Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Từ 1/2/2021, bỏ khái niệm 'ca khúc trước 1975', 'nghệ sĩ hải ngoại'

12/17/20

Nghị định 144 được Chính phủ ban hành có hiệu lực từ 1/2/2021 bỏ các khái niệm "tác phẩm sáng tác trước năm 1975 tại các tỉnh phía Nam", "nghệ sĩ hải ngoại"...

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 144/2020/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/2/2021 quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn, trong đó cắt giảm một số quy định về cấp phép ca khúc và biểu diễn.

So với Nghị định 79, Nghị định 144 có nhiều điểm mới, đặc biệt không còn nhắc đến "các tác phẩm âm nhạc, sân khấu sáng tác trước năm 1975" (ca khúc trước 1975) hoặc "tác phẩm của người Việt Nam đang sinh sống và định cư ở nước ngoài" (nghệ sĩ hải ngoại)...

Trước đó, nghị định cũ quy định phải cấp phép riêng đối với ca khúc trước 1975 và nghệ sĩ hải ngoại.

Theo Nghị định 144, điều kiện tổ chức biểu diễn nghệ thuật là đơn vị sự nghiệp công lập có chức năng biểu diễn nghệ thuật; hội chuyên ngành về nghệ thuật biểu diễn; tổ chức, cá nhân đăng ký kinh doanh hoạt động biểu diễn nghệ thuật theo quy định của pháp luật; phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự an toàn xã hội, môi trường, y tế và phòng, chống cháy nổ theo quy định của pháp luật; có văn bản chấp thuận tổ chức biểu diễn nghệ thuật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.



Ca sĩ Phi Nhung.

Nghị định 144 quy định các hành vi sau đây bị cấm trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn: Chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xuyên tạc lịch sử, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xâm phạm an ninh quốc gia; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo; phân biệt chủng tộc; xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân; kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước, ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại; sử dụng trang phục, từ ngữ, âm thanh, hình ảnh, động tác, phương tiện biểu đạt, hình thức biểu diễn hành vi trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc, tác động tiêu cực đến đạo đức, sức khỏe cộng đồng và tâm lý xã hội.

Như vậy, theo nghị định mới, một chương trình biểu diễn nghệ thuật chỉ cần không vi phạm điều cấm trên, có văn bản chấp thuận tổ chức biểu diễn nghệ thuật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.




Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có thẩm quyền chấp thuận tổ chức biểu diễn nghệ thuật trong khuôn khổ hợp tác quốc tế của các hội chuyên ngành về nghệ thuật biểu diễn thuộc Trung ương, đơn vị sự nghiệp công lập có chức năng biểu diễn nghệ thuật thuộc Trung ương.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền chấp thuận tổ chức biểu diễn nghệ thuật được tổ chức trên địa bàn quản lý, không thuộc trường hợp do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chấp thuận.

VTC

[music123]

Bỏ cấp phép phổ biến ca khúc miền Nam trước 1975

12/17/20

Theo Nghị định 144, Chính phủ bỏ quy định cấp phép phổ biến ca khúc miền Nam trước 1975.



Bản gốc bài hát Con đường xưa em đi hiện vẫn còn được lưu giữ
ẢNH N.H


Ông Trần Hướng Dương, Phó cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, xác nhận Nghị định 144 quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn đã bỏ việc cấp phép phổ biến ca khúc miền Nam trước 1975.

Theo nghị định mới ký ngày 14.12 này, việc cấp phép phổ biến tác phẩm sẽ bỏ hoàn toàn.

Trước đó, theo Nghị định 79 về nghệ thuật biểu diễn, “tổ chức, cá nhân muốn phổ biến tác phẩm sáng tác trước năm 1975 tại các tỉnh phía Nam hoặc tác phẩm của người Việt Nam đang sinh sống và định cư ở nước ngoài nộp 1 bộ hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Cục Nghệ thuật biểu diễn”.

Quy định này của Nghị định 79 cũng dẫn đến việc tác giả hoặc gia đình tác giả phải đi xin phép hát từng bài hát một. Chẳng hạn, gia đình Trịnh Công Sơn đã nộp đơn từ từ cho từng bài hát hoặc nhóm bài hát của ông được phổ biến.

Cũng theo ông Dương, bỏ việc cấp phép phổ biến tác phẩm, trong đó có ca khúc miền Nam trước 1975, quản lý nhà nước vẫn quản lý tác phẩm bằng cách hậu kiểm. “Mọi tổ chức cá nhân sử dụng tác phẩm âm nhạc và sân khấu không vi phạm vào Điều 3 của Nghị định 144 và phải thực thi đúng quyền tác giả và quyền liên quan”, ông Dương nhấn mạnh.
Quy định tại điều 3 Nghị định 144 nói về 4 điều cấm trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn:

Thứ nhất, cấm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Thứ hai, cấm xuyên tạc lịch sử, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xâm phạm an ninh quốc gia; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo; phân biệt chủng tộc; xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân.

Thứ ba, cấm kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước, ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại.

Thứ tư, cấm sử dụng trang phục, từ ngữ, âm thanh, hình ảnh, động tác, phương tiện biểu đạt, hình thức biểu diễn hành vi trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc, tác động tiêu cực đến đạo đức, sức khỏe cộng đồng và tâm lý xã hội.

Việc cấp phép phổ biến cho các ca khúc miền Nam trước 1975 đã gây tranh cãi lớn hồi tháng 3.2017. Khi đó, Cục Nghệ thuật biểu diễn đột ngột yêu cầu dừng lưu hành 5 ca khúc với lý do không rõ ràng. Trong số đó, có bài hát được hát nhiều năm nay là Con đường xưa em đi.

Bên cạnh đó, nhiều bài hát được phát hiện là đã hát nhiều năm mà không hề được cấp phép, chẳng hạn bài Nối vòng tay lớn của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Bộ VH-TT-DL khi đó cũng rất khó khăn về hướng giải quyết nên đưa ra danh sách các bài hát bị cấm phổ biến, hay tiếp tục cấp phép từng bài từng bài như trước.

Trinh Nguyễn

[music123]

Ca khúc trước 1975 và sự buông bớt ở Bộ Văn hóa

12/22/20



Các ca khúc trước 1975 sẽ không phải đợi Cục Nghệ thuật biểu diễn cấp phép phổ biến thì mới được hát.


Từ ngày 1-2-2021, sẽ không còn việc các ca khúc trước 1975 phải đợi Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH-TT&DL) cấp phép phổ biến thì mới được hát.

Cũng từ đầu tháng 2, sẽ không còn việc các nghệ sĩ Việt định cư tại nước ngoài muốn về nước biểu diễn phải đợi Cục Nghệ thuật biểu diễn (và Sở VH-TT các tỉnh, thành) lần lượt cấp phép...



Ca sĩ Chế Linh thường xuyên về Việt Nam biểu diễn. Trong ảnh: Ca sĩ Chế Linh tại Hà Nội vào tháng 3-2019. Ảnh do ban tổ chức cung cấp

Sau thời gian dài siết chặt nhiều lúc đến mức gây khó khăn, Nghị định 144/2020 (quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn) đưa ra được nhiều thay đổi tích cực như thế.

Phải nói ngay tuy cùng có 31 điều nhưng so với Nghị định hiện hành là 79/2012 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 15/2016) thì Nghị định 144/2020 gọn ghẽ, thông thoáng hơn rất nhiều.

Đơn cử là phần quy định cấm. Ngoài quy định chung (như nghiêm cấm kích động nhân dân chống lại Nhà nước; tiết lộ bí mật của Đảng, Nhà nước, bí mật quân sự, an ninh, kinh tế, đối ngoại; truyền bá tư tưởng, văn hóa phản động, lối sống dâm ô đồi trụy...), Nghị định 79/2012 còn đưa ra nhiều cấm đoán dài ngoằng, chi ly dành cho tổ chức, cá nhân biểu diễn.
Chẳng hạn, cấm thay đổi nội dung, thêm động tác diễn xuất khác với nội dung đã được phép biểu diễn; sử dụng trang phục hoặc hóa trang không phù hợp với mục đích, nội dung biểu diễn... Hay như cấm sử dụng bản ghi âm để thay cho giọng thật của người biểu diễn hoặc thay cho âm thanh thật của nhạc cụ biểu diễn (thường gọi là hát nhép)...

Ngược lại, theo Điều 3 Nghị định 144/2020 thì chỉ có bốn điều cấm khá dễ nhớ.

Gồm có: 1. Chống nhà nước; 2. Xuyên tạc lịch sử, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; xâm phạm an ninh quốc gia; xúc phạm lãnh tụ, anh hùng dân tộc... 3. Kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược… 4. Sử dụng trang phục, từ ngữ, âm thanh, hình ảnh, động tác, phương tiện biểu đạt, hình thức biểu diễn hành vi trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc, tác động tiêu cực đến đạo đức, sức khỏe cộng đồng và tâm lý xã hội.

Không chỉ thế, khác với hai nghị định hiện hành, Nghị định 144/2020 bỏ hẳn quy định về loại ca khúc “đã được phép phổ biến”, bãi bỏ quy định ca sĩ “chỉ được biểu diễn các bài hát đã được phép phổ biến”.

Và như vậy thì không còn sự phân biệt đối xử đó là ca khúc trước 1975 hay ca khúc do giới nghệ sĩ Việt ở nước ngoài sáng tác như trước nữa. Bất kỳ ca khúc nào cũng đều có thể được hát biểu diễn miễn sao không vi phạm vào bốn điều cấm đã nêu ở trên.

Từ đây, những “tuyệt khúc” sẽ được đàng hoàng sống dậy trên sàn diễn làm phong phú thêm đời sống tinh thần của cộng đồng.

Cũng theo nghị định mới, khi muốn tổ chức biểu diễn nghệ thuật để phục vụ nhiệm vụ chính trị, phục vụ nội bộ, tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, vui chơi, không bán vé…, tổ chức, cá nhân chỉ cần thông báo đến UBND tỉnh hoặc UBND huyện.

Riêng đối với các hoạt động biểu diễn của các đơn vị có chức năng biểu diễn nghệ thuật hoặc của các tổ chức, cá nhân có đăng ký kinh doanh hoạt động biểu diễn nghệ thuật thì cần có văn bản chấp thuận của Bộ VH-TT&DL hoặc UBND tỉnh (nghị định hiện hành dùng từ cấp giấy phép tổ chức biểu diễn). Điều đáng lưu ý là mẫu văn bản đề nghị tổ chức biểu diễn nghệ thuật không yêu cầu ghi tên các ca sĩ biểu diễn.

Như thế, khi không còn bị soi xét riêng, các ca sĩ hải ngoại có thể về nước biểu diễn theo sở thích, nhu cầu, không còn phải xin phép biểu diễn ở trong nước nữa.

Có thể nói Nghị định 144/2020 đã chấm dứt khá nhiều việc xin-cho trong biểu diễn nghệ thuật để cá nhân người nghệ sĩ được gỡ bỏ nhiều ràng buộc vô lý.

Cùng với đó, nghị định cũng giảm bớt việc quản lý dài tay hay những can thiệp không cần thiết của các cơ quan quản lý nhà nước vào hoạt động biểu diễn nghệ thuật vốn luôn cần không gian sáng tạo rộng mở.

NGUYÊN THY