Tin Tức Văn Nghệ Thời Sự Hải Ngoại

[music123]

Iran tuyên bố không từ bỏ quyền làm giàu uranium

Chủ nhật, 21/6/2026


Tổng thống Iran tuyên bố nước này không từ bỏ quyền làm giàu uranium, nhưng cũng cam kết Tehran không theo đuổi mục tiêu chế tạo vũ khí hạt nhân.

"Mỹ yêu cầu Iran không chế tạo bom nguyên tử. Đây chẳng phải điều mới mẻ gì và chúng tôi cũng có thể tuyên bố bằng văn bản rằng Iran không có ý định chế tạo bom. Tuy nhiên, chúng tôi không từ bỏ quyền làm giàu uranium và phía bên kia sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận quyền này", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm nay cho hay.



Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tại văn phòng ở Tehran tháng 8/2024. Ảnh: AP

Tuyên bố được đưa ra khi các nhà đàm phán Iran và Mỹ dự kiến gặp nhau tại Thụy Sĩ cuối ngày 21/6 để đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người cũng tham dự đối thoại, cho biết ưu tiên hàng đầu của ông là thiết lập cấu trúc đàm phán, đạt tiến triển về vấn đề hạt nhân cũng như lệnh ngừng bắn ở Lebanon.

Sự kiện tại Thụy Sĩ được kỳ vọng sẽ mở màn cho giai đoạn thương lượng kéo dài 60 ngày nhằm thảo luận về các vấn đề còn tồn đọng trong thỏa thuận ban đầu, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran. Theo một quan chức Mỹ, văn kiện cuối cùng sẽ đưa đến chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, trong đó kho uranium làm giàu cao bị phá hủy và loại bỏ. Tuy nhiên, quan chức cấp cao Iran nói rằng Tehran sẽ được phép pha loãng uranium làm giàu cao trong nước.

Iran ngày 21/6 cảnh báo nước này sẽ không tham gia đàm phán về thỏa thuận cuối cùng với Mỹ nếu cuộc chiến tại Lebanon chưa chấm dứt.

"Nếu các điều khoản không được thực thi, đặc biệt là điều 1 (chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon), thì việc bước vào giai đoạn đàm phán cho thỏa thuận cuối cùng là không thể", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei đăng trên mạng xã hội X.

Iran hôm 20/6 thông báo đóng eo biển Hormuz do Israel tiếp tục tấn công vào miền nam Lebanon, vi phạm thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Kể từ tối 20/6, không ghi nhận đợt không kích mới nhằm vào Lebanon. Theo ông Baqaei, kể từ thời điểm đó, "sự ngừng bắn mong manh đã được thiết lập".

"Israel tiếp tục vi phạm cam kết của mình tại Lebanon và đây sẽ là chủ đề chính trong cuộc đàm phán hôm nay", ông Baqaei cho hay, thêm rằng các bên trung gian Pakistan và Qatar cũng sẽ tham gia đối thoại. "Cuộc gặp sẽ diễn ra theo hình thức tiếp xúc riêng với bên trung gian vào buổi sáng, sau đó là cuộc họp 4 bên vào buổi chiều, nghĩa là phái đoàn 4 nước sẽ cùng có mặt trong một căn phòng".



Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đến Thụy Sĩ ngày 21/6. Ảnh: AFP

Theo ông, Iran sẽ tiếp tục thúc đẩy vấn đề giải phóng tài sản bị phong tỏa. "Vấn đề cho phép Iran tiếp cận tài sản bị đóng băng hoặc bị hạn chế, cũng như nội dung liên quan đến cấp giấy phép cần thiết cho hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, cũng sẽ nằm trong chương trình nghị sự", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh.

Tehran chưa từng công bố giá trị tài sản bị phong tỏa, nhưng theo ước tính của truyền thông, con số này vượt 100 tỷ USD, phần lớn bị đóng băng từ sau khi Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ chế độ quân chủ tại Iran.



Huyền Lê (Theo AFP)

[music123]

Mỹ - Iran đàm phán trong căng thẳng

Xuân Mai
22/06/2026

Iran nhấn mạnh rằng việc thực thi thỏa thuận tạm thời với Mỹ phải được bắt đầu bằng một lệnh ngừng bắn toàn diện, bao gồm cả ở Lebanon

Phái đoàn Mỹ và Iran có mặt tại Thụy Sĩ hôm 21-6 để tiến hành thảo luận nhằm thống nhất các chi tiết cốt lõi trong thỏa thuận tạm thời vừa ký kết, hướng tới chấm dứt xung đột. Dẫn đầu phái đoàn Mỹ là Phó Tổng thống JD Vance trong khi đại diện phía Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf. Tham gia cuộc đàm phán tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock còn có phái đoàn từ các nước trung gian hòa giải Pakistan và Qatar.

Phát biểu trước khi đến Thụy Sĩ, Phó Tổng thống JD Vance bày tỏ hy vọng đạt được tiến triển trong vấn đề hạt nhân và lệnh ngừng bắn ở Lebanon. Phát biểu với kênh Fox News, ông cho biết ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump và đặc phái viên Steve Witkoff đã đến Thụy Sĩ để thảo luận các chi tiết kỹ thuật của thỏa thuận và các cuộc trao đổi đang diễn ra thuận lợi. Theo Phó Tổng thống Mỹ, các nhà đàm phán đang tập trung vào việc bảo đảm Iran gần như không thể tái thiết chương trình hạt nhân của mình. Ông Vance cũng nhấn mạnh vẫn nắm giữ những đòn bẩy kinh tế đáng kể nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận vừa ký kết.



Phó Tổng thống Mỹ JD Vance (phải) và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tại cuộc gặp ở khu nghỉ dưỡng Buergenstock (Thụy Sĩ) hôm 21-6. Ảnh: AP

Đàm phán trên diễn ra vài ngày sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực. Dù vậy, căng thẳng giữa hai bên vẫn chưa có dấu hiệu giảm bớt khi Iran hôm 20-6 cảnh báo tàu thuyền nên tránh xa eo biển Hormuz. Theo AP, Tehran cho biết việc đóng cửa eo biển này nhằm đáp trả các hoạt động quân sự liên tiếp của Israel tại Lebanon và việc Mỹ không thực hiện đúng các cam kết trong khuôn khổ thỏa thuận. Truyền hình nhà nước Iran tuyên bố đã lên kế hoạch cho các bước đi tiếp theo nếu "hành vi gây hấn" vẫn tiếp diễn.

Đáp lại, quân đội Mỹ khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở bình thường, đồng thời cho biết các lực lượng nước này đang theo dõi tình hình để bảo đảm tuyến đường thủy quan trọng này luôn thông suốt. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump gợi ý Mỹ có thể bắt đầu thu phí đối với tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz nếu các bên liên quan không thể đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.

Việc eo biển Hormuz phải mở lại hoàn toàn và không bị Iran thu phí trong thời gian ít nhất là 60 ngày là điều khoản quan trọng trong thỏa thuận tạm thời được Mỹ và Iran ký kết hôm 17-6. Một nội dung đáng chú ý khác là Israel phải chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự tại Lebanon và vấn đề này đang trở thành thách thức thách thức lớn đối với thỏa thuận. Phía Iran nhấn mạnh rằng việc thực thi thỏa thuận phải được bắt đầu bằng một lệnh ngừng bắn toàn diện - bao gồm cả việc chấm dứt giao tranh giữa Israel và phong trào Hezbollah ở Lebanon. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cam kết duy trì lực lượng nước này ở miền Nam Lebanon cho đến khi mọi mối đe dọa đối với Israel bị loại bỏ. Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố không ngừng các cuộc tấn công trừ khi Israel cam kết rút quân khỏi Lebanon - điều mà Iran khẳng định cũng là một điều kiện của thỏa thuận.


Song song đó, thỏa thuận tạm thời cho phép các nhà đàm phán có 60 ngày để đạt được một thỏa thuận hạt nhân nhưng thời hạn này có thể được gia hạn. Nhiều nhà quan sát cảnh báo sẽ rất khó đạt được thỏa thuận về một vấn đề phức tạp như vậy chỉ trong vòng 2 tháng.

[music123]

Mỹ được gì sau khi dội 13.000 đợt không kích vào Iran?

Phương Linh

22/06/2026 0

Sau 13.000 đợt không kích trút xuống Iran, Mỹ không những không đạt cam kết ban đầu mà còn phải ký thỏa thuận với chính giới lãnh đạo từng muốn loại bỏ

Theo tờ Telegraph, sau 13.000 đòn không kích của Mỹ, quyền lực tại Iran chuyển từ cố Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei sang con trai ông Mojtaba Khamenei cùng nhóm tướng lĩnh cứng rắn trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Giới cầm quyền Iran quyết chịu đựng 40 ngày không kích liên tục từ cả Mỹ và Israel, cùng lúc làm tê liệt nguồn cung năng lượng thế giới thông qua đóng cửa eo biển Hormuz.


Thời điểm Mỹ "nắm đằng chuôi" trong đàm phán với Iran đã qua. Ảnh: AP

Hiện thời Mỹ đã bắt đầu đàm phán với Iran sau khi hai bên ký kết Bản ghi nhớ hướng tới chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, nếu vấn đề hạn chế chương trình hạt nhân Iran bị dời sang đàm phán trong tương lai, tiến trình đó khó dẫn đến một thỏa thuận khác.

Điều khoản trọng tâm của bản ghi nhớ gần như chắc chắn liên quan tới việc Iran mở lại eo biển Hormuz để Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng và chấm dứt xung đột.

Nếu Iran từng nhất quyết không chấp nhận giới hạn mới nào với tham vọng hạt nhân ngay cả khi ông Donald Trump bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và đe dọa châm ngòi chiến tranh, thì cớ sao Tehran lại phải nhượng bộ một khi đối thủ đã tự tay tháo gỡ áp lực bằng cách hy sinh hai quân bài mặc cả lớn nhất?

Do đó, thời điểm ông Donald Trump nắm giữ lợi thế đàm phán tối đa đã chính thức trôi qua cùng với việc ký kết Bản ghi nhớ này.


Nhiều khả năng sẽ không có thêm thỏa thuận nào nữa với chính quyền Iran, theo tờ Telegraph.

Nếu có điều khoản đề cập đến chương trình hạt nhân Iran có lẽ là thành tựu tốt nhất mà tổng thống Mỹ đạt được. Việc Iran nhắc lại lập trường không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân không phải điều gì mới mẻ.

Ngoài ra, Iran dường như không bị hạn chế trong phát triển kho vũ khí hay liên kết với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Sau cùng, nền kinh tế và quân sự của Iran đã suy yếu nghiêm trọng nhưng ông Donald Trump chưa bao giờ đặt ra mục tiêu rõ ràng và nhất quán cho khía cạnh này. Vì vậy, Iran đang ở vị thế mạnh hơn cả những gì giới lãnh đạo có thể tưởng tượng.

[music123]

Nút thắt 300 tỉ USD trong đàm phán Mỹ - Iran

Phương Linh

6/21/26

Điều khoản xây dựng quỹ tái thiết 300 tỉ USD cho Iran trong bản ghi nhớ chấm dứt xung đột Mỹ - Iran đang trở thành điểm nóng chính trị ở Washington.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance tìm cách trấn an dư luận hôm 18-6, khi cam đoan quỹ tái thiết trị giá 300 tỉ USD cho Iran sẽ không liên quan tới tiền thuế của người dân Mỹ.

Tuy nhiên, một số đảng viên Dân chủ và Cộng hòa đang đặt câu hỏi về điều khoản này trong bản ghi nhớ chấm dứt xung đột Mỹ - Iran đúng vào thời điểm khả năng chi trả và chủ nghĩa dân túy kinh tế chi phối chính trị trong nước.

Bản ghi nhớ - ký kết giữa ông Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 17-6 - chỉ nêu Mỹ “cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng kế hoạch cụ thể, được hai bên nhất trí, với ít nhất 300 tỉ USD tái thiết và phát triển kinh tế Iran”.

Bản ghi nhớ để ngỏ việc quyết định "cơ chế thực hiện" sang đợt đàm phán kéo dài 60 ngày, với Mỹ cam kết sẽ cấp mọi giấy phép, miễn trừ trừng phạt hoặc các quyền hạn cần thiết khác.



Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Bloomberg

Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Donald Trump loại trừ mọi khoản tài trợ trực tiếp nào từ Mỹ cho kế hoạch này. “Không có chuyện Mỹ trả cho Iran 300 tỉ USD. Đó là tin giả!” - ông viết, gọi đây là hình thức “tuyên truyền” từ đảng Dân chủ.

Trong khi đó, ông Vance khẳng định “không một xu nào từ Mỹ chuyển cho Iran”. Vị phó tổng thống đề xuất quỹ có thể được tài trợ bởi các quốc gia Ả Rập trong khu vực và những quốc gia quan tâm đến đầu tư vào Iran, góp phần thúc đẩy hội nhập kinh tế giúp đảm bảo hòa bình lâu dài. Tuy nhiên, ông Vance nói thêm Iran chỉ có thể tiếp cận những nguồn tài nguyên đó “nếu họ tuân thủ đầy đủ và thay đổi hành động”.

Một số lãnh đạo cấp cao đảng Dân chủ móc nối quỹ 300 tỉ USD với các vấn đề kinh tế - xã hội trong nước. Đây có thể là thông điệp chủ đạo cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.


"Với 300 tỉ USD, chúng ta có thể chấm dứt tình trạng vô gia cư, tài trợ cho nghiên cứu ung thư trong 40 năm và cung cấp chương trình mẫu giáo miễn phí cho mọi trẻ em trong hơn 7 năm. Thay vào đó, ông Donald Trump lại gửi số tiền đó cho Iran" - Thượng nghị sĩ Amy Klobuchar viết trên X.

Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, tuyên bố: "Đảng Dân chủ sẽ không giúp ông Donald Trump gửi 300 tỉ USD cho Iran".

Một số ít thành viên đảng Cộng hòa cũng chỉ trích kế hoạch này, trong đó có Thượng nghị sĩ Roger Wicker, người có quan điểm cứng rắn với Iran và là đồng minh của ông Donald Trump. Ông Wicker cho biết 300 tỉ USD, ngay cả khi không liên quan tới người dân Mỹ, “lớn hơn hẳn số tiền Iran nhận được theo thỏa thuận năm 2015 của Tổng thống Barack Obama”.

Theo đó, Washington giải phóng cho Iran khoảng 55 tỉ USD tài sản bị đóng băng để đổi lấy Iran hạn chế chương trình hạt nhân và chấp nhận thanh tra thường xuyên. Phần lớn tài sản này được giữ tại các ngân hàng nước ngoài.