Anh Tú | 26/04/2022
Theo Trung tá Không quân Billie Flynn, việc yêu cầu ngay cả một phi công MiG-29 dày dặn kinh nghiệm chuyển sang lái F-35 cũng là điều rất khó khăn.
Theo Trung tá Không quân Billie Flynn, việc yêu cầu ngay cả một phi công MiG-29 dày dặn kinh nghiệm chuyển sang lái F-35 cũng là điều rất khó khăn.
MIG-29 TRÊN HÀNH TRÌNH BỊ "XÓA SỔ"
F-35 đang nhanh chóng trở thành loại máy bay chiến đấu được nhiều lực lượng không quân ở châu Âu lựa chọn do những lợi thế về công nghệ và khả năng tác chiến mà nó mang lại so với các đối thủ khác cạnh tranh.
Tám quốc gia châu Âu hiện đang vận hành hoặc đã đặt hàng dòng máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ 5 này. Trong khi đó, nhiều quốc gia cũng đang lên kế hoạch mua F-35 trong tương lai gần.
Số lượng F-35 ngày càng gia tăng ở châu Âu có nghĩa là nhiều phi công sẽ phải học cách điều khiển loại máy bay chiến đấu phản lực này.
Tuy nhiên, ưu thế công nghệ của F-35 cũng đồng nghĩa với việc một số phi công, đặc biệt là những người từng được đào tạo sử dụng chiến đấu cơ do Liên Xô sản xuất, có khả năng sẽ khó thích ứng nổi.
Trong số 30 quốc gia thành viên NATO, chỉ có Bulgaria, Ba Lan và Slovakia vẫn sử dụng máy bay chiến đấu từ thời Liên Xô.
Ba Lan là nước sở hữu nhiều nhất, với 23 chiếc MiG-29 đang hoạt động và 12 Su-22 đã lỗi thời, dù vẫn có trong biên chế. Phần còn lại trong phi đội máy bay chiến đấu của Ba Lan là 36 tiêm kích F-16 do Mỹ sản xuất.
Năm 2020, trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng không quân của mình, Warsaw đã đặt hàng 32 tiêm kích tàng hình F-35A và có ý định mua thêm 16 chiếc nữa.
Việc Ba Lan sử dụng hỗn hợp cả các máy bay do phương Tây sản xuất và máy bay có nguồn gốc từ Liên Xô là do yếu tố lịch sử để lại. Thời Chiến tranh Lạnh, Ba Lan là thành viên của Hiệp ước Warsaw do Liên Xô đứng đầu nhưng hiện nay lại là thành viên của NATO và EU.
Theo Billie Flynn, Trung tá Không quân Canada đã nghỉ hưu đồng thời cũng là phi công thử nghiệm F-35 kỳ cựu, thực tế đó sẽ khiến Ba Lan khó tích hợp F-35 vào phi đội của mình hơn.
Trong một cuộc phỏng vấn với trang mạng The Aviationist, Flynn đã giải thích khá tường tận việc các phi công Ba Lan sẽ gặp khó khăn như thế nào khi chuyển sang điều khiển những chiếc máy bay khác biệt đó.
“Phi đội lái F-16 trong Không quân Ba Lan vẫn rất mang nặng tâm lý Nga. Nghĩa là có sự khác biệt về mặt tâm lý giữa khối phương Đông và khối phương Tây. Các phi công ở mỗi đội hình như vậy khó có sự hòa nhập”, Flynn nhận xét.
Flynn cho biết bất kỳ phi công nào cũng sẽ phải đối mặt với một bước “đại nhảy vọt” khi chuyển đổi sang lái F-35, một trong 4 loại máy bay phản lực thế hệ thứ 5 đang hoạt động trên thế giới.
Các máy bay F-16 của Không quân Mỹ (trái) cùng với một máy bay MiG-29 và MiG-21 của không quân Bulgaria trong cuộc tập trận ở Bulgaria ngày 20 tháng 7 năm 2015.
SỨ MỆNH BẤT KHẢ THI
Các phi công F-16 (hay khối phương Tây) trong Không quân Ba Lan có thể chuyển loại sang lái dòng máy bay phản lực mới hơn, giống như nhiều phi công trong các lực lượng không quân khác đã làm với F-35 nhưng “khối phía Đông” của Ba Lan không gặp thuận lợi như thế.
Flynn giải thích, việc yêu cầu ngay cả một phi công MiG-29 dày dặn kinh nghiệm chuyển sang F-35 là điều rất khó khăn.
F-16 và MiG-29 có thể so sánh với nhau về khả năng. Mặc dù MiG-29 là máy bay chiến đấu chiếm ưu thế trên không còn F-16 là tiêm kích đa năng nhưng cả hai đều là những chiến đấu cơ thế hệ thứ tư. MiG-29 trên thực tế được chế tạo để đáp trả F-16 và F-15 của Mỹ.
Thế nhưng, việc chuyển đổi từ máy bay phản lực do Liên Xô sản xuất sang máy bay chiến đấu hiện đại của Mỹ đòi hỏi nhiều kỹ năng hơn, chứ không chỉ là học hỏi thêm các khả năng mới.
Theo Flynn, thực tế đó cũng đòi hỏi phải chuyển đổi sang một triết lý thiết kế hoàn toàn khác biệt, khiến cho quá trình chuyển đổi như vậy gần như là không thể.
“Cách thức chúng ta thiết kế mỗi bộ phận máy bay ở phương Tây đều rất khác biệt so với cách người Nga thiết kế máy bay của họ. Triết lý vận hành máy bay máy bay cũng vậy, cách bạn thiết kế buồng lái, cách bạn xử lý thông tin đều khác biệt”.
Billie Flynn bay thử F-35 tại Triển lãm Hàng không Paris 2017
Ở chiều ngược lại thì phi công F-16 khi chuyển sang lái F-35 sẽ dễ dàng hơn bởi cả hai đều do Lockheed Martin thiết kế và chế tạo. Chuyển lên lái tiêm kích tàng hình là một bước tiến hợp lý.
Flynn cho rằng, việc phi công MiG-29 không có khả năng thực hiện “bước nhảy sang kỷ nguyên mới” là dấu hiệu cho thấy máy bay của họ sắp lỗi thời.
Ba Lan, Bulgaria và Slovakia đều đã phải vật lộn để nâng cấp những chiếc MiG-29 của họ.
Ba Lan duy trì phi đội MiG-29 ngang bằng với F-16 nhưng theo thời gian và mối quan hệ ngày càng xấu đi với Nga khiến việc tìm kiếm khung máy bay và các bộ phận thay thế trở nên khó hơn.
Ba quốc gia NATO cuối cùng đang vận hành MiG-29 đang đẩy nhanh tiến độ loại bỏ dòng máy bay này ra khỏi biên chế.
“Tôi nghĩ các phi công MiG của Ba Lan cuối cùng sẽ bị teo tóp dần. Họ sẽ cố gắng bám trụ với những chiếc máy bay phản lực của Liên Xô còn lại cho đến khi MiG-29 bị loại bỏ hoàn toàn”, Flynn bình luận.
“Việc ngày càng có nhiều quân đội mua sắm F-35 cũng như các loại máy bay phản lực tiên tiến khác thì các phi công MiG-29 sẽ không có chỗ đứng trong thế giới tinh xảo của máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm”.
