Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Hình ảnh phụ nữ Trung Quốc bị làm xấu và sự phẫn nộ của dư luận


Di Hy Thứ bảy, 20/11/2021

Bức ảnh Trần Mạn chụp cho chiến dịch quảng bá của Dior bị chỉ trích xúc phạm phụ nữ Trung Quốc, đi ngược với giá trị văn hóa truyền thống.


Theo China Daily, tuần qua, tấm hình mang tên Ngạo mạn và rụt rè do nữ nhiếp ảnh gia Trần Mạn chụp cho thương hiệu Dior nhận được sự chú ý từ công chúng, nhưng theo hướng tiêu cực. Làn sóng tranh cãi lên cao khi tác phẩm được thực hiện cho chiến dịch quảng bá của nhà mốt nước Pháp ở thị trường Âu Mỹ.

Dior bị cáo buộc bôi nhọ phụ nữ Trung Quốc. Trong khi Trần Mạn bị phê phán gu thẩm mỹ méo mó, làm xấu hình ảnh người châu Á để phục vụ cho định kiến của người phương Tây.

Bức ảnh chạm vào vùng cấm văn hóa

Theo 163, bức ảnh gây tranh cãi của Trần Mạn thuộc dự án Proud of Dignity 2012, được giới thiệu lần đầu trong triển lãm Lady Dior tại Paris năm 2013. Ngày 15/11, tác phẩm được trưng bày tại Art 'N Dior tại Thượng Hải, và vấp phải làn sóng phản ứng dữ dội từ công chúng.

Trong ảnh, người mẫu có đôi mắt một mí trợn ngược, làn da ngăm, mặt tàn nhang, mặc trang phục truyền thống Trung Quốc, kiểu tóc cùng giáp móng tay lấy cảm hứng từ thời nhà Thanh, và cầm chiếc túi Dior. Hình tượng này khiến dư luận Trung Quốc bất bình.





Trần Mạn đối mặt với sự phẫn nộ của dư luận vì bức ảnh bị cho là xúc phạm phụ nữ Trung Quốc. Ảnh: Sina.


Tờ Beijing Daily, Thanh Niên nhật báo và hàng loạt tờ báo lớn ở xứ tỷ dân có bài viết chỉ trích thương hiệu thời trang mang tiêu đề như: "Đây có phải phụ nữ châu Á trong mắt Dior?", "Phải phỉ báng phụ nữ châu Á mới khiến Dior thỏa mãn?".

Theo 163, trên mạng xã hội, khán giả Trung Quốc cho biết họ không thoải mái trước bức ảnh của Trần Mạn. So sánh với bộ ảnh chụp 12 phụ nữ thuộc các nhóm dân tộc khác nhau của Trung Quốc được cô thực hiện cách đây 9 năm, bức ảnh người phụ nữ cầm túi Lady Dior không được đánh giá cao vì trông đáng sợ khi có gương mặt u ám, ánh mắt ma quái.

Thực tế, đây không phải lần đầu tiên Dior vướng vào lùm xùm bóp méo và làm xấu con người, văn hóa Trung Quốc. Dư luận từng chỉ trích dữ dội nhà mốt nước Pháp vì có tạo hình mang tính châm biếm, đụng chạm đến cấm kỵ trong văn hóa truyền thống Trung Hoa ở một show thời trang vào năm 2000.




Tạo hình của người mẫu Trung Quốc trong show thời trang do Dior tổ chức vào năm 2000. Ảnh: Sohu.


Theo tư liệu ghi lại năm đó, một người mẫu Trung Quốc mặc trang phục cổ, gương mặt trắng bệch, tóc dài xõa rũ rượi, miệng bị dán kín, cơ thể bị xiềng xích, sải bước trên nền nhạc truyền thống. Màn trình diễn này sau khi được đăng tải trở lại vào năm 2019, đã tạo nên làn sóng phẫn nộ.

Theo giới phê bình văn hóa, việc trang điểm cho người mẫu với gương mặt trắng bệch như thây ma là ngụ ý về sự xấu xí. Trong khi đó, miệng bị bịt kín, tay đeo gông cuồng gợi lên suy nghĩ về một nền văn hóa "độc hại", tàn bạo, còn việc dùng âm nhạc Kinh kịch để làm nhạc nền cho người mẫu trình diễn chính là hành vi phỉ báng di sản văn hóa nước này.

Sau 2 năm bị lên án, Dior tiếp tục có hành động được đánh giá là làm méo mó văn hóa Trung Quốc trên thị trường Âu Mỹ. Trên China Times, Khâu Chính Dũng, giáo sư Học viện Nghệ thuật của trường Đại học quốc lập Thanh Hoa, cho rằng bức ảnh của Trần Mạn bị chê do tạo hình người mẫu mang hơi hướm âm phủ, đụng chạm kiêng kỵ về cái chết trong văn hóa Trung Hoa. Vì vậy, tấm hình tạo ra cảm giác rùng rợn, không tốt lành cho người xem.

Chưa kể, nhiếp ảnh gia thực hiện tác phẩm Trần Mạn còn là người Trung Quốc, được biết đến với tôn chỉ đưa văn hóa Trung Hoa vào thẩm mỹ hiện đại. Do đó, việc Trần Mạn truyền tải hình ảnh phụ nữ Trung Quốc một cách "xấu xí" khiến công chúng không thể chấp nhận, theo Khâu Chính Dũng.

Hiện tại, cả Dior lẫn Trần Mạn từ chối bình luận về sự việc, nhưng nhà mốt xác nhận tấm hình đã bị loại khỏi triển lãm, theo Dwnews.

Tẩy chay vì thẩm mỹ méo mó

Theo Toutiao, thực tế cho thấy trong những năm qua, hình ảnh người châu Á nói chung, và Trung Quốc nói riêng, luôn bị thể hiện một cách phiến diện theo thẩm mỹ của người phương Tây. Điển hình là họ luôn xoáy sâu vào đặc trưng ngoại hình là đôi mắt híp, một mí của người gốc Á.







Trên phim ảnh hay chương trình giải trí, hình ảnh người phụ nữ Trung Quốc luôn xuất hiện nhan sắc xinh đẹp. Ảnh: Sohu, Sina.


Trước Dior, nhiều thương hiệu lớn trên thế giới cũng bị tẩy chay vì xúc phạm văn hóa Trung Quốc. Ví dụ, hãng thời trang Dolce & Gabbana bị chỉ trích sau khi đăng tải video có cảnh người mẫu Trung Quốc ăn mì spaghetti bằng đũa. Ba năm sau vụ việc, nhà mốt Italy không thể tổ chức show hay có đại sứ thương hiệu ở đất nước tỷ dân.

Năm 2020, giới quản lý văn hóa Trung Quốc ban hành lệnh cấm phim cung đấu với lý do đưa lên màn ảnh những nhân vật, sự kiện có thật trong lịch sử với nhiều hư cấu, xuyên tạc gây ra ảnh hưởng xấu. Hai bộ phim cung đấu nổi tiếng là Hậu cung Như Ý truyện và Diên Hi công lược bị gỡ khỏi nền tảng xem phim trực tuyến. Các tác phẩm này đều có nội dung đi ngược với lịch sử, như khai thác hình ảnh vua Càn Long với nhiều tính xấu; hoàng đế Ung Chính mê hưởng lạc.

Trên Sina, nhà sản xuất Vu Lôi chia sẻ làm sản phẩm nghệ thuật có liên quan đến con người, văn hóa và lịch sử Trung Hoa, điều quan trọng hàng đầu là phải tìm hiểu gốc rễ của vấn đề muốn làm. Thực trạng làm ẩu, qua loa hoặc thiếu hiểu biết tường tận sẽ dẫn đến phản cảm.

Vu Lôi hiện là giám chế của chương trình khám phá di sản văn hóa Trung Quốc mang tên Bảo vật quốc gia. Show giải trí này được đài trung ương CCTV sản xuất từ năm 2017.

"Chương trình có thời lượng 90 phút, nhưng ê-kíp chúng tôi phải mất nhiều tháng mới hoàn thiện công tác 'tam chứng' để chuẩn bị cho một tập phim. Với tư cách người làm nghệ thuật, đồng thời cũng là người giới thiệu và lưu truyền văn hóa - lịch sử, cần biết tôn trọng các sự kiện, nhân vật ghi danh sách sử. Sáng tạo trong nghệ thuật là điều cần thiết, nhưng cần biết đâu là điểm dừng. Đừng biến sáng tạo trở thành cái cớ để hướng văn hóa vào sự lệch lạc, kém văn minh", Vu Lôi nói.

Theo 163, vụ việc của Trần Mạn và Dior cho thấy không thể xem nhẹ và đánh giá thấp hệ quả của việc sai lệch giá trị văn hóa. Trang tin cho rằng mọi sản phẩm nghệ thuật đều cần tôn trọng giá trị con người, lịch sử - văn hóa và mang lại ảnh hưởng tích cực cho cuộc sống.

Vì vậy, tấm ảnh của Trần Mạn cho dù người sáng tạo sử dụng thủ pháp khoa trương trong nghệ thuật để truyền tải thông điệp, song việc không cẩn trọng và thiếu hiểu biết đã làm xấu hình ảnh của phụ nữ Trung Quốc, cổ xúy quan điểm thẩm mỹ lệch lạc về người châu Á.

Hơn nữa, người làm nghệ thuật một khi thực hiện đề tài về phụ nữ luôn phải sử dụng phong cách, yếu tố văn hóa tốt đẹp nhất để thể hiện, không phải trưng ra diện mạo xấu xí rồi vin vào nghệ thuật để bao biện, theo Sina. Cách đây vài năm, Trần Mạn từng chỉ trích vì bộ ảnh lấy chủ đề đội thiếu tiền phong Trung Quốc chụp theo phong cách Lolita.

[music123]

Nghịch lý của người Trung Quốc: Bị lên án vì khoe đôi mắt hí

1/3/22

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng các tiêu chuẩn truyền thống về vẻ đẹp ở Trung Quốc thực chất vẫn là ưa chuộng đôi mắt hí. Nhưng hiện giờ, họ lại bác bỏ điều đó...

"Tôi không xứng là người Trung Quốc chỉ vì tôi có đôi mắt hí?"

Đó là những gì người mẫu Trung Quốc Thái Nương Nương đã viết đầy ẩn ý trên mạng xã hội gần đây, sau khi những bức ảnh cũ của cô được lan truyền vì những điều không thể tin nổi.

Trong vài ngày, cô đã bị tấn công trên mạng trực tuyến vì "gây phản cảm" và "không yêu nước", sau khi xuất hiện trong một loạt quảng cáo cho nhãn hiệu đồ ăn vặt Trung Quốc Three Squirrels.

Tội ác rõ ràng của cô ấy? Có đôi mắt hí (hay híp).

Một số cư dân mạng xã hội đã bị ném đá đến mức cuối cùng công ty phải gỡ bỏ các quảng cáo trực tuyến và xin lỗi vì đã khiến mọi người "cảm thấy khó chịu".



Nhưng cô Thái nói rằng bản thân không biết mình đã làm gì để bị ném đá trên mạng và phân trần rằng bản thân cô "chỉ làm công việc của tôi" trong vai trò một người mẫu.

"Ngoại hình của tôi là do cha mẹ sinh ra", cô gái 28 tuổi viết trên mạng xã hội Weibo. "Có phải tôi đã xúc phạm Trung Quốc vào ngày tôi sinh ra chỉ vì ngoại hình của mình không?"

'Phương Tây không còn tiếng nói tuyệt đối'

Các quảng cáo, ban đầu được quay vào năm 2019, đã được các cư dân mạng theo chủ nghĩa dân tộc đào bới lại. Có lẽ giờ là thời kỳ nhạy cảm tăng cao đối với các quảng cáo mô tả người Trung Quốc.

Vào tháng 11, một nữ nhiếp ảnh gia thời trang hàng đầu của Trung Quốc đã xin lỗi về sự "thiếu hiểu biết" sau khi bức ảnh cô chụp cho thương hiệu cao cấp Dior của Pháp gây ra phản ứng dữ dội. Ảnh có một người mẫu Trung Quốc với đôi mắt híp.

Trong những ngày gần đây, trên mạng xã hội đã xảy ra nhiều vụ việc gây phẫn nộ trên mạng xã hội đối với các quảng cáo của Mercedes-Benz và Gucci có hình ảnh phụ nữ Trung Quốc có đôi mắt híp.

Trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa bài phương Tây ngày càng gia tăng ở Trung Quốc, một số người đã coi những quảng cáo này như một ví dụ về sự phân biệt chủng tộc đối với người Trung Quốc. Các nhà phê bình cho rằng các công ty này đang duy trì định kiến của phương Tây về khuôn mặt Trung Quốc bằng cách trưng những người mẫu có đôi mắt híp.

Nhiều người hỏi tại sao những quảng cáo này không giới thiệu những kiểu người mẫu thường thấy trong các quảng cáo của Trung Quốc, những người có làn da trắng và đôi mắt to tròn, vốn thường được coi là những nét đẹp lý tưởng ở Trung Quốc.

Một bài xã luận gần đây, hãng thông tấn nhà nước China Daily đã nhấn mạnh rằng "tiêu chí về cái đẹp của phương Tây, thẩm mỹ của phương Tây đã chi phối quá lâu đến sở thích của công chúng". Điều đó gồm cả việc miêu tả phụ nữ châu Á trong các quảng cáo có đôi mắt ti hí.

Bài xã luận khẳng định: "Phương Tây không còn có tiếng nói tuyệt đối về mọi thứ. Người Trung Quốc không cần tuân theo các tiêu chuẩn của họ về những gì tạo nên vẻ đẹp và những tuýp phụ nữ được họ coi là đẹp."

Bài xã luận nhắc nhở: Là một thương hiệu của Trung Quốc, Three Squirrels (ba con sóc) "nên biết về mức độ nhạy cảm của người tiêu dùng Trung Quốc đối với cách thể hiện chúng trong các quảng cáo".

Trọng tâm của cuộc tranh cãi là nhận định rằng những hình ảnh mô tả như vậy gợi lên định kiến "người châu Á mắt híp" vốn thịnh hành trong văn hóa phương Tây vào thế kỷ 19. Ngày nay nhiều người châu Á coi định kiến này là cực kỳ phản cảm.

Ở Hollywood, nhân vật phản diện điển hình kiểu châu Á Phó Mãn Châu (Fu Manchu) được hình dung với đôi mắt một mí ti hí. Nhân vật này là hiện thân của "hiểm họa màu vàng" dựa trên ý tưởng phân biệt chủng tộc rằng các nền văn hóa châu Á đe dọa xã hội phương Tây.

"Thực sự có một lịch sử lâu đời trong việc sử dụng 'mắt xếch' để phân biệt đối xử với người châu Á", Tiến sĩ Liu Wen từ Viện hàn lâm Sinica của Đài Loan nói với BBC.

Bác bỏ đa nguyên trong thẩm mỹ

Nhưng sự khăng khăng của một số người Trung Quốc về một lý tưởng sắc đẹp cụ thể cũng trái ngược hẳn với cuộc tranh luận toàn cầu hiện nay. Thế giới đang thúc đẩy sự đa dạng, trong đó khuyến khích việc phổ biến rộng rãi hơn của các gương mặt châu Á trên truyền thông.

Các nhà quan sát cho rằng mặc dù có thể hiểu được rằng một số người tiêu dùng cảm thấy bị xúc phạm vì hình ảnh quảng cáo, nhưng sự phản đối thái quá như vậy cũng chẳng hay ho gì.

Tiến sĩ Luwei Rose Luqiu từ Đại học Baptist Hồng Kông cho biết: “Từ chối 'mắt xếch' là một hiện tượng rất nguy hiểm, bởi vì nó là từ chối đa nguyên thẩm mỹ".

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng các tiêu chuẩn truyền thống về vẻ đẹp ở Trung Quốc thực chất vẫn là ưa chuộng đôi mắt hí. Ví dụ, các bức tranh từ thời nhà Đường từ năm 618 đến năm 907 sau Công nguyên – thời kỳ được nhiều người coi là thời kỳ hoàng kim về nghệ thuật và văn hóa của Trung Quốc - thì nổi bật là phụ nữ có đôi mắt dài và hẹp.

Tiến sĩ Jaehee Jung, một chuyên gia về hành vi người tiêu dùng tại Đại học Delaware, cho biết: “Mặc dù có một số thay đổi trong các triều đại khác nhau, nhưng đôi mắt hẹp hơn vẫn được ưa chuộng ở Trung Quốc cổ đại.

Trớ trêu thay, sở thích hiện nay đối với đôi mắt to tròn có thể là một hiện tượng bị ảnh hưởng bởi phương Tây gần đây. Một số chuyên gia tin rằng sự thay đổi mới nhất về tiêu chuẩn cái đẹp bắt đầu vào khoảng cuối những năm 1970, nhờ vào việc tiếp xúc với với thế giới khi Trung Quốc mở cửa.

Tiến sĩ Jung cho biết: “Phụ nữ ở Trung Quốc đương đại dường như tán thành phần lớn các tiêu chuẩn phương Tây về lý tưởng vẻ đẹp phụ nữ được phổ biến trên truyền thông.

Ngày nay, đôi mắt to tròn được đánh giá cao đến mức không hiếm phụ nữ trẻ Trung Quốc trang điểm, thậm chí làm phẫu thuật thẩm mỹ để làm mắt to hơn, chẳng hạn như tạo nếp mí "hai mí".

Nhưng đối với cô Thái, người mẫu đang là tâm điểm của cuộc tranh cãi mới nhất, cô hy vọng rằng mọi người có thể "tử tế" hơn với những người có vẻ ngoài khác biệt. Trên Weibo, Thái Nương Nương rằng bản thân không nên bị ném đá ngay cả khi họ không đánh giá cao vẻ ngoài đặc biệt của cô.

"Đôi mắt của tôi chỉ là thế này, thực tế là chúng còn nhỏ hơn ngoài đời... Mỗi người đều có sức hấp dẫn riêng!"

Anh Tú