồn tại" nếu Mỹ nối lại chiến dịch quân sự, trong khi các chuyên gia nhận định những sự cố liên quan đến eo biển Hormuz nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.

Thanh Danh (Theo Reuters, Al Jazeera)

[music123]

Oman - Iran có thể hợp tác thu phí ở Hormuz thế nào

6/28/26

Iran và Oman đang nghiên cứu cơ chế thu "phí dịch vụ hàng hải" tại eo biển Hormuz, làm dấy lên tranh luận về cách diễn giải luật biển quốc tế.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 25/6 cho biết nước này và Oman trong thời gian tới sẽ tiến hành các cuộc thảo luận "nhằm xác định cơ chế quản lý tương lai và dịch vụ hàng hải ở eo biển Hormuz", sau tuyên bố chung của hai bên ở Muscat hôm 23/6.

Trong tuyên bố chung, Iran và Oman thông báo sẽ nghiên cứu cơ chế thu các khoản "phí dịch vụ hàng hải" liên quan đến hoạt động quản lý eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh quyền chủ quyền đối với lãnh hải tại khu vực này. Hai bên dự kiến lập nhóm công tác chung để thảo luận kỹ hơn về ý tưởng.

Eo biển Hormuz là nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng của thế giới đi qua. Tuyến đường thủy trọng yếu này bị đóng cửa sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát vào cuối tháng 2. Iran dỡ phong tỏa Hormuz theo bản ghi nhớ chung ký với Mỹ ngày 17/6.


Washington phản đối mạnh mẽ mọi hình thức thu phí đối với tàu thuyền qua lại Hormuz, trong khi Tehran và Muscat lại nhấn mạnh đến khái niệm "phí dịch vụ hàng hải" thay vì "phí quá cảnh". Sự khác biệt về cách gọi này đang trở thành tâm điểm tranh luận liên quan đến luật pháp quốc tế.



Tàu thuyền đang neo đậu trên eo biển Hormuz ngoài khơi thành phố Bandar Abbas, Iran, ngày 17/6. Ảnh: AP

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và Ấn Độ Dương. Phần hẹp nhất Hormuz nằm trong lãnh hải Iran và Oman. Tuy nhiên, vì đây là tuyến kết nối hai vùng biển quốc tế lớn nên Hormuz được xếp vào nhóm "eo biển sử dụng cho hoạt động hàng hải quốc tế".

Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, có hiệu lực từ năm 1994, tàu thuyền được phép quá cảnh liên tục và không bị cản trở qua các eo biển quốc tế. Iran đã ký UNCLOS trong năm 1982, nhưng chưa phê chuẩn. Mỹ cũng không phải thành viên của công ước này.

Giới chức Iran cho rằng điều này đồng nghĩa Tehran không bị ràng buộc bởi các quy định về quyền quá cảnh trong UNCLOS, vốn là nền tảng cho nguyên tắc tự do hàng hải. Thay vào đó, Iran cho rằng họ chỉ phải tuân thủ luật pháp quốc tế tập quán, trong đó áp dụng quyền "đi qua vô hại" với phạm vi hẹp và hạn chế hơn.

Iran lập luận ngay cả trong trường hợp UNCLOS được áp dụng, quyền quá cảnh không phải là tuyệt đối. Quyền này có thể bị hạn chế nếu xuất hiện các hành động hoặc mối đe dọa sử dụng vũ lực nhằm vào "chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị" của quốc gia ven biển.

UNCLOS quy định các quốc gia ven biển có quyền ban hành quy định liên quan đến an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường hoặc phân luồng giao thông. Công ước cho phép quốc gia ven biển thu phí với những dịch vụ cung cấp cho hoạt động hàng hải, nhưng không được yêu cầu phải xin phép hoặc trả phí mới được đi qua.

Đây là các luận điểm mà Tehran đang tập trung viện dẫn.

"Chúng tôi đang trong trạng thái chiến tranh và không thể áp dụng quy định thời bình cho thời chiến", Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày 18/6 nêu lập trường của Tehran.

Giới chức Iran gần đây sử dụng thuật ngữ "phí dịch vụ hàng hải" nhiều hơn, lý giải khoản thu này nhằm trang trải chi phí cho hoạt động quản lý giao thông, bảo đảm an toàn hàng hải.

Một số trang tin vận tải biển trước đó cho biết Iran từng giới thiệu cơ chế thu phí, trong đó tàu thuyền được hướng dẫn đi theo một hành lang hàng hải gần bờ biển Iran và được Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đảm bảo an toàn trong quá trình di chuyển.

Trong bối cảnh đó, Iran có thể viện dẫn các dịch vụ hàng hải như lai dắt tàu thuyền, bảo đảm an ninh từ IRGC, hoặc đảm bảo vệ sinh môi trường biển để thu phí dịch vụ với tàu bè qua lại.

Trong tuyên bố chung, Iran và Oman cũng không đề cập đến "phí quá cảnh", mà thông báo nghiên cứu "các dịch vụ sẽ được cung cấp" và "chi phí liên quan".

"Iran và Oman có thể ban hành những quy định giới hạn về an toàn, hàng hải, ô nhiễm và luồng tàu, nhưng không thể biến eo biển thành một hành lang phải xin phép mới được đi qua", giáo sư luật hàng hải Sanjeet Ruhal, Viện Luật Hàng hải Quốc tế ở Malta, nói với TRT World.

Oman ở vị thế khó xử hơn, vì Muscat đã phê chuẩn UNCLOS. Do đó, Muscat phải cân bằng giữa quan hệ với Tehran và các nghĩa vụ quốc tế của mình.

Trong khi tuyên bố chung với Iran nhấn mạnh quyền chủ quyền của hai nước đối với lãnh hải, Ngoại trưởng Oman Albusaidi sau cuộc gặp lại khẳng định hai bên cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế và bảo đảm "việc đi lại an toàn không thu phí". Phát biểu này cho thấy Oman chưa công khai ủng hộ bất kỳ cơ chế thu phí quá cảnh nào tại Hormuz.

Tuy nhiên, việc Muscat đồng ý tiếp tục thảo luận về các dịch vụ hàng hải và chi phí liên quan cho thấy cánh cửa đối thoại vẫn để mở.

Theo Reuters, hiện không tồn tại cơ chế chính thức nào để buộc các nước phải tuân thủ UNCLOS. Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) tại Hamburg, Đức cũng như Tòa án Công lý Quốc tế tại The Hague, Hà Lan, có thể đưa ra phán quyết, nhưng không có thẩm quyền trực tiếp thực thi các phán quyết đó.



Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Al Jazeera

Các chuyên gia cảnh báo bất kỳ hình thức thu phí bắt buộc nào ở Hormuz cũng có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm, dẫn đến những yêu sách tương tự với những tuyến đường biển chiến lược khác trên thế giới.

"Nếu các quốc gia áp đặt hệ thống thu phí trên những tuyến đường biển chiến lược, nền tảng thương mại toàn cầu sẽ thay đổi. Chi phí, sự bất ổn và sức ép chính trị đều sẽ gia tăng", giáo sư Reza Khanzadeh, Đại học George Mason, Mỹ nhận định tác động của vấn đề vượt xa khu vực Trung Đông, cảnh báo.

Giáo sư Ruhal chung quan điểm, cho rằng những nguyên tắc tự do đi lại cần tiếp tục được bảo vệ. "Việc cho phép thu phí hoặc hạn chế quyền tiếp cận tại Hormuz có thể làm xói mòn luật biển quốc tế", ông Ruhal cảnh báo.

Sau khi thỏa thuận ngừng bắn được ký, IRGC yêu cầu tàu thuyền phải đi qua eo biển Hormuz theo tuyến đường sát bờ biển Iran do lực lượng này vạch ra, cảnh báo sẽ xử lý phương tiện vi phạm.

Trong khi đó, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) do hải quân Anh điều hành cũng công bố một lộ trình thay thế ở phía nam eo biển, men theo bờ biển Oman. Tuy nhiên, IRGC cảnh báo luồng di chuyển mới này là "không thể chấp nhận".

Mỹ sau đó cho biết tàu hàng Ever Lovely treo cờ Singapore đã trúng vật thể nghi là UAV khi di chuyển theo luồng hàng hải mới gần bờ biển Oman. CENTCOM cáo buộc Iran đã thực hiện vụ "tấn công vô cớ" vào tàu hàng này và tiến hành đòn tập kích đáp trả nhiều mục tiêu ở Iran ngày 26/6, khiến thỏa thuận ngừng bắn một lần nữa trở nên mong manh.

Như Tâm (Theo Reuters, TRT World, AFP)