TX khốn đốn giữa giá rét vì khát vọng 'đi một mình'
Đã gửi: Thứ 2 Tháng 2 22, 2021 8:36 am
Khát vọng 'đi một mình' khiến Texas khốn đốn giữa giá rét
2/22/21
Texas, bang sản xuất năng lượng hàng đầu nước Mỹ, tưởng như là nơi cuối cùng trên Trái đất cạn kiệt năng lượng, nhưng họ rơi vào tình cảnh đó tuần trước.
Trên khắp các vùng đồng bằng Tây Texas, những chiếc máy bơm giống như những chiếc búa nhấp nhô khổng lồ là một đặc điểm nổi bật của bang này: Texas đã phát triển nhờ ngành khai thác dầu khí trong 120 năm qua, kể từ khi phát hiện ra dầu trên đồi Spindletop gần Beaumont vào năm 1901.
Cuộc khủng hoảng tuần trước ở Texas cũng xuất phát từ một đặc điểm nổi bật khác của bang: sự độc lập, tách khỏi chính phủ liên bang và phần còn lại của đất nước. Sự thống trị của ngành năng lượng và mơ ước về một "Cộng hòa Texas" đã trở thành "tội đồ" dẫn đến thảm họa mất điện khiến hàng triệu người dân Texas phải chịu cái lạnh thấu xương trong cơn bão tuyết làm tê liệt phần lớn bang.
Phần lớn Austin mất điện vào tuần trước do cúp điện luân phiên. Ảnh: NYTimes.
Một ví dụ về cách Texas "đi một mình" là việc từ chối áp đặt mức dự phòng trên mức nhu cầu dự kiến, không giống như tất cả hệ thống điện khác trên khắp Bắc Mỹ. Khi không có quy định bắt buộc, các công ty có rất ít động lực để đầu tư vào các biện pháp đề phòng, do bão tuyết hiếm khi xảy ra ở miền nam. Bất kỳ công ty nào thực hiện các biện pháp phòng ngừa sẽ tự đặt mình vào tình thế bất lợi về cạnh tranh vì đòi hỏi chi phí cao.
Nếu có nguồn khí đốt tự nhiên dư thừa ở gần các nhà máy điện thì bang có thể đã tránh được "thảm họa dây chuyền" gồm mất điện, dẫn đến quá trình sản xuất và truyền dẫn khí tự nhiên phải dừng, cuối cùng dẫn đến thiếu điện thêm trầm trọng.
ERCOT đã bị cả phe Dân chủ và Cộng hòa chỉ trích. Abbott cho biết ông ủng hộ các lời kêu gọi lãnh đạo của cơ quan từ chức và coi cải cách ERCOT là ưu tiên của nghị viện bang. Tuần này, các nhà lập pháp bang sẽ tổ chức phiên điều trần ở Austin để điều tra cách cơ quan xử lý bão và sự cố mất điện.
Đối với các quan chức ERCOT, trận bão tuyết đến rất nhanh và dữ dội, nhưng họ đã lường trước nó sẽ tạo ra áp lực lớn với hệ thống. Họ đã yêu cầu các khách hàng trên toàn bang giảm tiêu thụ điện và cảnh báo rằng có thể xảy ra tình trạng mất điện.
Nhưng vào tối 14/2, họ nhanh chóng nhận ra cơn bão tồi tệ hơn nhiều so với dự đoán khi mưa tuyết rơi và nhiệt độ giảm sâu. Khi thời tiết trở nên tồi tệ hơn vào sáng 15/2, người dân đồng loạt bật máy sưởi và để ở nhiệt độ cao, khiến nhu cầu điện tăng vọt. Các nhà máy điện dần phải ngừng hoạt động vì chịu ảnh hưởng bởi thời tiết hoặc đường ống dẫn gas bị đóng băng, khiến họ không còn nhiên liệu để đốt. Trong vòng vài giờ, 40% nguồn điện bị mất.
Texas phải cúp điện luân phiên để tránh nguy cơ toàn bộ lưới điện sập. Phục hồi sau khi sập lưới điện hoàn toàn sẽ là quá trình vất vả có thể mất vài tuần hoặc vài tháng.
Đã có nhiều dấu hiệu cảnh báo trước khủng hoảng này. Sau khi trận bão tuyết lớn tháng 2/2011 dẫn đến cúp điện luân phiên, chính quyền liên bang đã cảnh báo Texas rằng cơ sở hạ tầng điện của họ không đủ khả năng chống chọi thời tiết mùa đông. Nhưng 10 năm sau, các đường ống vẫn không được cách nhiệt đầy đủ và các thiết bị có thể giữ cho cơ sở hạ tầng không bị đóng băng vẫn chưa được lắp đặt.
Khi nhu cầu tăng vọt trong các đợt nắng nóng vài mùa hè gần đây, hệ thống ở Texas cũng chịu áp lực lớn, đặt ra câu hỏi về việc thiếu dự trữ điện.
Ngoài yếu tố thời tiết, còn có những dấu hiệu định kỳ cho thấy hệ thống có thể gặp khó khăn trong việc cung cấp đủ năng lượng, như trục trặc thiết bị. Một số người còn nghi ngờ các nhà phát điện cố tình giảm hoạt động để đẩy giá điện lên cao.
Một biện pháp đề phòng khủng hoảng tiềm năng là hòa lưới điện với hai mạng lưới chia sẻ liên bang Đông và Tây, cho phép các bang liên kết lưới điện của họ và lấy điện từ địa phương cách xa hàng nghìn km khi cần thiết, để giữ cho tiền điện không tăng và bù đắp thiếu hụt.
Nhưng Texas, bên không muốn tuân theo quy định liên bang, đã đưa ra quyết định từ đầu thế kỷ 20, trở thành bang duy nhất ở lục địa Mỹ vận hành lưới điện của riêng mình, khiến họ chỉ có thể vay "điện" từ một vài bang lân cận trong khủng hoảng.
Thành phố biên giới El Paso vượt qua khủng hoảng vừa rồi tốt hơn nhiều so với Dallas hay Houston vì họ không thuộc lưới điện Texas mà được kết nối với lưới điện lớn hơn nhiều bao phủ các bang miền Tây.
Người Texas thích khoe về khí đốt tự nhiên, các quan chức bang thường gọi nó là nhiên liệu hóa thạch ít gây ô nhiễm nhất. Không bang nào sản xuất nhiều hơn họ và các nhà máy điện chạy bằng khí đốt tạo ra một nửa lượng điện của bang. Nhưng thời tiết tuần trước giá lạnh đến mức các mỏ dầu và khí đốt tự nhiên khổng lồ ở Tây Texas bị đóng băng hoặc không có đủ điện để hoạt động. Mặc dù một số nhà máy có trữ lượng khí đốt dự trữ, họ không có đủ điện để bơm chúng.
Tuy nhiên, việc tạo ra thay đổi ở Texas là điều khá khó thực hiện. Các lãnh đạo của ERCOT khẳng định "cơn bão lịch sử, chưa từng có tiền lệ, là trung tâm của vấn đề" thay vì thừa nhận các vấn đề khác. Các chính trị gia Texas thường bày tỏ niềm tự hào về hệ thống lưới điện độc lập trong các bài phát biểu.
"Thả nổi" là chủ đề nóng trong giới chuyên gia năng lượng Texas và nhiều người đã dự đoán về nguy cơ lưới điện bị sập trong khủng hoảng. Nhưng dân Texas nhìn chung không có sự bất mãn lớn với hệ thống điện, dù nhiều người hiện tự hỏi liệu chúng có vận hành hiệu quả hay không.
"Tôi tin rằng việc Texas vận hành lưới điện riêng mang giá trị lớn và tôi tin rằng chúng ta có thể làm vậy một cách an toàn, an ninh và tự tin tiến về phía trước", nghị sĩ Cộng hòa Jeff Leach nói. "Nhưng cần những khoản đầu tư mới và một số quyết định chiến lược mới để đảm bảo khủng hoảng không tái diễn".
Phương Vũ (Theo NYTimes)
2/22/21
Texas, bang sản xuất năng lượng hàng đầu nước Mỹ, tưởng như là nơi cuối cùng trên Trái đất cạn kiệt năng lượng, nhưng họ rơi vào tình cảnh đó tuần trước.
Trên khắp các vùng đồng bằng Tây Texas, những chiếc máy bơm giống như những chiếc búa nhấp nhô khổng lồ là một đặc điểm nổi bật của bang này: Texas đã phát triển nhờ ngành khai thác dầu khí trong 120 năm qua, kể từ khi phát hiện ra dầu trên đồi Spindletop gần Beaumont vào năm 1901.
Cuộc khủng hoảng tuần trước ở Texas cũng xuất phát từ một đặc điểm nổi bật khác của bang: sự độc lập, tách khỏi chính phủ liên bang và phần còn lại của đất nước. Sự thống trị của ngành năng lượng và mơ ước về một "Cộng hòa Texas" đã trở thành "tội đồ" dẫn đến thảm họa mất điện khiến hàng triệu người dân Texas phải chịu cái lạnh thấu xương trong cơn bão tuyết làm tê liệt phần lớn bang.
Phần lớn Austin mất điện vào tuần trước do cúp điện luân phiên. Ảnh: NYTimes.
Một ví dụ về cách Texas "đi một mình" là việc từ chối áp đặt mức dự phòng trên mức nhu cầu dự kiến, không giống như tất cả hệ thống điện khác trên khắp Bắc Mỹ. Khi không có quy định bắt buộc, các công ty có rất ít động lực để đầu tư vào các biện pháp đề phòng, do bão tuyết hiếm khi xảy ra ở miền nam. Bất kỳ công ty nào thực hiện các biện pháp phòng ngừa sẽ tự đặt mình vào tình thế bất lợi về cạnh tranh vì đòi hỏi chi phí cao.
Nếu có nguồn khí đốt tự nhiên dư thừa ở gần các nhà máy điện thì bang có thể đã tránh được "thảm họa dây chuyền" gồm mất điện, dẫn đến quá trình sản xuất và truyền dẫn khí tự nhiên phải dừng, cuối cùng dẫn đến thiếu điện thêm trầm trọng.
ERCOT đã bị cả phe Dân chủ và Cộng hòa chỉ trích. Abbott cho biết ông ủng hộ các lời kêu gọi lãnh đạo của cơ quan từ chức và coi cải cách ERCOT là ưu tiên của nghị viện bang. Tuần này, các nhà lập pháp bang sẽ tổ chức phiên điều trần ở Austin để điều tra cách cơ quan xử lý bão và sự cố mất điện.
Đối với các quan chức ERCOT, trận bão tuyết đến rất nhanh và dữ dội, nhưng họ đã lường trước nó sẽ tạo ra áp lực lớn với hệ thống. Họ đã yêu cầu các khách hàng trên toàn bang giảm tiêu thụ điện và cảnh báo rằng có thể xảy ra tình trạng mất điện.
Nhưng vào tối 14/2, họ nhanh chóng nhận ra cơn bão tồi tệ hơn nhiều so với dự đoán khi mưa tuyết rơi và nhiệt độ giảm sâu. Khi thời tiết trở nên tồi tệ hơn vào sáng 15/2, người dân đồng loạt bật máy sưởi và để ở nhiệt độ cao, khiến nhu cầu điện tăng vọt. Các nhà máy điện dần phải ngừng hoạt động vì chịu ảnh hưởng bởi thời tiết hoặc đường ống dẫn gas bị đóng băng, khiến họ không còn nhiên liệu để đốt. Trong vòng vài giờ, 40% nguồn điện bị mất.
Texas phải cúp điện luân phiên để tránh nguy cơ toàn bộ lưới điện sập. Phục hồi sau khi sập lưới điện hoàn toàn sẽ là quá trình vất vả có thể mất vài tuần hoặc vài tháng.
Đã có nhiều dấu hiệu cảnh báo trước khủng hoảng này. Sau khi trận bão tuyết lớn tháng 2/2011 dẫn đến cúp điện luân phiên, chính quyền liên bang đã cảnh báo Texas rằng cơ sở hạ tầng điện của họ không đủ khả năng chống chọi thời tiết mùa đông. Nhưng 10 năm sau, các đường ống vẫn không được cách nhiệt đầy đủ và các thiết bị có thể giữ cho cơ sở hạ tầng không bị đóng băng vẫn chưa được lắp đặt.
Khi nhu cầu tăng vọt trong các đợt nắng nóng vài mùa hè gần đây, hệ thống ở Texas cũng chịu áp lực lớn, đặt ra câu hỏi về việc thiếu dự trữ điện.
Ngoài yếu tố thời tiết, còn có những dấu hiệu định kỳ cho thấy hệ thống có thể gặp khó khăn trong việc cung cấp đủ năng lượng, như trục trặc thiết bị. Một số người còn nghi ngờ các nhà phát điện cố tình giảm hoạt động để đẩy giá điện lên cao.
Một biện pháp đề phòng khủng hoảng tiềm năng là hòa lưới điện với hai mạng lưới chia sẻ liên bang Đông và Tây, cho phép các bang liên kết lưới điện của họ và lấy điện từ địa phương cách xa hàng nghìn km khi cần thiết, để giữ cho tiền điện không tăng và bù đắp thiếu hụt.
Nhưng Texas, bên không muốn tuân theo quy định liên bang, đã đưa ra quyết định từ đầu thế kỷ 20, trở thành bang duy nhất ở lục địa Mỹ vận hành lưới điện của riêng mình, khiến họ chỉ có thể vay "điện" từ một vài bang lân cận trong khủng hoảng.
Thành phố biên giới El Paso vượt qua khủng hoảng vừa rồi tốt hơn nhiều so với Dallas hay Houston vì họ không thuộc lưới điện Texas mà được kết nối với lưới điện lớn hơn nhiều bao phủ các bang miền Tây.
Người Texas thích khoe về khí đốt tự nhiên, các quan chức bang thường gọi nó là nhiên liệu hóa thạch ít gây ô nhiễm nhất. Không bang nào sản xuất nhiều hơn họ và các nhà máy điện chạy bằng khí đốt tạo ra một nửa lượng điện của bang. Nhưng thời tiết tuần trước giá lạnh đến mức các mỏ dầu và khí đốt tự nhiên khổng lồ ở Tây Texas bị đóng băng hoặc không có đủ điện để hoạt động. Mặc dù một số nhà máy có trữ lượng khí đốt dự trữ, họ không có đủ điện để bơm chúng.
Tuy nhiên, việc tạo ra thay đổi ở Texas là điều khá khó thực hiện. Các lãnh đạo của ERCOT khẳng định "cơn bão lịch sử, chưa từng có tiền lệ, là trung tâm của vấn đề" thay vì thừa nhận các vấn đề khác. Các chính trị gia Texas thường bày tỏ niềm tự hào về hệ thống lưới điện độc lập trong các bài phát biểu.
"Thả nổi" là chủ đề nóng trong giới chuyên gia năng lượng Texas và nhiều người đã dự đoán về nguy cơ lưới điện bị sập trong khủng hoảng. Nhưng dân Texas nhìn chung không có sự bất mãn lớn với hệ thống điện, dù nhiều người hiện tự hỏi liệu chúng có vận hành hiệu quả hay không.
"Tôi tin rằng việc Texas vận hành lưới điện riêng mang giá trị lớn và tôi tin rằng chúng ta có thể làm vậy một cách an toàn, an ninh và tự tin tiến về phía trước", nghị sĩ Cộng hòa Jeff Leach nói. "Nhưng cần những khoản đầu tư mới và một số quyết định chiến lược mới để đảm bảo khủng hoảng không tái diễn".
Phương Vũ (Theo NYTimes)