Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

NỖI ÁM ẢNH ĐEO BÁM 3 CHA CON GỐC Á SUÝT BỊ GIẾT CHẾT Ở MỸ

3/3/21

Người Mỹ gốc Á đã và đang phải đối mặt với nhiều nguy hiểm kể từ khi đại dịch Covid-19 tràn tới Mỹ một năm trước.

Gần một năm sau khi suýt bị đâm chết trong một cửa hàng ở Midland, bang Texas, anh Bawi Cung và hai con trai vẫn còn những vết sẹo lớn, theo ABC News.

Những sang chấn tâm lý còn khó vượt qua hơn. Anh Cung không dám đến cửa hàng nào mà không nhìn khắp mọi hướng để đề phòng. Đứa con trai 6 tuổi của anh giờ không thể cử động một bên lông mày và rất sợ phải ngủ một mình.

Vào một buổi tối thứ bảy tháng 3/2020, khi người dân đổ đi mua đồ tích trữ vì dịch bệnh, anh Cung đang tìm mua gạo thì đột nhiên bị đấm mạnh vào sau đầu. Người đàn ông lạ mặt cũng rạch mặt anh bằng một con dao. Kẻ tấn công bỏ đi rồi trở lại ngay sau đó để đâm lũ trẻ. Đứa 3 tuổi bị thương ở lưng và đứa 6 tuổi bị rách một vết lớn từ mắt phải đến cách tai phải chỉ vài cm.

Cuộc chạm trán kinh hoàng đã cho thấy những nguy hiểm mà người Mỹ gốc Á phải đối mặt kể từ khi SARS-CoV-2 xuất hiện ở Mỹ. Nhiều vụ quấy rối và tấn công vì vấn đề chủng tộc xảy ra nhiều nơi.



AnhBawi Cung và các con, nạn nhân của vụ tấn công ở Midland, Texas. Ảnh: Egypt Independent.


Đến nay, những nạn nhân đầu tiên vẫn cảm thấy việc vượt qua cú sốc này rất khó khăn. Một làn sóng tấn công gần đây nhằm vào những người Mỹ gốc Á cao tuổi, bao gồm cái chết của một người đàn ông 84 tuổi ở San Francisco, đã làm dấy lên mối lo ngại về tình trạng thù địch đang trở nên tồi tệ hơn.

Trong trường hợp của ba cha con anh Cung, FBI cho biết thủ phạm tưởng anh và các con là người Trung Quốc. Thực ra họ là cư dân đến từ Myanmar.

Cung nói anh không chắc chuyện gì sẽ xảy ra nếu một nhân viên cửa hàng, Zach Owen, không can thiệp kịp thời hôm đó.

“Tôi đã có thể giết kẻ tấn công. Hay người đó đã có thể giết cả gia đình tôi. Tôi không biết”, Cung nói. “Chúa đã bảo vệ gia đình tôi. Chúa đã gửi Zach đến để bảo vệ gia đình tôi ngay tại đó, đúng lúc đó”.

Owen và một nhân viên tuần tra biên giới đang nghỉ phép đã bắt giữ nghi phạm, Jose Gomez, 19 tuổi. Owen bị đâm vào chân, cùng một vết cắt sâu ở lòng bàn tay phải.



Monthanus Ratanapakdee khóc thương trước cái chết của người cha 84 tuổi. Ông người đã bị tấn công khi đang đi dạo ở San Francisco và qua đời vì vết thương. Ảnh: ABC.

Phải nhìn thẳng vào vấn đề phân biệt chủng tộc

Tấn công bằng lời nói cũng để lại những hậu quả lâu dài.

Vào tháng 4, Kelly Yang, một người Mỹ gốc Hoa 36 tuổi, và các con của cô cảm thấy bị tổn thương sâu sắc sau cuộc gặp gỡ tình cờ ở một công viên ở Richmond, California.

Cô buộc phải giảng giải cho các con, một bé trai 10 tuổi và một bé gái 7 tuổi, về vấn đề phân biệt chủng tộc chống lại người châu Á. Đây là cuộc nói chuyện mà cô đã tưởng rằng mình sẽ không phải thực hiện ít nhất trong vài năm tới. Một cặp vợ chồng da trắng lớn tuổi tỏ ra khó chịu vì con chó thả rông của Yang, gọi gia đình cô là “bọn phương Đông" và hằn học: "Hãy cút về đất nước của các người đi".

Yang giải thích với các con rằng họ xua đuổi gia đình cô "quay trở lại châu Á".

"Điều đó có nghĩa là chúng ta không được chào đón ở đây".

Con trai cô bật khóc.

Yang nghĩ rằng đôi vợ chồng kia hưởng ứng Tổng thống Donald Trump khi ông sử dụng những thuật ngữ mang tính phân biệt chủng tộc như “virus Trung Quốc”. Cô rất vui khi gần đây Tổng thống Joe Biden đã ra các sắc lệnh lên án chủ nghĩa bài ngoại chống châu Á, nhưng vẫn sợ rằng nhiều người Mỹ sẽ gạt bỏ vấn đề này như thể nó đã chấm dứt khi nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump kết thúc.

“Tôi không biết mình có thể làm được gì”, Yang, một tác giả tiểu thuyết dành cho giới trẻ dự định đưa trải nghiệm của mình vào cuốn sách tiếp theo, cho biết. "Nhưng tôi biết sẽ phải nói về nó, thừa nhận nó, ghi nhớ nó - đó là những gì chúng ta làm đối với chiến tranh - chúng ta phải ghi nhớ những gì đã xảy ra".



Hai người Mỹ gốc Á đứng ngay tại nơi mẹ họ bị tấn công tại Flushing, Queens ở New York cuối tháng 3/2021. Ảnh: New York Times.
Douglas Kim, 42 tuổi, đầu bếp, đồng thời là chủ cửa hàng Jeju Noodle Bar ở New York, chắc chắn sự phân biệt chủng tộc do Covid-19 là nguồn cơn của vụ phá hoại nhà hàng Hàn Quốc được tặng sao Michelin của ông hồi tháng 4/2020. Ai đó đã dùng dao khắc nghuệch ngoạc trên cửa "Đừng ăn thịt chó", ám chỉ một định kiến về các món ăn châu Á. Tuy nhiên, Kim không báo cảnh sát.

“Lúc đó, tôi cũng bực mình, nhưng còn nhiều việc quan trọng hơn phải lo”, Kim nói. “Duy trì công việc kinh doanh quan trọng hơn”.

Anh đã chia sẻ bức ảnh vẽ bậy lên Instagram để kêu gọi sự phản đối hành động thù ghét. Rất nhiều người ủng hộ, nhưng rồi cũng phai nhạt dần.

Tuy nhiên, Kim hy vọng sẽ có ít người định kiến ​​“người Mỹ gốc Á là người nước ngoài, không phải người Mỹ” hơn.

“Tôi nghĩ tất cả là do nền tảng giáo dục”, Kim nói. “Nếu bạn nuôi dạy con theo cách đó, chúng sẽ học theo cách đó. Tôi nghĩ mọi thứ đang thay đổi nhưng vẫn chưa phải 100%. Đó là lý do có người viết điều đó trên cửa của chúng tôi".

Gia tăng các vụ tấn công phân biệt chủng tộc


Hơn 3.000 sự việc đã được báo cáo về Stop AAPI Hate, một trung tâm báo cáo có trụ sở tại California dành cho người Mỹ gốc châu Á - Thái Bình Dương và các nhóm vận động là đối tác của họ, từ giữa tháng 3/2020. Điều đáng thất vọng là các vụ việc thường không đủ điều kiện để được ghi nhận là tội ác do thù hận.

Tuy nhiên, cảnh sát ở một số thành phố lớn đã xác nhận ​​sự gia tăng mạnh mẽ những tội phạm do thù ghét nhắm vào người châu Á từ năm 2019 đến 2020, theo dữ liệu thu thập bởi Trung tâm Nghiên cứu về Chủ nghĩa thù hận & cực đoan, Đại học Bang California, San Bernardino. New York tăng từ 3 lên 27 vụ việc, Los Angeles từ 7 lên 15 và Denver có 3 vụ vào năm 2020 - lần đầu tiên được ghi nhận ở đó sau 6 năm.



Người gốc Á mua đồ trang trí Tết Nguyên đán ở San Francisco. Ảnh: New York Times.
Một loạt tội ác với nạn nhân là những người Mỹ gốc Á cao tuổi trong hai tháng qua đã làm dấy lên làn sóng phản đối kịch liệt khiến các chính trị gia và giới truyền thông chú ý hơn. Ngày 24/2, Thống đốc bang California, Gavin Newsom, đã ký ban hành Dự luật phân bổ 1,4 triệu USD cho Stop AAPI Hate và Trung tâm Nghiên cứu Người Mỹ gốc Á của UCLA. Khoản tài trợ sẽ dành cho các nguồn lực cộng đồng và theo dõi các vụ việc chống lại người gốc Á.

Các quan chức và công dân địa phương cũng đã dành nhiều sự chú ý. Việc tăng cường sự hiện diện của cảnh sát, tình nguyện tuần tra và đường dây nóng đặc biệt về tội phạm đang có hiệu quả. Các thương hiệu lớn có trụ sở tại Bay Area như Golden State Warriors và Apple đã cam kết quyên góp hỗ trợ này.

Cynthia Choi của Stop AAPI Hate mong muốn tin tức sẽ không chỉ tập trung vào những vụ việc mới nhất mà còn phổ biến các giải pháp đang được thảo luận. Chính sách và việc truy tố không nhất thiết phải là câu trả lời. Những vụ tấn công vì thù ghét bắt nguồn từ quan điểm chống lại người gốc Hoa và người nhập cư đã tồn tại hơn một thế kỷ qua. Cô và những người ủng hộ khác cho rằng đầu tư nhiều hơn vào giáo dục và các nguồn lực cộng đồng có thể giúp giải quyết vấn đề này gốc rễ đó. Choi nói thêm việc bài ngoại chống người châu Á nên trở thành một phần trong những cuộc đàm phán về phân biệt chủng tộc đang diễn ra.

“Công việc của chúng tôi nhằm giải quyết vấn đề phân biệt chủng tộc chống người gốc Á cũng gắn bó chặt chẽ với việc chống lại sự phân biệt chủng tộc chống người da đen”, Choi nói. “Điều đó sẽ cần đến tất cả chúng ta, sẽ cần đến những nỗ lực giáo dục cộng đồng, sẽ cần đến những nỗ lực đoàn kết mọi chủng tộc để thực sự mang cộng đồng của chúng ta lại với nhau”.

Trước khi nhập cư vào Mỹ 6 năm trước, Cung chưa bao giờ gặp phải sự phân biệt chủng tộc. Bây giờ, anh cảm thấy khó khăn khi nghe những câu chuyện về bạo lực chống người Mỹ gốc Á. Thời điểm đầu sau vụ tấn công, Cung vật lộn với suy nghĩ Gomez đã cố giết anh chỉ vì ngoại hình. Bây giờ, anh chỉ cầu nguyện cho kẻ tấn công mình.

Gomez vẫn đang bị giam giữ vì ba tội danh cố ý giết người. Hình phạt cuối cùng tùy thuộc vào tòa án.

“Tôi có thể tha thứ cho anh ta, nhưng chúng tôi không thể chấp nhận sự phân biệt chủng tộc hay sự tấn công khủng bố kiểu đó”, Cung nói. Anh đã nhận được hơn 20.000 USD quyên góp giúp đỡ trực tuyến.

Cung hướng tới ổn định cuộc sống như một công dân Mỹ mới nhập tịch ở đất nước “tôn trọng mọi người”. Cung không màng chuyện mình có thể không phù hợp với suy nghĩ của một số người về nước Mỹ phải như thế nào.

“Có thể cá nhân họ phân biệt chủng tộc”, Cung nói. “Tôi không quan tâm. Tôi tự hào là một người châu Á và người Mỹ gốc Á”.


Khánh Linh Theo ABC News

[music123]

Sống trong thù ghét vì là người gốc Á thời Covid-19

3/3/21

MỸGần một năm sau khi suýt bị đâm chết trong một siêu thị ở Texas, trên người Bawi Cung và hai con trai vẫn đầy sẹo.

Vụ tấn công không chỉ để lại sẹo trên người họ, mà còn hằn nỗi đau khó quên trong tâm hồn. Cung không dám đi qua bất kỳ cửa hàng nào mà không ngó trước nhìn sau. Cậu con trai 6 tuổi của anh, người không thể nhíu mày vì sẹo, giờ luôn sợ ngủ một mình.

Đó là một chiều thứ 7 vào tháng 3/2020, khi cả nước Mỹ đổ xô mua nhu yếu phẩm chuẩn bị ứng phó lệnh phong tỏa do Covid-19. Cung đang tìm nơi bán gạo rẻ hơn. Khi gia đình anh đang đứng trước quầy thịt ở siêu thị Sam's Club, Cung bất ngờ bị đấm vào đầu.



Bawi Cung và các con trong ảnh chụp tại nhà riên gtrước khi bị tấn công trong siêu thị ở Texas hồi tháng 3/2020. Ảnh: Bawi Cung

Một người đàn ông xa lạ lấy dao rạch mặt anh. Kẻ tấn công bỏ đi rồi quay lại đâm hai cậu bé. Hắn đâm vào lưng đứa bé 3 tuổi, chém đứa 6 tuổi từ mắt phải đến tai, vết chém dài vài cm.


Cuộc tấn công rùng rợn khiến cộng đồng người Mỹ gốc Á chìm vào bầu không khí lo sợ. Nhiều cuộc quấy rối và tấn công kỳ thị chủng tộc nổi lên khắp nơi.

Sau một năm với hàng nghìn cuộc tấn công tương tự, nhiều nạn nhân cảm thấy khó khăn khi sống tiếp. Làn sóng tấn công gần đây nhằm vào những người Mỹ gốc Á cao tuổi, bao gồm một cụ già 84 tuổi ở San Francisco, đã làm dấy lên nỗi lo rằng tình trạng thù địch ngày càng tồi tệ hơn.

Cung là người Mỹ gốc Myanmar. Kẻ tấn công cho rằng anh và các con là người Trung Quốc và đã mang virus tới Mỹ. Cung không chắc chuyện gì sẽ xảy ra nếu Zach Owen, nhân viên của Sam's Club không can thiệp.

"Có thể tôi sẽ giết hắn. Có thể hắn sẽ giết cả nhà tôi. Tôi không biết nữa", Cung nói. "Chúa đã bảo vệ gia đình tôi. Chúa đã đưa Zach tới bảo vệ gia đình tôi đúng nơi đúng lúc".

Owen, người bị chém vào chân và bàn tay phải, đã cùng một người nữa bắt giữ nghi phạm Jose Gomez, 19 tuổi.

Người Mỹ gốc Á cũng bị ám ảnh bởi những lời miệt thị. Cuộc chạm trán hồi tháng 4/2020 tại công viên Richmond ở California đã để lại tác động lớn với Kelly Yang, 36 tuổi và các con. Cô buộc phải thảo luận về phân biệt chủng tộc với con trai, 10 tuổi và con gái, 7 tuổi, cuộc nói chuyện mà Yang nghĩ là phải vài năm nữa mình mới cần nói tới.

Một đôi vợ chồng da trắng lớn tuổi bất mãn vì con chó của cô, đã gọi Yang, một người Mỹ gốc Hoa, là "kẻ phương Đông" và nói những lời mà nhiều người Mỹ gốc Á ghét nhất, khi bảo cô "về quê chúng mày ở đi".

Các con cô tưởng rằng hai người nọ muốn họ quay về nhà. Cuối cùng, Yang phải giải thích với các con, rằng họ muốn "chúng ta quay lại châu Á".

"Nó có nghĩa là chúng ta không được chào đón ở đây", Yang giải thích và con trai cô bật khóc.

Yang tin rằng hai người dám nói như vậy bởi tổng thống Mỹ Donald Trump khi đó đã sử dụng các thuật ngữ mang tính phân biệt chủng tộc như "virus Trung Quốc". Cô hoan nghênh lệnh hành pháp mà Tổng thống Joe Biden vừa ban hành khi lên án chủ nghĩa bài châu Á, nhưng e ngại nhiều người không phải gốc Á sẽ lãng quên vấn đề theo thời gian.

"Tôi không biết mình có thể làm gì", Yang nói. Cô đã viết hai tiểu thuyết và định đưa trải nghiệm này vào cuốn tiếp theo. "Nhưng tôi có nói về nó, thừa nhận nó, ghi nhớ nó, đó là những gì chúng ta đã làm với các cuộc chiến tranh. Chúng ta phải nhớ những gì đã xảy ra".

Douglas Kim, 42 tuổi, đầu bếp kiêm chủ quán mỳ Jeju ở thành phố New York, khẳng định sự phân biệt chủng tộc thời Covid-19 đứng sau vụ phá hoại nhà hàng được tặng sao Michelin của mình hồi tháng 4. Có kẻ đã sử dụng bút mực không xóa được viết lên cửa hàng dòng chữ "hãy ngừng ăn thịt chó", nhắc tới món ăn truyền thống của nhiều nước châu Á. Cuối cùng, Kim quyết định không trình báo.

"Lúc đó tôi rất bực mình nhưng còn nhiều chuyện hơn phải lo nghĩ", Kim nói. "Duy trì việc kinh doanh quan trọng hơn".

Anh chia sẻ một bức tranh vẽ đường phố lên Instagram, kêu gọi sự chú ý về nạn thù ghét. Lời kêu gọi thu hút sự chú ý nhưng nhạt phai trong chốc lát. Tuy nhiên, Kim vẫn hy vọng ngày càng ít người có định kiến rằng người Mỹ gốc Á là người nước ngoài, không phải người Mỹ.

"Tôi nghĩ mọi vấn đề bắt nguồn từ giáo dục", Kim nói. "Nếu ta nuôi dạy các con theo cách nào, chúng sẽ học theo cách đó. Tôi nghĩ mọi thứ đang thay đổi nhưng chưa thể thay đổi 100%. Đó là lý do có kẻ đã viết lên cửa nhà hàng của tôi".

AAPI Hate, một trung tâm dành cho người Mỹ gốc Á và Thái Bình Dương có trụ sở tại California, ghi nhận hơn 3.000 vụ thù hằn chủng tộc từ giữa tháng 3/2020 tới nay. Điều đáng thất vọng là những vụ này không khiến các nhà làm luật chú ý hơn tới tội ác do thù hằn chủng tộc.

Cảnh sát một vài thành phố lớn ghi nhận số vụ tội phạm thù địch nhằm vào người Mỹ gốc Á tăng mạnh từ năm 2019 tới 2020, theo dữ liệu của Trung tâm Nghiên cứu về Chủ nghĩa Thù hận và Cực đoan, Đại học bang California, San Bernardino. Thành phố New York tăng từ ba vụ lên 27, Los Angeles tăng từ 7 lên 15, còn Denver ghi nhận ba vụ năm 2020, lần đầu tiên trong 6 năm.

Hàng loạt vụ phạm tội nhằm vào người Mỹ gốc Á cao tuổi trong hai tháng qua tiếp tục bị chỉ trích kịch liệt nhằm thu hút sự chú ý của các chính trị gia và truyền thông.

Thống đốc California Gavin Newsom tuần trước đã ký ban hành luật phân bổ 1,4 triệu USD cho trung tâm Ngăn chặn Thù hằn AAPI và Trung tâm nghiên cứu người Mỹ gốc Á của Đại học bang California. Khoản ngân sách này sẽ dành cho các nguồn lực cộng đồng và theo dõi thêm những vụ tấn công thù ghét người gốc Á.

Giới chức và người dân địa phương cũng bắt đầu chú ý. Những sáng kiến như tăng cường cảnh sát canh gác, tuần tra, lập đường dây nóng dặc biệt, đã cho kết quả. Nhiều thương hiệu lớn như Golden State Warriors và Apple trụ sở tại Bay Area, cam kết sẽ quyên góp cho những sáng kiến này.


Douglas Kim trong nhà hàng của mình ở New York hôm 13/2. Ảnh: AFP

Cynthia Choi, chuyên gia của tổ chức Ngăn chặn Thù hằn AAPI, mong muốn đưa ra giải pháp cho tình trạng này. Chính sách và truy tố không nhất thiết là phương án đúng nhất, cô nói. Nạn thù hằn thời Covid-19 bắt nguồn từ thái độ tồn tại hơn một thập kỷ nay về bài Hoa và chống người nhập cư.

Choi và những nhà hoạt động khác ủng hộ đầu tư nhiều hơn vào giáo dục và nguồn lực cộng đồng để giải quyết gốc rễ vấn đề. Hiện tượng bài ngoại người gốc Á nên được đưa vào thảo luận trong các cuộc đối thoại về phân biệt chủng tộc.

"Công việc của chúng tôi là giải quyết vấn đề phân biệt chủng tộc người gốc Á gắn chặt với giải quyết phân biệt chủng tộc người da màu", Choi nói. "Nó đòi hỏi tất cả chúng ta đoàn kết, đòi hỏi nỗ lực nâng cao nhận thức của cả cộng đồng".

Trước khi nhập cư vào Mỹ 6 năm trước, Cung chưa từng gặp phải một vụ tấn công vì phân biệt chủng tộc. Bây giờ, anh cảm thấy rất đau khổ mỗi lần nghe thấy có vụ tấn công người Mỹ gốc Á. Cung đã phải chật vật thoát khỏi suy nghĩ Gomez cố giết mình vì mình là người châu Á. Giờ thì anh cầu nguyện cho kẻ đã tấn công mình.

Gomez bị kết án tù vì ba tội danh cố ý giết người. Chuyện gì sẽ xảy ra với y còn tùy vào tòa án, Cung nói.

"Tôi có thể tha thứ cho hắn ta, nhưng chúng tôi không thể chấp nhận sự phân biệt chủng tộc hay tấn công khủng bố kiểu đó", Cung bày tỏ. Anh đã nhận được hơn 20.000 USD tiền ủng hộ trực truyến.

Điều mà anh hướng tới là cuộc sống với tư cách là công dân Mỹ nhập tịch ở một đất nước "tôn trọng con người".

"Có thể vẫn còn người phân biệt chủng tộc", Cung nói. "Tôi không quan tâm. Tôi tự hào mang dòng máu châu Á và tự hào là người Mỹ gốc Á".

Hồng Hạnh (Theo AP)

[music123]

'Tôi sợ hãi vì là người gốc Á ở Mỹ'

3/4/21

Tội ác vì thù hận nhắm vào người gốc Á ở Mỹ tăng cao trong thời gian gần đây với những vụ việc gây phẫn nộ và khiến cộng đồng này lo lắng cho sự an toàn của mình.

Cha mẹ người Triều Tiên của cô Sharon Kim Soldati sống ở ngoại ô Atlanta, bang Georgia, Mỹ. Giờ đây, cô đang rất lo lắng cho họ, trong bài viết chia sẻ tâm sự trên Los Angeles Times.

Kể từ khi đại dịch bắt đầu, “tội ác vì thù hận” (hate crime) với người châu Á ở Mỹ đã gia tăng đáng kể. Trong vài tuần qua, truyền thông đưa tin nhiều về việc người Mỹ gốc Á bị quấy rối và bạo hành.

Một người đàn ông lớn tuổi bị xô xuống đất và sau đó tử vong ở San Francisco. Một người khác bị chém vào mặt bên trong toa tàu điện ngầm ở thành phố New York.

Ngoài ra, còn vô số video ghi lại cảnh những người Mỹ gốc Á bị la hét, nhổ nước bọt vào mặt và yêu cầu quay lại đất nước của mình.

Những sự kiện gần đây tuy gây sốc, nhưng không làm Soldati ngạc nhiên. Nhiều người Mỹ gốc Á đã phải chịu đựng sự hắt hủi trong thầm lặng.

Những năm tháng trưởng thành của cô Soldati bị đè nặng bởi nỗi xấu hổ (vô lý) về gốc gác châu Á. Người gốc Hàn phải chứng minh mình là người Mỹ, ngay cả khi họ sinh ra và lớn lên ở đây, bằng cách cố gắng xuất sắc ở trường học và nơi làm việc.

Khi còn nhỏ, một số người trong cộng đồng của Soldati không chịu học nói tiếng Hàn. Hành xử như vậy đồng nghĩa với việc họ đánh mất nhiều phần trong bản sắc dân tộc của mình.



Người biểu tình phản đối bạo lực nhắm vào người châu Á gần khu Chinatown ở Los Angeles, California ngày 20/2. Ảnh: Getty.

Giả vờ bịt mũi trước hộp cơm của mình

Soldati luôn ý thức sâu sắc về việc phải cố gắng hòa nhập như thế nào. Khi Soldati 4 tuổi, gia đình cô chuyển đến Vancouver, Canada và sống trong một khu dân cư chủ yếu là người da trắng.

Lúc Soldati bắt đầu học tiểu học vào cuối những năm 1970, nhiều người ở đây chưa bao giờ nghe nói về Hàn Quốc. Trong lớp có một nữ sinh gốc Á khác là Ming Ming. Đến giờ ăn, Ming Ming sẽ ngồi trong góc với món mì đựng trong hộp giữ nhiệt của mình. Những đứa trẻ khác sẽ nhăn mặt vì mùi của món ăn đó.

Tình hình của Soldati cũng không khá hơn. Ngồi bên cạnh Ming Ming, cô mở hộp doshirak của mình. Doshirak là một loại cơm hộp Hàn Quốc có cơm chiên, thịt, rau và một đôi đũa bên trong. Bắt chước những đứa trẻ khác, Soldati bịt mũi trước hộp cơm của chính mình và giả vờ rằng những thứ bên trong cũng gây khó chịu.



Người biểu tình phản đối bạo lực với cộng đồng gốc Á cầm bức vẽ Vicha Ratanapakdee, cụ ông nhập cư Thái Lan 84 tuổi chết sau khi bị tấn công ở San Francisco. Ảnh: Los Angeles Times.

Khi về đến nhà, Soldati hỏi mẹ: "Tại sao mẹ không làm cho con một bữa trưa bình thường với các món như bánh mì kẹp bơ đậu phộng và mứt?".

"Món đó sao mà lành mạnh được?", người mẹ phản bác. "Món đó không có rau!".

Tuy nhiên, mẹ của Soldati cũng đầu hàng. Và cô nhẹ nhõm khi được đến trường với một chiếc bánh mì sandwich kiểu phương Tây.

Chịu đựng

Một trong những từ yêu thích với mẹ của Soldati trong tiếng Hàn là cham-ah, nghĩa là chịu đựng. Đó là những gì bà và gia đình phải làm khi rời khỏi Triều Tiên trong mùa đông năm 1950.

Họ đi bộ từ Bình Nhưỡng đến Seoul, băng qua những con sông băng giá và tìm chỗ ẩn nấp khỏi bom và đạn pháo. Sau đó, họ đi từ Seoul đến Daegu trên nóc một chuyến tàu hỏa chở hàng của quân đội Mỹ.

Cha mẹ cô đến Los Angeles, Mỹ vào những năm 1970 và làm nhân viên vệ sinh tại nhà hát Shubert. Họ tiết kiệm tiền để mua cửa hàng tạp hóa đầu tiên của mình trong một khu phố nói tiếng Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, không thể xin thị thực thường trú cho gia đình, gia đình Soldati chuyển đến Canada. Cha mẹ cô đã sơ chế cá ở chợ địa phương và mua một cửa hàng kim khí.



Bạo lực nhắm vào người gốc Á ở Mỹ đã gia tăng trong thời gian gần đây. Ảnh: AP.

Khi mẹ của Soldati có chứng chỉ kỹ thuật viên y tế và tìm được việc làm ở New York, họ chuyển về Mỹ.

Sau khi phải trải qua thời gian vất vả để mưu sinh, cha mẹ giúp Soldati thấm nhuần tư tưởng về sự chịu đựng.

Nếu bị ai đó ngược đãi, họ được yêu cầu không được làm ầm ĩ - Cham-ah. Khi giáo viên nói với cha mẹ rằng tên tiếng Hàn của Soldati quá khó phát âm, họ đã hỏi ý kiến mục sư nhà thờ để đặt cho con những cái tên theo kiểu Mỹ. Từ bỏ những cái tên Hàn Quốc là cái giá phù hợp để hòa nhập.

Tại quầy thanh toán của một cửa hàng bánh mì kẹp, người phụ nữ phụ trách đơn hàng của Soldati nói rất to và chậm rãi về giá tiền món ăn. Bà cũng giơ 7 ngón tay lên, như đề phòng việc không hiểu tiếng Anh.

Trong suốt cuộc đời, Soldati cảm thấy việc mình là người châu Á ở Mỹ là một thiếu sót. Và cô phải bù đắp chuyện đó bằng cách làm việc chăm chỉ và không trở nên quá khác biệt. Tuy nhiên, trong tuần này, sự lo lắng đã chuyển thành nỗi sợ hãi thực sự.

Soldati lo sợ cho cha mẹ già của cô, cho người thân và bạn bè.

Soldati hy vọng miễn dịch cộng đồng với Covid-19 có thể mang lại một kỷ nguyên mới về sự bao dung chủng tộc.

Việc đánh bại Covid-19 cũng có thể giảm bớt các cuộc tấn công vì chủng tộc này, đặc biệt là đối với những người lớn tuổi trong gia đình Soldati.

"Tuy nhiên, chúng tôi không thể chờ đợi điều đó xảy ra. Đã đến lúc phải lên tiếng về tội ác vì thù hận chống người châu Á", Soldati viết trên Los Angeles Times.

Như Trần (Theo Los Angeles Times)

[music123]

Người gốc Á ở Mỹ vừa 'vô hình', vừa bị kỳ thị

3/5/21

Hồng Ngọc Theo CNN

Từ lâu trong lịch sử Mỹ, người gốc Á đã phải chịu sự kỳ thị và là nạn nhân của tội ác phân biệt chủng tộc. Tuy nhiên, từ khi đại dịch bùng phát, vấn nạn này mới được chú ý hơn.

"Không ai đến. Không ai giúp. Không ai quay lại sự việc”.

Kể từ khi vô tình bắt gặp câu nói trên, từng từ của nó vẫn văng vẳng bên tai Jose Antonio Vargas, nhà báo của Define American, một tổ chức tìm kiếm nhân đạo cho người nhập cư thông qua ngòi bút, theo CNN.

Câu nói đó là lời của Noel Quintana, 61 tuổi, một người Mỹ gốc Philippines từng bị chém vào mặt trên tàu điện ngầm ở thành phố New York vào ngày 3/2. Anh mô tả trải nghiệm của mình với các nhà báo của Washington Post và sau đó là với lãnh đạo thành phố trong cuộc biểu tình gần đây nhằm phản đối bạo lực đối với người Mỹ gốc Á.

Đối với Vargas, nhận xét của Quintana nhấn mạnh cách mà anh cho là người Mỹ gốc Á được nhìn nhận ở Mỹ: Họ là “kẻ vô hình trong những kẻ vô hình”.



Người biểu tình chống lại làn sóng thù ghét đối với người châu Á ở New York vào ngày 27/2. Ảnh: Zuma Press.

Có thể nói người gốc Á là nhóm dân phát triển nhanh nhất tại Mỹ. Họ bao gồm khoảng 20 triệu người có nguồn gốc từ hơn 20 quốc gia. Thế nhưng, sự phân biệt chủng tộc, kỳ thị và đối xử bất bình đẳng mà nhiều người Mỹ gốc Á phải chịu lại thường bị phớt lờ, anh Vargas nói.

Ở hiện tại, khi hàng loạt vụ tấn công gây xôn xao cộng đồng, điều này đang bắt đầu thay đổi.

Anh Vargas nói: “Tôi thật sự khá ngạc nhiên khi chứng kiến ‘người Mỹ chính thống’ nhận thức được sự ‘vô hình’ (của người Mỹ gốc Á)”.

Kể từ khi đại dịch bắt đầu, vấn đề phân biệt chủng tộc đối với người Mỹ gốc Á đang được quan tâm rộng rãi hơn. Những người ủng hộ và chuyên gia nhận xét rằng đây là một bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, việc tìm ra giải pháp tốt nhất cho vấn nạn này vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Sự mờ nhạt 'che chắn'

Claire Jean Kim, giáo sư khoa học chính trị nghiên cứu về người Mỹ gốc Á, Đại học California, Irvine, cho biết: “Từ thời điểm những người Trung Quốc đầu tiên đến Mỹ vào thập niên 1850 cho đến nay, người Mỹ gốc Á không được coi là da trắng nhưng cũng không được coi là da đen”.

Theo nhiều cách, điều đó đã có lợi cho họ, cô Kim nhận định.

Người Mỹ gốc Á không phải chịu đựng đối xử bất công ở cấp độ như người da đen. Họ không phải đối mặt với rào cản và bất bình đẳng mang tính hệ thống như người da đen. Nhìn chung, người Mỹ gốc Á kiếm được nhiều tiền hơn và có tỷ lệ học lên cao hơn so với các nhóm chủng tộc khác.

Một sự thật khác là người Mỹ gốc Á không được góp mặt vào chính trị và ít xuất hiện trong văn hóa đại chúng. Thế nhưng, chính sự mờ nhạt đã che chắn họ khỏi các kiểu soi mói và nghi ngờ mà những người da đen, người Mỹ Latin, và người Mỹ bản địa phải hứng chịu, dẫn đến việc các nhóm trên thường xuyên là nạn nhân của các vụ bạo lực cảnh sát, cô Kim phân tích.

Bất chấp những điều nói trên, sự phân biệt và kỳ thị đối với gốc Á trong suốt lịch sử nước Mỹ vẫn là sự thật khó chối.

Thường bị coi là người ngoại quốc, người Mỹ gốc Á bị nhắm vào một cách có hệ thống trong những giai đoạn căng thẳng hoặc khủng hoảng. Chúng ta có thể thấy rõ điều này đang lặp lại ở hiện tại.



Biểu tình chống lại bạo lực đối với người Mỹ gốc Á vào ngày 20/2 ở New York. Ảnh: Getty.

Cuối những năm 1800, người lao động Trung Quốc bị coi là “dê tế thần” cho nền kinh tế suy giảm. Họ bị cấm nhập cư vào Mỹ. Trong Thế chiến II, người Mỹ gốc Nhật được cho là không trung thành và bị đưa vào các trại tập trung.

Vào thập niên 1980, một người Mỹ gốc Hoa tên là Vincent Chin đã bị nhầm là người Nhật và bị hai người đàn ông da trắng hành hung đến chết. Hai người này đổ lỗi cho Nhật Bản về chuyện họ mất việc trong ngành ôtô.

Sau sự kiện 11/9/2011, người Nam Á tại Mỹ nằm trong số những người bị cuốn vào làn sóng bài Hồi giáo.

Và, kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu, vô số người Mỹ gốc Á đã bị ho vào, bị khạc nhổ, quấy rối và tấn công.

Tung Nguyen, chủ tịch của AAPI Progressive Action và là giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Người Mỹ gốc Á, cho biết người Mỹ gốc Á "phải chịu đựng sự phân biệt chủng tộc khi bị xem như vô hình”.

Anh cho biết “sự vô hình” đó ở mọi nơi.

Nó tồn tại trong hiện tượng “thiểu số kiểu mẫu”. Theo định kiến này, thành công của một số ít người đã che khuất đi sự bất bình đẳng rõ rệt mà các nhóm thiểu số khác đang phải trải qua. Nó che giấu đi sự bất bình đẳng trong chăm sóc sức khỏe, cũng như biện minh cho việc thiếu đầu tư vào một số cộng đồng nhất định.

Nó cũng tồn tại trong những thách thức về việc tiếp cận ngôn ngữ, ngăn cản nhiều người gốc Á tiếp cận các nguồn tài nguyên bằng tiếng mẹ đẻ của họ.

Có rất nhiều quan điểm nhìn nhận người Mỹ gốc Á như những người ngoại quốc có quyền lợi của một công dân Mỹ, như thể họ ko phải chịu những bất lợi như những người ngoại quốc thật sự. Chính điều này đã khiến họ bị coi là mục tiêu có thể chấp nhận được, góp phần vào sự gia tăng bạo lực trong năm qua, Nguyen nói.

“Người ta sẽ dễ dàng làm tổn thương ai đó hơn khi họ vô hình. Sự vô hình của chúng tôi khắp mọi nơi”, anh nói.

Thế hệ trẻ không còn yên lặng

Các vụ tấn công nhắm vào người Mỹ gốc Á gần đây đã được chú ý hơn, tạo ra những thay đổi tích cực trong cuộc chiến chống kỳ thị.

Các liên minh đa chủng tộc đã cùng nhau tố cáo bạo lực. Những người nổi tiếng như diễn viên và vận động viên phản ứng gay gắt trước các vụ việc. Nhiều phương tiện truyền thông chính thống xuất bản nhiều câu chuyện hơn.

Bang California thậm chí phân bổ hơn 1 triệu USD để giúp theo dõi và điều tra các vụ việc liên quan đến bất bình đẳng và thù địch. Thành phố New York cũng ban bố một nỗ lực mới nhằm chống lại nạn kỳ thị.

Nhiều chuyên gia cho rằng sự gia tăng nhận thức về vấn đề kỳ thị với người Mỹ gốc Á có thể xuất phát từ một số yếu tố dưới đây.

Một là, thế hệ người gốc Á trẻ hơn sinh ra và lớn lên ở Mỹ không còn cam tâm chịu đựng và im lặng như cha mẹ, ông bà của họ.

Vargas nói: “Thế hệ cha mẹ, cô dì chú bác, hay ông bà có thể sẽ không lên tiếng. Tuy nhiên, con cháu của họ sẽ làm điều đó vì chúng ta đang sống trong thời đại Internet. Họ biết cách sử dụng hashtag”.



Một cuộc biểu tình khác vào ngày 20/2 ở gần phố người Hoa ở Los Angeles nhằm nâng cao nhận thức về bạo lực đối với người Mỹ gốc Á. Ảnh: Getty.


Tiếp đến, sự bùng nổ của mạng xã hội cho phép tin tức về các vụ kỳ thị lan nhanh và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Một video đăng lên sẽ nhanh chóng được chia sẻ và phát tán rộng rãi, trong khi ngày càng nhiều nhà báo gốc Á tại nhiều tòa soạn luôn sẵn sàng khuếch đại các vụ việc.

Ngoài ra, vụ sát hại George Floyd vào tháng 5/2020 và làn sóng biểu tình sau đó đã đẩy các vấn đề về nạn phân biệt chủng tộc trở thành tâm điểm chú ý trên toàn quốc. Người Mỹ bắt đầu xem xét một cách nghiêm túc hơn về vấn nạn này.

“Đã có sự thay đổi. Mọi người đã cảm nhận được rằng, ít nhất, chúng ta cần bàn luận về vấn đề phân biệt chủng tộc. Điều đó không có nghĩa là họ sẽ cam kết thay đổi vấn nạn một cách sâu sắc, nhưng ít ra người ta nói về nó”, cô Kim nhận xét.

Mâu thuẫn trong việc tìm giải pháp

Người ủng hộ và các nhà hoạt động phần lớn đều thống nhất trong việc kêu gọi thảo luận và chú ý nhiều hơn đến vấn đề thù địch và bạo lực đối với người Mỹ gốc Á. Thế nhưng, họ dường như mâu thuẫn với nhau về giải pháp.

"Vấn đề chính đối với chúng ta lúc này là: Chúng ta có nên tiếp tục chiến đấu với tư cách là một làn sóng người Mỹ gốc Á riêng biệt chống lại nạn kỳ thị người gốc Á? Hay, chúng ta nên xem nạn kỳ thị người gốc Á là một bộ phận của nạn phân biệt chủng tộc, và giải pháp nằm ngoài khả năng của người Mỹ gốc Á?”

Sau một loạt vụ tấn công tại khu phố người Hoa (Chinatown) ở Oakland, nhiều diễn viên đã treo thưởng 25.000 USD cho bất kỳ ai cung cấp thông tin để bắt những kẻ hành hung. Một số người lãnh đạo cộng đồng kêu gọi cảnh sát tăng cường giám sát trong khu dân cư.

Tuy nhiên, một liên minh gồm hơn 90 tổ chức Vùng Vịnh (California) lại đưa ra hướng tiếp cận khác. Họ kêu gọi các giải pháp dựa vào cộng đồng, chống lại những can thiệp có thể gây mâu thuẫn với phong trào Black Lives Matter.

Nhiều người khác lại kêu gọi nên quy các vụ tấn công gần đây vào loại tội ác vì thù ghét (hate crime). Họ cho rằng điều này sẽ giúp ngăn chặn những thủ phạm tiềm năng, mặt khác khuyến khích những người Mỹ gốc Á báo cáo về các vụ việc.

Sở Cảnh sát New York đã thành lập Lực lượng Đặc nhiệm chống Tội phạm Thù ghét Người gốc Á sau khi các vụ tấn công tăng đột biến vào năm ngoái. Những vụ việc gần đây ở Vùng Vịnh đã khiến quan chức ở hạt Alameda triển khai một đơn vị phản ứng đặc biệt tập trung vào tội phạm nhắm vào người gốc Á.



Phó cảnh sát trưởng Oakland thăm các tiểu thương ở phố người Hoa của thành phố vào ngày 16/2. Ảnh: Getty.

Dẫu vậy, việc khởi tố và truy tố tội ác vì thù ghét đòi hỏi phải chứng minh được động cơ thù ghét cụ thể, mà điều này lại khó có thể khó thực hiện.

Vicha Ratanapakdee, một người nhập cư Thái Lan 84 tuổi, đã thiệt mạng sau khi bị xô ngã một cách ác ý ở San Francisco. Gia đình của ông đã báo cáo vụ việc như một trường hợp tội ác vì thù ghét. Tuy nhiên, các quan chức thực thi pháp luật đã chỉ ra rằng không có bằng chứng cho thấy động cơ của hung thủ chỉ đơn giản là phân biệt chủng tộc.

Một thủ phạm được cho là đã xô ngã một người đàn ông 91 tuổi xuống đất ở phố người Hoa ở Oakland đã bị kết án một số tội danh, nhưng không có tội vì thù ghét trong số đó.

Một nhóm khác lại cho rằng không nên liên kết các vụ tấn công nổi tiếng gần đây với làn sóng bạo lực lớn hơn mà người Mỹ gốc Á đang trải qua kể từ khi đại dịch bùng nổ.

Giải thích cho điều này, Alvina Wong, giám đốc chiến dịch và tổ chức của Mạng lưới Môi trường châu Á Thái Bình Dương (Asian Pacific Environmental Network), một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Oakland, cho biết cộng đồng người gốc Á thường xuyên gặp trộm cướp, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán.

Wong nói: “Những tội ác và tình huống bạo lực xảy ra ở phố người Hoa đã xảy ra trong một thời gian”.

Cần sự chung tay từ các nhóm chủng tộc khác

Một số nhà hoạt động cấp tiến cho rằng mối đe dọa hiện nay bắt nguồn từ các vấn đề mang tính hệ thống như thất nghiệp, mất an ninh nhà ở và bất bình đẳng thu nhập.

Họ cho rằng cần một phong trào hoạt động kết hợp với các nhóm chủng tộc khác để giúp giải quyết những vấn đề lớn đó.

“Nếu chúng ta giải quyết vấn đề kỳ thị người gốc Á mà không giải quyết vấn đề kỳ thị người da đen và phân biệt chủng tộc nói chung, đó là một sai lầm”, anh Nguyen bày tỏ quan điểm.

Về phần Vargas, anh cho biết mình cảm thấy rất vui vì chứng kiến ngày càng nhiều nỗ lực.

Hàng trăm tình nguyện viên thuộc mọi chủng tộc đã tình nguyện hộ tống người Mỹ gốc Á cao tuổi nhằm đảm bảo an toàn cho họ. Các cộng đồng ở cấp địa phương đã tập hợp lại với nhau để bày tỏ tình đoàn kết của họ.

Anh nói: “Điều cần thiết là thực sự đưa tính liên kết vào các hoạt động. Sẽ như thế nào nếu chúng ta bảo vệ lẫn nhau? Làm hàng xóm của một ai đó là như thế nào? Đây có vẻ là những câu hỏi cơ bản nhưng tôi tin rằng chúng ta phải trả lời được những câu hỏi này thì đất nước mới an toàn hơn cho mọi người”.