(Bài: Trần Quốc Bảo)
Đêm qua, Phương Hồng Quế gọi tôi báo tin “Nghệ sĩ Kim Nên mẹ Thái Châu mất rồi”. Tuy biết tuổi Bà đã cao nhưng trước giây phút sinh ly tử biệt, nhất là sự ra đi của một ngôi sao cải lương từng một thời tỏa sáng trên các sân khấu Tân Thiếu Niên, Kim Khánh, Tiếng Chuông… lòng tôi bỗng nhiên chùng xuống rồi lại nhớ đến ông anh Thái Châu, một người mình rất quý mến và có nhiều kỷ niệm trong cuộc sống.
Trong vô vàn kỷ niệm nhớ về Thái Châu, tôi khó quên câu chuyện 9 năm trước xẩy ra vào ngày 19 tháng 7 năm 2013. Hôm đó là buổi tiệc sinh nhật giữa tháng 7 của chị Diễm Hương được cố tình tổ chức trong một nhà hàng đám cưới, nên buổi trưa rất vắng. chỉ có đúng 4 bàn giữa một diện tích mênh mông. Trong bàn nghệ sĩ, chỉ có Trần Quốc Bảo, ca sĩ Mai Lệ Huyền, vợ chồng ca sĩ Hương Lan và vợ chồng ca sĩ Thái Châu. Bình thường, buổi ăn nào đi ăn với nhau, Thái Châu luôn là người pha trò, vui tánh, chọc ghẹo ngầm mà có duyên không thể tả. Hôm ấy, người viết thấy Thái Châu không hề nở nụ cười. Anh lại còn đeo một cặp kính đen, nên khoảng cách giữa anh và mọi người còn xa cách thêm nữa. Cả buổi, anh chỉ ầm ừ qua loa chứ không tỏ vẻ thích thú trò chuyện. Vợ anh, chị Vân, cho biết mắt anh đau, người không khỏe.
Vậy mà tôi dễ tin, chẳng để ý gì thêm. Lúc gần ra về, trong lúc hỏi thăm chuyện những lá thư email tuần rồi tôi gửi cho anh, báo tin người còn sống, người đã mất.. bỗng nhiên, tôi thấy hai bàn tay anh ôm vào đầu và bật lên tiếng nấc.. Lúc ấy, chị Vân mới ôm chặt Thái Châu và vỗ về Anh: “Anh bình tĩnh đi! Hôm nay tiệc sinh nhật vui của chị DH.. Làm vậy mọi người thấy kỳ lắm”, đồng thời để tránh hiểu lầm, chị quay sang người viết và nói: “3 giờ sáng đêm qua, ở VN gọi báo tin Ba ảnh vừa qua đời. Hôm nay đã nhận lời chị Diễm Hương, nên tụi này phải có mặt”. Trong suốt 20 phút còn lại, trước khi ra về, Thái Châu ngồi cạnh tôi lại nhiều lần bật lên tiếng khóc. Tiếng khóc nấc nghẹn của một đứa bé bị ai giành đi món quà yêu thương nhất của nó. Tiếng khóc như hận oán Tử Thần đã lấy đi người cha hiền – để từ nay giọng ca ngọt ngào của Thái Châu sẽ chẳng bao giờ còn được Cha nghe được...
Tháng 10 năm 2012, chị Diễm Hương cùng tôi và vợ chồng Thái Châu dự tính làm một live show kỷ niệm 47 năm ca hát của Anh nhưng bất thành vì Anh quá nhiều show diễn liên tục. Theo một vài tư liệu, nếu tính mốc thời gian là năm anh 15 tuổi (1966) thì đến bây giờ đã là 56 năm sân khấu của Anh. Thái Châu theo gánh hát của mẹ là nghệ sĩ Kim Nên (cùng thời với các nghệ sĩ Kim Chưởng, Thanh Tao, Thúy Nga, Út Trà Ôn...) ra Vũng Tàu lưu diễn. Anh có 4 anh em (trong đó có An là em trai cùng cha cùng mẹ hiện ở Mỹ), ba anh từng là là ca sĩ và soạn giả, về sau Ông làm phó giám đốc của Công ty Cải lương Kim Chung, cả nhà hầu như đều sống với sân khấu cải lương và các đồng nghiệp của ba má anh đều tin rằng Thái Châu sẽ là hậu duệ của nghệ sĩ Kim Nên. Thế nhưng, tâm hồn cậu bé Trương Chiêu Thông (tên thật của anh) lại bị mê đắm bởi những tình khúc tân nhạc. Anh kể: “Tôi mê giọng ca của cậu Hùng Cường. Lúc đó ông là một ngôi sao, vừa ca được tân nhạc, ông còn đóng phim, diễn kịch, hát cải lương. Tôi không dám thố lộ với ba mẹ ước mơ làm ca sĩ, nhưng nuôi trong lòng niềm tin là mình sẽ đi hát tân nhạc.
Mùa hè năm 1966, tôi ra Vũng Tàu, ban ngày phụ giúp ba mẹ một vài công việc của đoàn hát, ban đêm tôi tìm đến quán cà phê nhạc nơi có nhạc sĩ Nguyễn Đình Nghĩa (thổi sáo) và Trần Xuân Ngã (violon) làm việc để nghe các ca sĩ biểu diễn. Ở quán này có giờ dành cho khán giả lên hát như phong trào Hát với nhau ngày nay. Tôi ghi danh lên hát, đêm đó có ba mẹ tôi đi xem và tôi đã hát ca khúc Lần Đầu Cũng Là Lần Cuối mà cậu Hùng Cường thường hát. Không ngờ đêm đó hai nhạc sĩ Nguyễn Đình Nghĩa và Trần Xuân Ngã đã chính thức đề nghị tôi tham gia biểu diễn tại quán cà phê của hai anh. Năm 1969, tôi vừa đi học vừa tham gia biểu diễn tại phòng trà Đệ nhất khách sạn do chị Mai Lệ Huyền làm giám đốc. Một đêm, tình cờ chú Trần Văn Trạch đến nghe hát, ông ngỏ ý giới thiệu tôi về ban nhạc Shotguns của nhạc sĩ Ngọc Chánh. Tôi mừng còn hơn ai cho vàng vì ban nhạc này đang rất nổi tiếng, nhiều danh ca đã cộng tác và nhiều mầm non ca sĩ đã thành danh từ ban nhạc này”.
Trở lại câu chuyện mất Cha của 9 năm trước, những ngày cuối tháng 2 này, Thái Châu lại phải gánh thêm cái tang lớn ly biệt vĩnh viễn Mẹ Hiền. Trước niềm đau mất mát này, người viết xin thay mặt các nghệ sĩ và thân hữu khắp nơi chân thành chia buồn đến Anh và cầu xin hương linh của Bác gái, nghệ sĩ Kim Nên vừa tạ thế ngày 16 tháng 2 năm 2022, hưởng thọ 95 tuổi, mong hương hồn Bà sớm về miền cực lạc an hòa.
