Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Live 06-08 (Tối): Giáo Sĩ Iran Tố Mojtaba Khamenei Cực Đoan Hơn Cha; 5 Quả Flamingo Tấn Công Nga

[music123]

Iran công khai nêu sáu điều kiện ‘không lùi bước’ về việc mở lại eo biển Hormuz

Chủ Nhật, 09/08/2026

Quan chức an ninh cấp cao Iran yêu cầu Mỹ phải "thay đổi hành vi", đồng thời nêu các điều kiện để mở lại eo biển Hormuz.



Quang cảnh eo biển Hormuz. Ảnh: IRNA, THX/TTXVN phát
Theo truyền thông Qatar, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Mohammad Bagher Zolghadr, là quan chức mới nhất của Iran công khai đề cập đến những "điều kiện" mà Tehran đưa ra để mở lại eo biển Hormuz.

Trong tuyên bố được Đài Truyền hình Quốc gia Iran (IRIB) đăng tải, ông Zolghadr cho rằng Mỹ phải "điều chỉnh hành vi", đồng thời đưa ra các yêu cầu sau đối với Washington, bao gồm:

Thứ nhất, chấm dứt mọi lời đe dọa nhằm vào Iran và những gì Tehran gọi là "các giá trị thiêng liêng" của nước này.

Thứ hai, chấm dứt vĩnh viễn mọi hành động quân sự nhằm vào Iran và các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực.

Thứ ba, rút toàn bộ lực lượng hải quân và không quân Mỹ tham gia vào hoạt động mà Iran mô tả là phong tỏa nước này.

Thứ tư, bồi thường cho Iran những thiệt hại phát sinh trong cuộc xung đột gần đây.

Thứ năm, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Thứ sáu, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran ở nước ngoài.

Ông Zolghadr khẳng định: "Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao sẽ không lùi bước trước những yêu cầu này, dù là trong thời chiến hay trên bàn đàm phán”.



Eo biển Hormuz. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Tầm quan trọng của eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Hai tuyến hàng hải của eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.

Bình thường, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua đây mỗi ngày, chiếm gần một phần tư thương mại dầu mỏ đường biển toàn cầu.

Phần lớn lượng dầu này được tiêu thụ tại châu Á, trong đó Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc chiếm đa số lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz. Châu Âu cũng phụ thuộc vào tuyến đường này cho một phần đáng kể khí tự nhiên hóa lỏng nhập khẩu từ Qatar.

Không giống nhiều tuyến hàng hải chiến lược khác, eo biển Hormuz gần như không có phương án thay thế quy mô lớn khả thi: chỉ có Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vận hành các đường ống dẫn dầu, nhưng tổng công suất vẫn thấp hơn nhiều so với lưu lượng qua eo biển.

Sự gián đoạn qua eo biển Hormuz được các nhà phân tích đánh giá là cú sốc nghiêm trọng nhất đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu kể từ các cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970.



Một con tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: AA/TTXVN


Cuộc chiến nhằm vào Iran đã tác động như thế nào đến hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz?

Trong hơn 5 tháng qua, theo kênh Al Jazeera ngày 8/8, hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz đã bị gián đoạn nghiêm trọng, khi Iran tìm cách tăng cường kiểm soát tuyến hàng hải này, bao gồm cả việc tấn công những tàu mà Tehran cáo buộc đã "vi phạm" các quy định do Iran đặt ra.

Dưới đây là diễn biến chính của tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz trong thời gian xung đột:

- Ngày 28/2, ngay sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, Tehran lần đầu tiên tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz.

- Mặc dù tuyến đường thủy này được mở lại trong thời gian ngắn vào giữa tháng 4, nhưng Iran nhanh chóng tái áp đặt các biện pháp hạn chế, với lý do Mỹ vẫn duy trì phong tỏa các cảng biển của Iran.

- Sau khi Bản ghi nhớ Islamabad được Mỹ và Iran ký ngày 17/6, eo biển Hormuz theo kế hoạch sẽ được mở trở lại. Tuy nhiên, lưu lượng tàu thuyền vẫn ở mức thấp, khi Iran khẳng định mọi tàu quá cảnh vẫn phải phối hợp với cơ quan chức năng của nước này.

Theo dữ liệu của PortWatch, trong 18 ngày đầu tiên sau khi eo biển Hormuz được mở lại (từ 18/6 đến 5/7), chỉ có 513 lượt tàu đi qua đây tương đương 28 tàu/ngày, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình khoảng 140 tàu/ngày trước khi chiến sự bùng phát.

- Hoạt động vận tải tiếp tục suy giảm mạnh hơn nữa sau khi Mỹ và Iran nối lại các cuộc tấn công nhằm vào lợi ích của nhau vào giữa tháng 7, và đến nay eo biển Hormuz vẫn phần lớn trong tình trạng đóng cửa hoặc hoạt động rất hạn chế.

- Theo Reuters, từ ngày 1-4/8, chỉ có 33 tàu đi qua eo biển Hormuz, giảm so với 50 tàu trong cùng khoảng thời gian của tuần trước.

Thành Nam

[music123]

Ả-rập Xê-út lập mặt trận phòng thủ với hai cường quốc quân sự Hồi giáo, Iran phải dè chừng?

Bình Giang
09/08/2026

Ả-rập Xê-út vừa kéo hai cường quốc quân sự đáng gờm nhất thế giới Hồi giáo vào cam kết bảo vệ mình, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran đang ngày càng tiến sát vương quốc.




Thái tử kế vị Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman đón Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan trước khi ký thoả thuận phòng thủ ba bên. (Ảnh: Reuters)

Ngày 7/8, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ ký với Ả-rập Xê-út hiệp ước phòng thủ chung theo mô hình Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nâng các mối quan hệ an ninh lâu đời thành một liên minh phòng thủ tập thể. Theo đó, bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào bất kỳ nước nào trong ba quốc gia “sẽ bị coi là tấn công vào tất cả các bên”.

Cam kết này có thể kéo Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ vào cuộc chiến mà lâu nay hai nước luôn thận trọng giữ khoảng cách.

Theo tuyên bố được cả ba nước công bố, mục đích chính thức của thỏa thuận là “tăng cường khả năng răn đe tập thể trước bất kỳ hành động gây hấn nào”, đồng thời “thúc đẩy mọi khía cạnh hợp tác quốc phòng giữa ba quốc gia”.

Cụ thể hơn, hiệp ước mang lại cho Ả-rập Xê-út một tầng bảo vệ mới mạnh mẽ, bên cạnh quan hệ đối tác an ninh lâu đời với Mỹ, trong bối cảnh khu vực ngày càng nghi ngờ khả năng Washington có thể bảo vệ các đồng minh giàu dầu mỏ ở vùng Vịnh.

Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu quân đội lớn thứ hai trong NATO, chỉ sau Mỹ, trong khi Pakistan là quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân.

Những đồng minh hùng mạnh này giúp Ả-rập Xê-út củng cố khả năng răn đe và tạo ra mặt trận quân sự thống nhất do các quốc gia Hồi giáo dòng Sunni lãnh đạo, trong bối cảnh họ đối mặt với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Iran.


Tuy nhiên, một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ nói với CNN, rằng thỏa thuận không nhằm vào bất kỳ bên cụ thể nào, trong khi Bộ Ngoại giao Ả-rập Xê-út khẳng định đây “không phải là nỗ lực nhằm thiết lập một trục quân sự hay một khối liên minh mang tính giáo phái”.

Quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết các quốc gia khác cũng có thể tham gia, làm dấy lên khả năng liên minh này sẽ thu hút thêm thành viên theo mô hình tương tự NATO.

Tuyên bố chung không nêu cụ thể những cam kết mà mỗi nước chấp nhận, và hiện chưa rõ thỏa thuận sẽ ràng buộc ba quốc gia đến mức nào trong việc triển khai hành động quân sự cụ thể để bảo vệ nhau.

Hiệp ước được ký trong bối cảnh Israel mở rộng phạm vi hoạt động quân sự trên toàn khu vực, trong khi quan hệ giữa Riyadh và nước láng giềng UAE ngày càng rạn nứt.

Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đều có chung biên giới với Iran và có nhiều lý do để ngăn cuộc xung đột lan rộng ngoài tầm kiểm soát. Pakistan phải xử lý vấn đề cộng đồng người Hồi giáo Shiite đông đảo cũng như mối quan hệ nhạy cảm với Tehran. Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran cùng lo ngại chủ nghĩa ly khai của người Kurd, dù hai nước cạnh tranh lợi ích ở nhiều lĩnh vực khác.

Trong cuộc chiến, Tehran đã nhiều lần tấn công vào Ả-rập Xê-út, bao gồm cơ sở hạ tầng dân sự, cơ sở năng lượng và những lợi ích của Mỹ. Iran giảm bớt tấn công trực tiếp vào Ả-rập Xê-út từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Tuy nhiên, các nhóm được Iran hậu thuẫn tại Yemen và Iraq vẫn tiếp tục nhắm vào vương quốc.

Riyadh là một trong những bên phản đối mạnh mẽ nhất cuộc chiến và đã tìm cách kiềm chế Tổng thống Mỹ Donald Trump không leo thang đối đầu với Tehran. Tuy nhiên, việc Ả-rập Xê-út tiếp tục hứng các cuộc tấn công từ nhiều hướng khiến giới chức nước này ngày càng lo ngại và thất vọng.

Thông điệp cảnh báo Iran

Một quan chức Ả-rập Xê-út nói với CNN, rằng vương quốc đang chuẩn bị đối phó với đợt tấn công phối hợp quy mô lớn từ các lực lượng dân quân thân Iran tại Iraq và Yemen, với sự hỗ trợ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Theo CNN, Tehran đã cảnh báo các quốc gia vùng Vịnh rằng, nếu Mỹ tiếp tục tấn công, Iran sẽ đáp trả bằng cách nhắm vào các cơ sở năng lượng hoặc nhà máy khử mặn trên khắp khu vực.

Do đó, hiệp ước được ký tại Mecca ngày 7/8 có thể được coi như thông điệp cảnh báo gửi tới Tehran: Một cuộc tấn công quy mô lớn khác nhằm vào Ả-rập Xê-út có thể kích hoạt hiệp ước, kéo Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ vào xung đột và khiến chiến tranh lan rộng đáng kể.

Những phản ứng đầu tiên từ Tehran cho thấy họ không hài lòng với thỏa thuận. Một quan chức cấp cao Iran cảnh báo rằng hiệp ước này sẽ không đảm bảo an ninh cho Ả-rập Xê-út.

“Người Ả-rập Xê-út nên hiểu rằng thỏa thuận trên giấy với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan sẽ không mang lại an ninh cho họ, cũng giống như nhiều thập kỷ phụ thuộc một chiều vào Mỹ đã không làm được điều đó”, ông Ebrahim Rezaei - thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, viết trên mạng xã hội X.

Thỏa thuận mới củng cố mối quan hệ quân sự ngày càng sâu sắc giữa ba quốc gia. Ả-rập Xê-út và Pakistan từng ký hiệp ước phòng thủ chung song phương vào tháng 9/2025, trước khi Iran bắt đầu trực tiếp tấn công vào Ả-rập Xê-út.

[music123]

Mỹ được gì, mất gì trong cuộc chiến với Iran?

Quỳnh Như
09/08/2026

Cuộc chiến với Iran không làm mất đi ưu thế quân sự vượt trội của Mỹ, nhưng phơi bày một bài toán ngày càng rõ: Trong một cuộc chiến tiêu hao kéo dài, công nghệ vượt trội sẽ không đủ nếu năng lực sản xuất vũ khí không theo kịp tốc độ sử dụng.

Lệnh mới nhất của Tổng thống Donald Trump về việc điều tra các vụ rò rỉ thông tin kho dự trữ vũ khí của Mỹ có thể trông giống như một cuộc tranh chấp khác giữa Nhà Trắng và giới truyền thông Mỹ.

Tuy nhiên, tại Tehran, động thái này lại được xem như sự xác nhận cho lập luận mà Iran đã theo đuổi trong nhiều tháng: Mỹ có thể sở hữu lực lượng quân sự vượt trội, nhưng một cuộc chiến kéo dài có thể gây sức ép đáng kể lên kho dự trữ và năng lực sản xuất vũ khí của Washington.

Iran không cần phải đánh bại Mỹ trong từng cuộc giao tranh. Chiến lược của Tehran đơn giản hơn: buộc Washington sử dụng những loại vũ khí đắt tiền, khó thay thế với tốc độ đủ nhanh để tạo sức ép lên năng lực công nghiệp quốc phòng.

Washington ngày càng nhìn nhận vấn đề này không chỉ dưới góc độ chiến trường mà còn như một bài toán về năng lực sản xuất.



Ảnh minh hoạ.

Iran đánh vào điểm yếu về số lượng

Trong tuyên bố ngày 23/7 về cuộc tấn công nhằm vào một căn cứ Mỹ ở Kuwait, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng Washington không thể sử dụng các lệnh ngừng bắn để bổ sung nguồn dự trữ dầu mỏ và đạn dược trước khi tiếp tục chiến dịch quân sự.

Điều đáng chú ý là IRGC không chỉ nói về thiệt hại trên chiến trường mà còn đề cập đến thời gian Mỹ cần để khôi phục nguồn cung vũ khí. Điều này cho thấy Tehran coi tốc độ bổ sung đạn dược của Washington là một biến số quan trọng trong quyết định tiếp tục hay giảm cường độ xung đột.

Ngày 10/3, người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Ali Mohammad Naeini, nói với các quan chức Mỹ rằng Iran biết kho dự trữ đạn dược của Washington đang cạn kiệt.

Vào tháng 4, tư lệnh Lực lượng Không quân Majid Mousavi tuyên bố Iran đang bổ sung năng lực tên lửa và máy bay không người lái nhanh hơn tốc độ Mỹ có thể thay thế số vũ khí Mỹ đã sử dụng trong khu vực.

Những tuyên bố này không đủ để xác định chính xác tình trạng kho vũ khí của hai bên, nhưng cho thấy Iran đã coi chiến tranh tiêu hao và tốc độ bổ sung vũ khí là một phần của cuộc đối đầu chiến lược.

Advertisement
Ngày 26/7, nhật báo Kayhan tiếp tục khai thác các thông tin từ truyền thông Mỹ về tình trạng kho vũ khí của Lầu Năm Góc. Hãng thông tấn Tasnim cũng tập trung vào những ước tính về mức tiêu hao tên lửa Patriot, THAAD, Tomahawk và các hệ thống khác.

Lợi thế của Iran

Mô hình quân sự của Iran được hình thành phần lớn từ nhiều thập kỷ bị cấm vận và hạn chế tiếp cận công nghệ phương Tây.

Thay vì cố xây dựng một lực lượng tương đương Mỹ với các máy bay tiên tiến và vũ khí chính xác có chi phí rất cao, Tehran tập trung phát triển tên lửa đạn đạo, UAV và các hệ thống có thể sản xuất trong nước với số lượng lớn.

Một phân tích của Carnegie hồi tháng 5 dẫn các ước tính cho rằng máy bay không người lái Shahed-136 có chi phí khoảng 20.000-50.000 USD. Tên lửa đạn đạo Iran đắt hơn, có thể lên tới khoảng 1-2 triệu USD, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều hệ thống phòng thủ được triển khai để đối phó với chúng.

Iran cũng có thể đe dọa nhiều mục tiêu quân sự và năng lượng trong khu vực bằng các loại vũ khí bay ở tốc độ, độ cao và quỹ đạo khác nhau. Phía phòng thủ phải duy trì radar, máy bay trực chiến và đủ tên lửa đánh chặn để bảo vệ những mục tiêu quan trọng nhất.

Vì thế, Tehran không nhất thiết phải xuyên thủng phần lớn hệ thống phòng thủ Mỹ để đạt mục tiêu. Chỉ riêng việc duy trì một lượng lớn mối đe dọa đã có thể tạo ra sức ép về chi phí, nhân lực và tốc độ bổ sung vũ khí.

Kho tên lửa Mỹ trở thành vấn đề nhạy cảm

Reuters ngày 4/8 dẫn lời ba quan chức cho biết Lục quân Mỹ đã sử dụng phần lớn kho tên lửa tầm xa phóng từ mặt đất trong 5 tháng chiến tranh. Hai nguồn tin nói gần như toàn bộ số ATACMS và PrSM hiện có đã được sử dụng.

Lầu Năm Góc chưa xác nhận những con số này.

Ba ngày sau, tờ Wall Street Journal đưa tin Tổng thống Trump đã ra lệnh điều tra các vụ rò rỉ thông tin về kho dự trữ vũ khí của Mỹ. Theo báo cáo, chính quyền đang tìm kiếm 52,9 tỷ USD cho vũ khí và thêm 21 tỷ USD để bổ sung lượng dự trữ đã sử dụng trong chiến tranh với Iran.

Ông Trump khẳng định Mỹ vẫn sở hữu một lượng đạn dược "khổng lồ". Hai thông tin này thực tế không nhất thiết mâu thuẫn.

Mỹ có thể vẫn đủ vũ khí để duy trì các chiến dịch hiện tại, nhưng đồng thời nhận thấy lượng dự trữ và tốc độ sản xuất chưa đủ để đáp ứng một cuộc chiến tranh quy mô lớn khác.

Mỹ đang chuyển trọng tâm sang năng lực sản xuất

Điểm đáng chú ý nhất không nằm ở việc kho tên lửa Mỹ còn bao nhiêu mà ở những gì Washington đang làm để tăng tốc sản xuất.

Ngày 6/1, Lầu Năm Góc công bố thỏa thuận kéo dài 7 năm nhằm nâng công suất sản xuất tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE của Patriot từ khoảng 600 lên tới 2.000 quả mỗi năm.

Ngày 27/7, L3Harris công bố các thỏa thuận nhằm gần như tăng gấp ba sản lượng linh kiện động cơ đẩy cho PAC-3 và tăng gấp bốn sản lượng động cơ đẩy cho THAAD. Lầu Năm Góc cũng mở rộng mạng lưới nhà cung cấp và thúc đẩy các chương trình phát triển tên lửa hành trình phóng từ máy bay có chi phí thấp hơn, qua đó cho phép sản xuất với quy mô lớn hơn.

Đây không phải là dấu hiệu cho thấy sức mạnh quân sự của Mỹ đã sụp đổ. Đây là dấu hiệu cho thấy Lầu Năm Góc tin rằng chính năng lực công nghiệp đã trở thành một vũ khí.

Bức tranh toàn cảnh

Sau cuộc chiến với Iran, Mỹ vẫn giữ được những lợi thế mà Tehran khó có thể cạnh tranh: tình báo, không quân, hậu cần, vũ khí chính xác và khả năng triển khai lực lượng trên phạm vi toàn cầu.

Nhưng cái giá phải trả là đáng kể. Washington phải tiêu hao một lượng lớn vũ khí có giá trị cao, đối mặt với áp lực bổ sung kho dự trữ và đồng thời phải cân nhắc các kịch bản xung đột khác. Quan trọng hơn, cuộc chiến cho thấy ưu thế công nghệ không hoàn toàn đồng nghĩa với ưu thế trong một cuộc chiến tiêu hao kéo dài.

Với Iran, tổn thất về quân sự, kinh tế và nhân lực là rất lớn. Tehran cũng không thể nói rằng mình đã đánh bại Mỹ trên chiến trường.

Nhưng Iran có thể đã chứng minh được một điều có ý nghĩa chiến lược hơn: một quốc gia yếu hơn không nhất thiết phải cạnh tranh trực tiếp với công nghệ quân sự tiên tiến nhất của Mỹ. Họ có thể tìm cách khiến Mỹ phải tiêu tốn công nghệ đó nhanh hơn khả năng bổ sung.

Cuộc tranh luận về việc kho tên lửa Mỹ có thực sự "cạn kiệt" hay không sẽ còn tiếp tục, bởi những con số cụ thể vẫn được giữ bí mật. Nhưng hướng đi của Washington đã rõ ràng hơn: cuộc chạy đua vũ trang trong tương lai không chỉ là ai chế tạo được tên lửa tốt hơn, mà còn là ai có thể chế tạo tên lửa tiếp theo nhanh hơn.