Thông tin nữ danh ca Lệ Thu qua đời ở tuổi 78 đã để lại nhiều niềm thương tiếc trong lòng đồng nghiệp và khán thính giả yêu âm nhạc. Nữ ca sĩ đã ra đi mãi mãi sau nhiều ngày chiến đấu với bệnh Covid-19.
Danh ca Lệ Thu (SN 1943) là người sống thẳng thắn. "Cái gì không rõ ràng, minh bạch là chị lên tiếng liền. Trong nghề ca hát cũng vậy, đàn em bị ức hiếp chị ra tay ngay" – ca sĩ Lan Ngọc kể.
Giới chuyên môn đánh giá cao quá trình lao động nghệ thuật của danh ca Lệ Thu vì bà rất nghiêm túc trong tập luyện. Theo nhạc sĩ Lê Tấn Quốc, khi gặp một ca khúc chưa ưng ý trong cách thể hiện, bà sẽ đề nghị tập cho đến khi hài lòng. Còn khi đã vào phòng thu thì mọi cảm xúc đều gửi trọn vào ca khúc. Bản phối chưa hay bà cũng góp ý thẳng với nhạc sĩ hòa âm.
Danh ca Lệ Thu với những album được phát hành
Tiếng hát của Lệ Thu không gắn với tên tuổi một nhạc sĩ nào cụ thể mà bà trình bày rất thành công nhiều ca khúc của các nhạc sĩ nổi tiếng dù trước đó, những ca khúc này đã là bài ruột của các ca sĩ.
Nhờ đậm nét riêng trong cách thể hiện mà bà được khán thính giả yêu mến qua các bài hát: "Hạ trắng", "Nước mắt mùa thu", "Thu hát cho người", "Mười năm tình cũ", "Rồi mai tôi đưa em", "Dang dở", "Mùa thu chết", "Xin còn gọi tên nhau", "Hương xưa", "Hoài cảm", "Lời buồn thánh", "Chiều nay không có em"...
Bà được mệnh danh là nữ danh ca nổi tiếng từ những bài hát buồn.
Nhạc sĩ Mặc Thế Nhân kể do gia đình không muốn con gái theo nghề "xướng ca" nên bà phải giấu chuyện đi hát. Khi ông bầu hỏi giới thiệu ca sĩ tên gì, bà tự nhiên nói trong tiềm thức hai chữ "Lệ Thu", nghĩa là nước mắt của mùa thu.
Nghệ danh này gắn với cuộc đời và sự nghiệp ca hát của bà như một định mệnh. Để từ đó, những bài hát mang tâm trạng buồn gắn chặt với tiếng hát, có bài mang nhiều nỗi niềm thì nhạc sĩ nghĩ ngay đến bà.
Sau khi nhận lời cộng tác với phòng trà Bồng Lai, Lệ Thu được giới mộ điệu yêu thích. Nhiều khán giả thời đó đến phòng trà để được nghe bà hát. Một thời gian sau, bà quyết định nghỉ học để theo đuổi con đường ca hát. Nhờ phấn đấu không ngừng và chịu khó tập luyện, bà nổi tiếng và trở thành ca sĩ quan trọng của các vũ trường lớn ở Sài Gòn.
Trong những năm 1968-1971, tiếng hát Lệ Thu là một trong những yếu tố thu hút khách đến với các vũ trường. Sau ngày đất nước thống nhất, bà có thời gian gắn bó với đoàn kịch nói Kim Cương. Kể về giai đoạn này, Kỳ nữ Kim Cương nói: "Trước giờ diễn kịch, đoàn của tôi thường có những bài hát mở màn thì Lệ Thu là nữ danh ca gắn liền với nhiều ca khúc được mến mộ. Chị em gặp nhau lúc nào cũng vui mừng, phấn khích bởi Lệ Thu vui tính lắm, luôn làm cho mọi người cười với các câu chuyện dí dỏm".
Thành công trên con đường âm nhạc nhưng chuyện tình duyên của bà khá lận đận. Bà lên xe hoa lần đầu khi chưa một lần biết mặt người chồng sắp cưới.
Nhiều năm sau, bà kết hôn với một Việt kiều và tổ chức đám cưới vào năm 1963. Sau khi kết hôn, bà mới phát hiện chồng từng có vợ con và nói dối bà. Chung sống được 7 năm và có 2 con gái, bà quyết định chấm dứt vì ông xã quá hào hoa khiến bà phải sống trong cảnh ghen tuông dằn vặt.
Danh ca Lệ Thu
Đến năm 1974, bà kết hôn lần thứ ba với một nhà báo và có thêm 1 con gái. Cuộc hôn nhân này cũng chỉ kéo dài được 10 năm là chấm dứt khi bà phát hiện chồng có người phụ nữ khác.
Năm 2013, Lệ Thu từng bị tai nạn giao thông tại Mỹ nhưng bà vẫn cố gắng về nước tổ chức liveshow. Sau đổ vỡ hôn nhân lần thứ ba, bà sống một mình ở thành phố Fountain Valley (California – Mỹ) khi con cái đã trưởng thành, lập gia đình.
Bà từng tâm sự có lẽ cái tên Lệ Thu và bài hát "Dang dở" đã vận vào đời bà. Cả ba người đàn ông đi cuộc đời bà đều để lại nhiều nỗi buồn nhưng bà vẫn xem họ là bạn và vẫn thăm nhau khi có dịp. Bà hóa giải hết nỗi buồn khi nghĩ về quá khứ, dù giai đoạn đó bà đau như kim đâm vào da thịt.
Ca sĩ Lan Ngọc nói về danh ca Lệ Thu
Nữ ca sĩ Lan Ngọc đã từng nói danh ca Lệ Thu là người biết làm chủ cảm xúc và diễn tả cảm xúc đó một cách chân thật nhất vào các ca khúc. "Ai cũng nghĩ chị ấy bị chi phối bởi những đổ vỡ đớn đau của cuộc đời. Nhưng không phải, bao giờ trong niềm đau cũng là sự lạc quan như chính cá tính của chị, té ngã chỗ nào thì đứng lên mà bước đi đúng chỗ đó. Có thể tiếng hát của chị chứa đựng những mất mát riêng tư và những nỗi buồn bàng bạc nhưng với người nghe họ thấy sự chia sẻ" – ca sĩ Lan Ngọc nói.
Trong hơn 60 năm ca hát, danh ca Lệ Thu luôn được khán thính giả nhắc đến với những bài hát buồn. Bà là biểu tượng đẹp của cách hát chậm rãi, rõ lời, không phô trương và để lại nhiều cảm xúc. Nhạc sĩ Mặc Thế Nhân nhận xét: "Ở các nốt cao, chất giọng khàn, có độ vang và ngân rung hiếm của Lệ Thu đã làm khán giả có cảm giác như nỗi đau được đẩy lên đến tột cùng và có sự chia sẻ, an ủi từ bà".
Chính danh ca Lệ Thu cũng thừa nhận người nghe cảm nhận giọng của bà có điều gì đó như uẩn ức. Thật ra, bà là người biết làm chủ cảm xúc và diễn tả nó một cách tỉnh táo. Quả nhiên, sự tỉnh táo của bà đã truyền năng lượng tích cực đến khán thính giả để họ có gặp đúng tâm trạng như bài hát được nhạc sĩ gửi gắm thì cũng tự tin mà bước đi, vượt qua những đau khổ trong cuộc đời.
Là một trong những nữ ca sĩ hàng đầu của làng nhạc Việt thập niên 1960-1970, bà được mệnh danh "tiếng hát vàng mười", một giọng hát được giới mộ điệu xem là chuẩn mực trong cách phát âm, góp phần làm giàu đẹp thêm tiếng Việt. Những tình khúc hay nhất được bà thể hiện cho đến ngày nay vẫn được lưu giữ.
Thực hiện: Thanh Hiệp - Lê DuyDanh ca Lệ Thu thật là Bùi Thị Oanh, sinh ngày 16-7-1943 tại Hải Phòng. Năm 1953, bà cùng mẹ vào miền Nam sinh sống. Con đường đến với âm nhạc của bà cùng vô cùng tình cờ. Trong khi đang theo học bậc trung học Pháp, năm 1959, trong một lần đến phòng trà Bồng Lai nghe nhạc, do sự khuyến khích của bạn bè, Lệ Thu bước lên sân khấu trình bày nhạc phẩm "Dang dở". Ngay sau đó, ông chủ phòng trà đã mời Lệ Thu biểu diễn để rồi bà theo nghề ca sĩ cho đến khi qua đời do căn bệnh Covid-19 trên đất Mỹ.
