Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

Ít nhất 3,000 người chết vì động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

February 6, 2023

KAHRAMANMARAS, Thổ Nhĩ Kỳ (NV) – Một trận động đất mạnh 7.8 độ Richter trên khắp Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Tây Bắc Syria hôm Thứ Hai, 6 Tháng Hai, làm sập toàn bộ nhiều khu chung cư khiến gây thiệt mạng ít nhất 3,000 người, theo Reuters.

Cộng với tình trạng thời tiết mùa đông lạnh giá làm tăng thêm hoàn cảnh khốn khổ của hàng ngàn người bị thương hoặc vô gia cư và cản trở nỗ lực tìm kiếm tìm người sống sót.



Một toà nhà 17 tầng bị sụp đổ hoàn toàn trong trận động đất hôm Thứ Hai, 6 Tháng Hai, ở Diyarbakir, Thổ Nhĩ Kỳ. (Hình: Ilyas Akengin/AFP via Getty Images)



Đây là trận động đất lớn nhất được Cục Khảo Sát Địa Chất Mỹ (USGS) ghi nhận trên toàn thế giới kể từ trận động đất ở vùng Nam Đại Tây Dương vào Tháng Tám, 2021.

USGS cho biết cường độ động đất xảy ra vào lúc 4 giờ 17 phút sáng, giờ địa phương, với cường độ 7.8 độ Richter. Tâm chấn nằm ở độ sâu 11 dặm (17.9 km).


Trận động đất thứ hai có cường độ 7,5 độ richter và tâm chấn nằm ở quận Elbistan của tỉnh Kahramanmaras, Thổ Nhĩ Kỳ.

Các nhà địa chấn học cho biết trận động đất đầu tiên là một trong những trận lớn nhất từng được ghi nhận ở Thổ Nhĩ Kỳ.



Dân chúng và nhân viên cấp cứu tại một toà nhà bị động đất huỷ phá ở Aleppo, Syria. (Hình: Louai Beshara/AFP via Getty Images)


Những người sống sót cho biết đất rung lắc dữ dội trong hơn hai phút đồng hồ.

Mức thương vong hôm Thứ Hai đánh dấu số người chết cao nhất trong một trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 1999, khi đó một trận động đất có cường độ tương tự tàn phá khu vực đông dân cư ở vùng Biển Marmara gần Istanbul, làm thiệt mạng hơn 17,000 người.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, số người chết là 1,762,

Theo ghi nhận của Cơ Quan Quản Trị Tình Trạng Khẩn Cấp Thổ Nhĩ Kỳ (AFAD) cho biết, có 1,762 người chết và 12,068 người bị thương tại quốc gia này.



Dân chúng và các nhân viên chung tay tìm kiếm nạn nhân trong đống đổ nát tại Adana, Thổ Nhĩ Kỳ. (Hình: Can Erok/AFP via Getty Images)


Còn tại Syria có ít nhất 1,293 người thiệt mạng, theo số liệu của chính quyền Damascus và các nhân viên cứu cấp của lực lượng nổi dậy kiểm soát ở khu vực Tây Bắc.

Nhiệt độ ở một số khu vực dự kiến sẽ giảm xuống mức gần như đóng băng chỉ sau một đêm, khiến tình trạng của những người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát hoặc vô gia cư trở nên tồi tệ hơn. Mưa rơi vào Thứ Hai sau khi bão tuyết quét qua khu vực này hồi cuối tuần.


Giới thẩm quyền lo ngại số người chết sẽ tiếp tục tăng lên khi lực lượng cứu cấp tìm kiếm những người sống sót trong đống gạch, đá, bê tông đổ nát tại một khu vực vốn đã bị tàn phá bởi nội chiến kéo dài 12 năm ở Syria và một cuộc khủng hoảng người di tản vì chiến tranh.



Khung cảnh đổ nát tại Sarmada, miền Bắc Syria. (Hình: Muhammad Haj Kadour/AFP via Getty Images)



Hàng ngàn tòa nhà được báo cáo đã sụp đổ trong một khu vực rộng lớn kéo dài từ các thành phố Aleppo và Hama của Syria đến Diyarbakir của Thổ Nhĩ Kỳ, cách hơn 330 km (200 dặm) về phía Đông Bắc.

Riêng ở Thổ Nhĩ Kỳ, hơn 5,600 tòa nhà đã bị phá hủy. Các bệnh viện bị hư hại và một bệnh viện bị sập ở thành phố Iskenderun.


Ông Tayyip Erdogan, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, hiện đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử khó khăn vào Tháng Năm, tuyên bố trận động đất vừa xảy ra là thảm họa lịch sử và là trận động đất tồi tệ nhất kể từ năm 1939, và cho biết chính quyền Ankara đang nỗ lực làm tất cả trong khả năng.

Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) cảnh cáo số thương vong có thể tăng cao gấp tám lần so với báo cáo hiện nay. (MPL)

Vì sao động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ gây thương vong lớn?


Việt Hà Thứ ba, 7/2/2023

Theo giới khoa học, nguyên nhân trận động đất hôm 6/2 gây thương vong lớn tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đến từ cả yếu tố tự nhiên lẫn con người.



Thi thể một nạn nhân được đưa ra khỏi đống đổ nát tại Azaz, Syria. Ảnh: Reuters.


Chỉ sau chưa đầy 24 giờ kể từ thời điểm xảy ra động đất, số nạn nhân thiệt mạng tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đã vượt quá 2.000, Reuters đưa tin. Giới chức địa phương nhận định con số này có thể sẽ còn tăng do quy mô thảm họa là rất lớn.

Các nhà khoa học chỉ ra cường độ, độ sâu và vị trí, thời điểm góp phần gây ra sự tàn khốc của trận động đất lần này. Bên cạnh đó, sự thiếu chuẩn bị của chính quyền và người dân cũng khiến họ phần nào không kịp trở tay.

Nguyên nhân khách quan và chủ quan

Đầu tiên, đây là trận động đất lớn, có cường độ lên tới 7,8 độ. Chấn tiêu của vụ động đất cũng khá nông (chỉ khoảng 18 km), gây ra thiệt hại lớn với các tòa nhà trên mặt đất, BBC cho biết.

“Nếu xét đến các trận động đất chết chóc nhất năm trong 10 năm trở lại đây, chỉ có hai năm trận động đất đó có cường độ tương tự”, giáo sư Joanna Faure Walker, chuyên gia về giảm thiểu thiệt hại do thảm họa tại trường University College London (UCL), chỉ ra.

Trong khi đó, trên tài khoản Twitter cá nhân, tiến sĩ Susan Hough, chuyên gia địa chấn học của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), cho rằng yếu tố độ sâu và vị trí của trận động đất có thể giải thích tốt hơn cho thiệt hại mà Thổ Nhĩ Kỳ và Syria phải chịu đựng.

“Thế giới đã thấy nhiều trận động đất có cường độ mạnh hơn trong 10-20 năm qua”, bà Hough viết. “Nhưng các trận động đất xấp xỉ 8 độ ít xảy ra ở các khu vực đứt gãy ngang nông. Do gần các trung tâm dân cư, (động đất) có thể đặc biệt nguy hiểm".

Dù vậy, cường độ hay vị trí của động đất không phải nguyên nhân duy nhất. Con số tử vong lớn còn đến từ việc trận động đất xảy ra vào đầu giờ sáng, khi mọi người đang ngủ trong nhà.

Bên cạnh đó, sự thiếu kiên cố của cơ sở hạ tầng địa phương cũng là một nhân tố cần tính đến.

“Điều không may mắn là các công trình chống động đất chỉ xuất hiện rải rác ở miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ - và đặc biệt là Syria”, tiến sĩ Carmen Solana, chuyên gia tại Đại học Portsmouth, Anh, nói.

“Do đó, việc cứu nạn chủ yếu dựa vào khả năng ứng phó. 24 giờ sắp tới là quãng thời gian quyết định để tìm kiếm những người sống sót. Sau 48 giờ, số người sống sót sẽ giảm nhanh chóng”, bà Solana cho biết thêm.

Khu vực xảy ra thảm họa cũng chưa từng gặp phải trận động đất lớn nào trong hơn 200 năm. Các nhà khoa học cũng không nhận thấy chỉ dấu nào về khả năng xảy ra trận động đất lần này. Do đó, cả chính quyền lẫn người dân đều bị bất ngờ khi thảm họa ập đến.

Động đất đến từ đâu?

Vỏ Trái Đất được tạo nên bởi nhiều mảng kiến tạo riêng biệt, Trong quá trình dịch chuyển, các mảng kiến tạo va vào nhau, giải phóng năng lượng dưới dạng sóng.

Trong vụ động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, mảng Arab khi di chuyển về hướng bắc đã va chạm với mảng Anatolia, gây ra thảm họa.

Đây không phải lần đầu động đất xảy ra khi hai mảng này va chạm. Tháng 8/1822, một vụ động đất 7,4 độ đã được ghi nhận, gây ra thiệt hại lớn cho cư dân khu vực. Chỉ riêng thành phố Aleppo khi đó ghi nhận 7.000 ca tử vong. Các cơn dư chấn vẫn còn xảy đến trong gần một năm sau đó.

Các nhà khoa học cũng đã ghi nhận nhiều cơn dư chấn sau trận động đất ngày 6/2. Họ dự đoán chúng sẽ còn tiếp tục xảy đến, giống như hai thế kỷ trước.

Thổ Nhĩ Kỳ nằm trên mảng kiến tạo Anatolia. Bên cạnh đứt gãy Đông Anatolia ở Đông Nam đất nước - nơi xảy ra trận động đất vừa qua - Thổ Nhĩ Kỳ còn bị đứt gãy Bắc Anatolia cắt qua từ tây sang đông, biến quốc gia này trở thành một trong những “điểm nóng” động đất.

Tháng 12/1939, trận động đất chết chóc nhất trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại xảy ra tại miền Đông Thổ Nhĩ Kỳ. Tâm chấn nằm trên đứt gãy Bắc Anatolia, đoạn cắt qua tỉnh Erzincan.

Cũng với cường độ 7,8 độ, thảm họa thiên nhiên này đã khiến hơn 30.000 người thiệt mạng và khoảng 100.000 người bị thương.

Trong những năm qua, quốc gia Tây Á này cũng đã phải đối mặt với hàng loạt trận động đất lớn. Tháng 10/2011, một vụ động đất 7,2 độ tại tỉnh Van, miền Đông Thổ Nhĩ Kỳ khiến ít nhất 138 người thiệt mạng và 350 người bị thương. Chỉ 7 tháng trước đó, một trận động đất khác cũng khiến 51 người tử vong.

Tháng 8/1999, thành phố Izmir, miền Tây Thổ Nhĩ Kỳ hứng chịu trận động đất 7,4 độ. Hơn 17.000 người đã thiệt mạng trong vụ việc, New York Times cho biết.

Hơn 3.700 người chết trong động đất hủy diệt ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria

Phương Linh Thứ ba, 7/2/2023

Trận động đất xảy ra vào hôm 6/2 đã cướp đi sinh mạng của hơn 3.700 người tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, khi thời tiết khắc nghiệt làm cản trở công tác cứu hộ và tìm kiếm người sống sót.



Tòa nhà bị hư hại sau trận động đất ở Diyarbakir, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 6/2. Ảnh: Reuters.

Trận động đất mạnh 7,8 độ đã làm sập các khu chung cư ở các thành phố Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi khiến mọi thứ khó khăn hơn với hàng triệu người Syria đã đối mặt với chiến tranh nhiều năm.

Trận động đất này xảy ra trước khi Mặt Trời mọc, sau đó có thêm một trận động đất khác vào đầu giờ chiều.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, số người chết được ghi nhận lên tới 2.316, trong khi có hơn 13.000 người bị thương, theo Cơ quan quản lý thảm họa và khẩn cấp (AFAD).

Đường truyền Internet kém và nhiều con đường bị hư hỏng ở một số thành phố bị ảnh hưởng nặng nề nhất tại miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ đã cản trợ công tác đánh giá và giải quyết hậu quả trận động đất, Reuters đưa tin.

Trong khi đó, nhiệt độ ở một số khu vực dự kiến giảm xuống dưới 0 độ C trong đêm, ảnh hưởng tới tình trạng của những người mắc kẹt dưới đống đổ nát hoặc người vô gia cư.

Mưa đã rơi vào hôm 6/2 sau khi nước này chứng kiến bão tuyết cuối tuần qua.

Về phía Syria, ít nhất 1.444 người thiệt mạng, trong khi khoảng 3.500 người bị thương.

Liên Hợp Quốc cho biết 4,1 triệu người ở Syria - nhiều người trong số họ phải di dời do xung đột và sống trong các trại - phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo xuyên biên giới ở tây bắc Syria và các nỗ lực hỗ trợ quốc tế.

“Cộng đồng người Syria đồng thời cũng bị ảnh hưởng bởi đợt bùng phát dịch tả và các điều kiện thời tiết mùa đông khắc nghiệt, bao gồm mưa lớn và tuyết vào cuối tuần”, người phát ngôn Liên Hợp Quốc Stephane Dujarric nói.

Raed al-Saleh thuộc White Helmets - dịch vụ cứu hộ tại khu vực do nhóm này nắm giữ - cho biết họ đang “chạy đua với thời gian cứu sống nhiều người dưới đống đổ nát”.

Truyền hình nhà nước Syria chiếu cảnh các đội cứu hộ tìm kiếm trong mưa lớn và mưa đá.

Văn phòng tổng thống cho biết ông Bashar al-Assad đã tổ chức cuộc họp nội các khẩn cấp xem xét thiệt hại và thảo luận những bước tiếp theo.

Hơn 5.000 người chết trong động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria


Phương Linh Thứ ba, 7/2/2023

Các đội cứu hộ quốc tế đang gấp rút tới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, trong bối cảnh số nạn nhân thiệt mạng vì động đất hôm 6/2 ở 2 nước này đã vượt mốc 5.000 người.




Hai người phụ nữ không nén được xúc động ôm chầm lấy nhau, phía sau là đống đổ nát vì động đất, ở Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ, hôm 7/2. Ảnh: Reuters.

Cơ quan Quản lý Thảm họa và Khẩn cấp Thổ Nhĩ Kỳ (AFAD) xác nhận số người chết tại nước này sau động đất là 3.419 người và 20.534 nạn nhân bị thương.

Trong khi đó, hãng thông tấn nhà nước Syria SANA cho hay ít nhất 1.602 người đã thiệt mạng tại các khu vực do chính phủ kiểm soát và những nơi do lực lượng chống chính phủ nắm giữ.

Do đó, trận động đất kinh hoàng diễn ra hôm 6/2 đã cướp đi sinh mạng của 5.021 người ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, theo Guardian.

Hàng nghìn người khác bị thương, trong khi chưa thể xác định có chính xác bao nhiêu người đang mắc kẹt dưới đống đổ nát. Trận động đất vào sáng sớm 7/2 cùng hàng chục dư chấn đi kèm đã làm sập thêm chung cư ở Thổ Nhĩ Kỳ, tàn phá thêm khu vực của cộng động người Syria vốn đã hứng chịu nhiều khó khăn sau hơn một thập niên xung đột.

Theo Reuters, AFAD cho biết gần 8.000 người đã được giải cứu khỏi 4.758 tòa nhà bị phá hủy trong trận động đất một ngày trước đó. Cơ quan này thông tin thêm giới chức đã triển khai 13.740 nhân viên tìm kiếm và cứu hộ và gửi hơn 41.000 lều, 100.000 giường và 300.000 chăn đến khu vực.

"Việc chuyển giao nhân sự và phương tiện tiếp tục không bị gián đoạn trong đêm", AFAD cho hay.

Trong khi đó, quan chức cấp cao thuộc Tổ chức Y tế Thế giới tại châu Âu, Catherine Smallwood, nói số người chết có thể tăng lên hơn 20.000.

“Có khả năng chúng ta sẽ chứng kiến những vụ sụp mới, do đó chúng ta thường chứng kiến con số ban đầu tăng gấp 8 lần", bà nói với AFP khi con số dừng ở 2.600.



Toàn cảnh động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhiều gia đình không còn ai sống sót | VTV24